मानव स्वास्थ्यमा ख्याल गर्नु पर्ने कुरा धेरै छन्। सामान्य असावधानी कै कारण यस्ता समस्या पनि बढाउने गरेका छन्।

यही समस्या मध्येको एक हो श्वासप्रश्वास गनाउने समस्या । ठूला सभा समारोह तथा गेटटुगेदरमा जाँदा धेरै व्यक्ति टाढा एकान्तमा बस्ने गर्छन्। मुख र श्वास गनाउने समस्याका कारण समूहमा घुलमिल हुन नसक्ने अवस्था पनि आउँछ ।

श्वास पेटमा हुने खराबीका कारण गन्हाउँछ । अर्को कारण हो मुखको सफाइ । मुख गन्हाउने अधिकांश समस्या मुख, गिंजा र दाँतकै समस्याबाट सिर्जित हुन्छन् । हामीले खाएका खानेकुरालाई दाँतले टुक्रा–टुक्रा पार्छ र जिब्रोले पन्यूले जसरी चलाएपछि र्‍यालले मुलायम बनाएर निल्न सहयोग गर्छ।

दाँतले त्यसरी खानेकुरालाई टुक्रा-टुक्रा पार्दा दाँतको चेप-चेपमा खानेकुरा अड्किन्छ। त्यसलाई समयमै निकाल्न सकिएन भने हाम्रो भान्साको फोहोर जसरी नै कुहिन्छ र गन्ध फ्याँक्न थाल्छ । त्यही गन्ध नै धेरैको समस्या बन्ने गरेको छ ।

जिब्रोको बाहिरी भागमा टासिने फोहोरका कारण पनि दाँत गन्हाउने समस्या देखा पर्दछ । यसका लागि पनि सरसफाइ नै उपयुक्त बिधि हो। बंगारातिरको दुई दाँतबीचमा ठुलो चेप छ भने पनि त्यहाँ खाना अड्किन्छ। त्यो समयमै निकाल्न सकिएन भने कुहिन्छ र गन्हाउँछ ।

किराले दाँत खाएको छ भने त्यस्ता व्यक्तिको पनि श्वास गन्हाउँछ । दाँत किराले खाएर ठूलो ढाँड बनिसकेका हुन्छन् । त्यो ढाँडमा नजानिँदो पाराले अड्किएका खानेकुरा लामो समयसम्म बसेर गन्ध निकाल्न मद्दत गरिरहेको हुन्छ ।

खैनी, चुरोट आदिको लतका कारणले पनि मुख गन्हाउन सक्छ । लसुन, प्याजजस्ता खानेकुराले पनि श्वास गन्हाउने गर्दछ ।