ब्लग : विदेशमा नेपाली विद्यार्थीको पीडा | Khabarhub Khabarhub

ब्लग : विदेशमा नेपाली विद्यार्थीको पीडा



विश्वभर आप्रवासन र ग्लोबलाइजेसन बढिरहेको छ । यही क्रममा विदेशमा धेरै नेपाली विद्यार्थीहरू छन्, जो पढ्न र कमाउनका लागि आएका छन् । तीमध्ये म पनि एक हुँ ।  

विदेशमा रहेका नेपाली विद्यार्थीले आफ्नो देशबाट टाढा पुगेर शिक्षा लिने क्रममा अद्भूत अनुभूति गरिरहेका छन् । उनीहरूले विभिन्न मानसिक चुनौतीको पनि सामना गर्नु परिरहेको छ ।

पैसा नै सबथोक होइन भनेर शिक्षा दिने सरहरु नै आज विदेश जानुभएको पढ्न, सुन्न पाइन्छ । अन्तिममा चाहिने भनेको पैसा नै रहेछ ! पैसा छ त साथीभाइ छन्, पैसा छ त आफन्त छन् । पैसा नभए मलामीसमेत पाउन गाह्रो पर्ने हो कि भन्ने भइसक्यो हाम्रो समाजमा ।   

सबैका व्यक्तिगत अनुभूति अलग हुन्छन् । तर, विदेशमा रहेका अधिकांश प्रवासी विद्यार्थीहरूमा मानसिक स्वास्थ्य सम्बन्धी चुनौती उत्पन्न हुने गरेको छ । उनीहरूले नयाँ वातावरणसँग जुध्नुपर्ने हुन्छ । सामाजिक सम्बन्धबाट टाढा रहनुपर्ने हुन्छ । आफ्नो देशबाट टाढा भएको अनुभव गर्नुपर्नेहुन्छ । भाषामा समस्या ब्यहोर्नुपर्छ । यी विविध कारणले गर्दा उनीहरूले  मानसिक तनावको अनुभूति गर्छन् । नयाँ संसारमा अध्ययन गर्दै गरेको अनुभव र नयाँ परिस्थितिबाट उत्पन्न चुनौतीका कारण यस्तो हुने गर्छ ।

योसँगै अनियमित खानपिन, अनियमित निद्रा र सामाजिक दूरीका कारण विद्यार्थीहरूको आत्मविश्वासमा कमी आउँछ र यसले मानसिक स्वास्थ्यमा प्रभाव पार्छ । यसबाट आत्मविश्वास एवं कार्यकुशलतामा पनि कमी आउन सक्छ । अनिश्चितता र तनाव बढ्न सक्छ ।

   फेसबुकमा दुई-चारवटा फोटो हालेको देख्दा साथीभाइ भन्छन्– कस्तो आनन्द छ है तँलाई ? तर, त्यही दुई चारवटा फोटो पछाडि लुकेको आँशु कसले देखोस् ?

फेसबुकमा दुई-चारवटा फोटो हालेको देख्दा साथीभाइ भन्छन्– कस्तो आनन्द छ है तँलाई ? तर, त्यही दुई चारवटा फोटो पछाडि लुकेको आँशु कसले देखोस् ?

आफन्तहरू भन्छन्– आजकल विदेश गएर ठूली भइस्, बोल्दिनस्, नेपाल आउँदा एउटा आइफोन लिएर आइज है । तर, ती आफन्तले कहिल्यै सोध्दैनन् कि तँलाई कस्तो छ । केही पाउन केही गुमाउनैपर्छ । यहाँ भएका अधिकतम् नेपाली विद्यार्थीले आफ्नो घरलाई खुशी बनाउन आफ्नो मानसिक स्वास्थ्य बिगारेका छन् ।

आखिर यो मानसिक स्वास्थ्य होचाहिँ के ?
मानसिक स्वास्थ्य बिग्रनु भनेको पागल हुनु मात्र होइन । मानसिक स्वास्थ्य भनेको भावनात्मक, मनोवैज्ञानिक र सामाजिक कल्याणसम्बन्धी सोचाइ हो । विदेशमा हामी धेरै सोच्छौँ । कसैले सानो केही भन्यो भने चित्त दुख्छ । हरेक मानिसलाई यो विषय सामान्य लाग्ला, तर सानो कुराले लाखौंको जीवन गएको छ ।

तँ कहाँ खाडी मूलक गएको होस् र ? तँलाई केको तनाव ? यसो भन्नेहरू पनि छन् । तर, तनाव छ । पढाइको दबाब । ग्रेडको दबाब । कमाउने दबाब । घरबाट आउने दबाब । साथीभाइले दिने तनाव । यस्ता कुराको दबाब विदेशमा रहेका ७७ प्रतिशत विद्यार्थीले ब्यहोरिरहेको छन् । कतिले तनाव सहन नसकेर आत्महत्या समेत गर्ने गरेका छन् । अष्ट्रेलियामा कोठामै कोही बितेको र अमेरिकामा पनि त्यस्तै भएको हामीले सुन्ने गरेका छौं ।

