काठमाडौं– काठमाडौंको ऐतिहासिक धरोहर हो, बसन्तपुर दरबार स्क्वायर । त्यति मात्र होइन काठमाडौं महानगरको परिचयको प्रतीक ऐतिहासिक काष्ठमण्डप पनि यहिँ छ ।

जहाँ आन्तरिक मात्र होइन बाह्य पर्यटकको बाक्लो घुइँचो लाग्छ । ऐतिहासिक नौ तले दरबार, कुमारी मन्दिर, काष्ठमण्ड मन्दिर, बसन्तपुर संग्रहालय, ठूलो दमाहा तथा घण्ट लगायत यस क्षेत्रका आकर्षण हुन् ।

अहिले यस क्षेत्रमा मानिसको चहलपहल नघटे पनि पर्यटक भने घटेका छन् । मौलिक रुपमा देख्न पाइन्न–दरबार स्क्वायर क्षेत्र । काठका टेका लगाइएका मन्दिर, हरिया पर्दाले छोपिएका परम्परागत कलाकृति, कतै गजुर नै नभएका त कतै टेंढा परेका मन्दिरका गजुर भूकम्पको दर्दनाक पीडा भुलेर आफ्नो वास्तविक स्थितिमा फर्किन व्यग्र प्रतिक्षामा रहेकाजस्तो देखिन्छन् ।

विश्वसम्पदा सूचीमा सूचीकृत यो क्षेत्र १२ वैशाख २०७२ को विनाशकारी भूकम्पले क्षति पु¥याएपछि यस्तो हालतमा पुगेको हो । भूकम्प गएको झण्डै चार वर्ष पुग्न लागिसक्यो, यहाँ ऐतिहासिक सम्पदा भने अझै ठडिन सकेका छैनन् ।

तर, पुरातत्व विभागले भने बसन्तपुर दरबार क्षेत्रको पुनःनिर्माणको कामले गति लिइरहेको दाबी गर्छ । बसन्तपुर क्षेत्रका ३५ वटा संरचनामध्ये सानातिनाको निर्माण सकिइसकेको र अधिकांश संरचना पुनःनिर्माणको क्रममा रहेको विभागका अधिकारीको भनाइ छ । पुनःनिर्माणमा देखिएको सुस्त शैलीले चाँडै निर्माण पूरा हुनेमा भने द्विविधा नै छ ।

बसन्तपुरको नौतले दरबार, राधाकृष्ण मन्दिर, काष्ठमण्डप मन्दिरको काम धमाधम भइरहेको छ । विभिन्न विदेशी दातृ निकाय चीन, अमेरिका र नेपाल सरकारको आफ्नै परियोजनाअन्तर्गत अहिले बसन्तपुर क्षेत्रका ऐतिहासिक सम्पदाको पुनःनिर्माण भइरहेको छ ।

भूकम्पले अस्तव्यस्त बनेको बसन्तपुर क्षेत्र अहिले केही हदसम्म भएपनि व्यवस्थित बनेको छ । बसन्तपुर दरबार क्षेत्रको ऐतिहासिक गद्दी वैठक भवनको पुनःनिर्माण भइसकेको छ भने बाँकी सम्पदाको पनि पुनर्निर्माणको काम भइरहेको छ ।

खबरहबका फोटो पत्रकार कृष्ण खत्रीले बसन्तपुर दरबार स्क्वायर क्षेत्रमा भइरहेको पुनर्निमाणको काम र त्यहाँका सम्पदाको अवस्थालाई आफ्नो क्यामेरामा कैद गरेका छन् ।

हेर्नुहोस् बसन्तपुर क्षेत्रमा जारी पुन:निर्माणसँग सम्बन्धित बाँकी तस्वीरहरु,