चीनको माब्जा जाङ्बो परियोजनाले नेपालको कर्णाली नदीलाई कसरी असर गर्न सक्छ ? « Khabarhub

चीनको माब्जा जाङ्बो परियोजनाले नेपालको कर्णाली नदीलाई कसरी असर गर्न सक्छ ?


३ पुस २०८०, मंगलबार  

पढ्न लाग्ने समय : < 1 मिनेट


48
Shares
  • change font
  • change font
  • change font

काठमाडौं- तिब्बतको माब्जा जाङ्बो र नेपालमा कर्णाली नदी भनेर चिनिने नदीले लाखौं नेपालीको जीवनरेखा हो । तर नदीको माथिल्लो भागमा चीनको महत्वाकांक्षी बाँध परियोजनाका कारण करोडौं नेपालीको भविष्य जोखिममा परेको छ ।

भूउपग्रहबाट खिचिएको तस्बिरहरूले मे २०२१ बाट माब्जा जाङ्बोमा नेपालबाट मात्र १६ किलोमिटर उत्तरमा निर्माण गतिविधिहरू सुरू भएको देखाएको छ । बाँधबारे पूर्ण विवरणहरू आइसकेका छैनन् यद्यपि यो एक विशाल जलविद्युत परियोजना हो भनेर अनुमान गरिएको छ । विज्ञहरूले यस बाँधले नेपालमा बहुआयामिक प्रभाव पार्ने खतरा रहेको औँल्याएका छन् ।

कर्णाली नदीको बहावमा नियन्त्रण

सो बाँध निर्माण सम्पन्न भएमा कर्णालीको बहावमा चीनको नियन्त्रणमा जाने छ । पानी भण्डारण गर्ने र छोड्ने बाँधको क्षमताले नेपालको सिँचाइ, जलविद्युत उत्पादन र जलीय पारिस्थितिकी प्रणालीलाई असर गर्दै तल्लो तटीय नदीको व्यवस्थामा ठूलो परिवर्तन ल्याउन सक्छ।

वातावरणीय सरोकारहरू

पानीको प्रवाहमा कमीले तलछ्ट ढुवानीमा बाधा पुर्‍याउँछ जसले नदीको क्षरण र किनाराको अस्थिरता बढ्ने जनाइएको । यसले माछाको जनसंख्यालाई हानि पुर्‍याउन सक्छ र जैविक विविधतालाई खतरामा पार्न सक्छ ।

भूराजनीतिक तनाव

विवादित सिमानासँग बाँधको निकटताले भूराजनीतिक चिन्ता बढाउँछ । नेपाल जलस्रोतको लागि कर्णालीमा भारी रूपले निर्भर छ र चीनको यो एकपक्षीय निर्माणले पानी बाँडफाँडमा तनावलाई बढाउन सक्छ ।

पानीको अभाव

करोडौं नेपाली सिँचाइ, खानेपानी र जलविद्युतका लागि कर्णालीमा निर्भर छन्। पानीको प्रवाहमा कमीले व्यापक पानीको अभाव निम्त्याउन सक्छ। कृषि, जीविकोपार्जन र जनस्वास्थ्यमा असर पार्न सक्छ।

ऊर्जा सुरक्षा

नेपालले ऊर्जा अभावको सामना गरिरहेको छ, र जलविद्युत परियोजनाहरूले यसको ऊर्जा आवश्यकताहरू पूरा गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्। बाँधले विद्यमान जलविद्युत आयोजनाहरूलाई बाधा पु¥याउन र नेपालको ऊर्जा सुरक्षा लक्ष्यमा बाधा पु¥याउन सक्छ ।

जीविकोपार्जन

कृषि, मत्स्यपालन र पर्यटन नेपालको अर्थतन्त्रका प्रमुख संवाहक हुन् । कर्णालीको प्रवाहमा आएको परिवर्तनले यी क्षेत्रहरूलाई गम्भीर असर पार्न सक्छ, लाखौंको जीविकोपार्जनलाई खतरामा पार्न सक्छ ।

तसर्थ, चीनले बाँध परियोजनाको सम्बन्धमा नेपाल चीन पारदर्शी संवादमा संलग्न हुन आवश्यक छ । नेपाल र चीनबीच पानी बाँडफाँड र वातावरणीय प्रभावहरूको चिन्तालाई समयमै सम्बोधन गर्न आवश्यक छ ।

प्रकाशित मिति : ३ पुस २०८०, मंगलबार  १२ : ४१ बजे

सी, ट्रम्प र पुटिनबीच ऐतिहासिक त्रिपक्षीय वार्ता हुँदै, युक्रेन र इरान युद्ध मुख्य एजेन्डा

बेइजिङ – चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङ, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प

मौलिक संस्कृति र परम्परागत सीपलाई उद्यमसँग जोड्दै व्यासको बेनीकोट

तनहुँ – व्यास नगरपालिका–१३ छापडाँडा भञ्ज्याङस्थित बेनीकोटलाई उद्यमशीलतायुक्त सांस्कृतिक गाउँका

कर्णाली करिडोर उत्तर खण्ड निर्माणका लागि दुई निर्माण व्यवसायी छनोट

काठमाडौँ – राष्ट्रिय गौरवको आयोजना कर्णाली करिडोर उत्तर खण्ड (हिल्सा–सिमिकोट

भरतपुर अस्पतालमा बिरामीको घुइँचो : गत वर्षभन्दा १० हजारले बढे सेवाग्राही

चितवन – दसैँ, तिहार तथा छठ पर्वको लामो बिदापछि भरतपुर

बसाइँसराइले गाउँमा चितुवा, दुम्सी र बाँदरको आतङ्क

बागलुङ – बसाइँसराइका कारण छिमेकी गाउँहरू रित्तिएर खेतबारी झाडीमा परिणत