आखिर भन्नु पनि कसलाई ? सुनायो भने पागल भइस् भन्छन् । मजाक उडाउँछन् । कसैले बुझिहाल्यो भने टेक केयर, ख्याल गर् भन्छन्, सकियो । तर, यो विषय सुन्दा जति सहज लाग्न सक्छ, समाधान त्यति सजिलो छैन । 

ठूलो देशमा आएको भन्दैमा भगवानले पैसाको रूख दिनुहुन्न । तर, कहीँ न कहीँ हल्का सजिलो पनि छ । नेपाली विद्यार्थीहरू विदेशमा एक नयाँ समाज, भाषा र सांस्कृतिक अनुकरणका साथमा आउँछन् । नयाँ भाषा र सांस्कृतिक परिवर्तनले उनीहरूलाई सामाजिक अन्तरघुलनमा चुनौती अवश्य थप्छ । तर, यो चुनौतीले उनीहरूलाई नयाँ भूमिका र आत्म-पहिचान दिन्छ। अर्थात, उनीहरूले रोजगार र सामाजिक सम्बन्धनहरूमा चुनौतीको मुकाबला गर्न सिक्छन्, जसले उनीहरूलाई समृद्धि र प्रगतितर्फ अघि बढ्न मद्दत गर्छ। 

    आफ्नो परिवार, साथीभाइ, कोहीसँग पनि उसलाई निराश बनाउने व्यवहार नगरौँ । उसको हौसला बढाउँ । चिन्ता नगर्, तेरो लागि म छु भन्ने गरौँ ।

विदेशमा रोजगारी प्राप्त गर्नका लागि चुनौती अवश्य हुन्छन् । योबाटै उनीहरूले प्रगति गर्छन् । यो चुनौती र अनुभवले उनीहरूमा समृद्धि, सहजता, र सकारात्मकता बढाउँछ । अन्ततः उनीहरूले विदेशमा आफ्नो जीवन सुरक्षित, समृद्ध र पूर्ण बनाउँछन्।

यसका लागि सबै भन्दा पहिले आफ्नो मानसिक स्वास्थ्यमा ध्यान दिन जरुरी छ । मानसिक स्वास्थ्य भनेको व्यक्तिको तनाव, चिन्ता, अवसादसँग सम्बन्धित हुन्छ । त्यसैले, आफ्नो परिवार, साथीभाइ, कोहीसँग पनि उसलाई निराश बनाउने व्यवहार नगरौँ । उसको हौसला बढाउँ । चिन्ता नगर्, तेरो लागि म छु भन्ने गरौँ

विदेशमा पढ्ने विद्यार्थीको मानसिक स्वास्थ्य सुरक्षित राख्न केही सुझाव :

पहिलो– स्वयंलाई पहिचान गर्नुहोस् र आफूलाई समृद्ध, बलियो बनाउनुहोस् ।

दोस्रो– आफूलाई सहज बनाउनुहोस् । नयाँ मित्रहरूसँग समय बिताउनुहोस् ।

तेस्रो– आत्मबल उच्च राख्नुहोस् । आफ्नो भावनात्मक स्थिति बुझ्नुहोस्।

चौथो– अरुसँग सहयोग आदान–प्रदान गर्नुहोस् । आफ्नो अनुभव सेयर गर्नुहोस्।

पाँचौं– नियमितरूपमा विश्राम लिनुहोस् र आराम गर्नुहोस् ।

छैठौं– सधैं सकारात्मक रहनुहोस् ।

सातौं– पर्याप्त खानपिनमा ध्यान दिनोस् । पर्याप्त निद्रा लिनुहोस्।

र, आठौं– स्थानीय संस्था, समुदायहरूसँग सहयोग लिनुहोस् ।

यी सुझावले तपाईंको जीवनलाई सुरक्षित एवं मानसिक रुपमा स्वस्थ रहनमा मद्दत गर्न सक्छ ।

  (तिवारी अमेरिकामा अध्ययनरत नेपाली विद्यार्थी हुन् ।)

प्रकाशित मिति : ७ पुस २०८०, शनिबार  १ : ०३ बजे

आजका समाचार : ओलालाई दुईतिहाइ विश्वास, बंगलादेशमा आरक्षण खारेज, नेपाली विद्यार्थी फर्किँदै

प्रधानमन्त्री ओलीले पाए संसद्‍को दुईतिहाइ मत, पक्षमा १८८, विपक्षमा ७४

उद्योग मन्त्रालयको समग्र सुधारका लागि १० दिने सुझाव सङ्कलन अभियान सुरु

काठमाडौं– उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री दामोदर भण्डारीले मन्त्रालयको सुधारका लागि

बंगलादेशमा सर्वोच्च अदालतले आरक्षण प्रणालीलाई खारेज गरिदियो

ढाका- बङ्गलादेशको सर्वोच्च अदालतले यस वर्षको जुन ५ मा गरिएको

मोहना नदीमा अलपत्र परेका २५ जनाको उद्धार

काठमाडौं– आइतबार बर्षासँगै मोहना नदीमा आएको बाढीमा फसेका २५ जनाको सशस्त्र

यमनबाट प्रहार गरिएको क्षेप्यास्त्र खसालेको इजरायली सेनाको दाबी

जेरुसेलम – इजराइली युद्धक विमानहरूले यमनमा धेरै हुथी लक्ष्यहरूमा आक्रमण