काठमाडौं- नेपाल प्रज्ञा-प्रतिष्ठानले चलचित्र ‘घरज्वाइँ’का कारण उत्पन्न ‘रोदी’बारेको विवादमा मध्यमार्गी बाटो खोजेर समाधान दिएको छ ।

‘रोदी’ शब्दको प्रमाणीकरण भन्दै प्रतिष्ठानका सदस्य सचिव डा. धनप्रसाद सुवेदीले नेपाल मगर संघलाई लेखेको एक पत्रमा यो संस्कृति मगर र गुरुङ दुवै समुदायमा रहेको जनाएका हुन् ।

मंगलबार नेपाल मगर संघका नाममा लेखिएको पत्रमा भनिएको छ, ‘प्रज्ञा नेपाली बृहत् शब्दकोश (२०७९) मा ‘रोदी’ शब्दको अर्थ विशेषत : ‘गुरूङ जातिमा प्रचलित छ’ भन्ने उल्लेख भए पनि नेपाल प्रज्ञा-प्रतिष्ठानबाट प्रकाशित विभिन्न कृतिहरूका आधारमा हेर्दा उक्त ‘रोदी’ संस्कृति मगर, गुरुङलगायत पश्चिम नेपालमा बस्ने विभिन्न आदिवासी, जनजातिमा रहेको पाइएको व्यहोरा प्रमाणित गर्दछु ।’

• ‘रोधी’ दृश्यले किचलोमा ‘घर ज्वाइँ’, मगर र गुरुङ समुदायबीच दोहोरी 

मगर समुदायमा घर ज्वाइँ बस्ने पराम्परको कथा आधारित फिल्म ‘घर ज्वाइँ’फिल्ममा प्रयोग भएको ‘रोधी’को दृश्यलाई लिएर केन्द्रीय कार्यालय पोखरा रहेको संस्था ‘तमु धिँ नेपाल’ले आपत्ति जनाएको थियो । यो संस्था गुरुङ समुदायहरूको हो ।

पूर्वी रुकुमका मगर समुदायको कथा भन्ने दयाहाङ राई र मिरुना मगरको केन्द्रीय भूमिका रहेको फिल्ममा ‘रोदी’संस्कृति देखाइएको छ ।

यस्तोमा उक्त संस्थाले रोधी गुरुङ समुदायको संस्कृति रहेको जिकिर गरेको थियो। फिल्ममा रोधी मगर समुदायको भनेर गरिएको दृश्यांकन विधि र विधानविपरीत भएको निष्कर्ष निकाल्दै तमु धिँले प्रदर्शन नगर्न पोखराको मिड टाउन मुभिज प्रालिलाई पत्र काटेको थियो ।

चलचत्रि जाँच समितिलाई पत्राचार गर्दा पनि न्यायिक निर्णय नभएकाले उक्त कदम चालेको पत्रमा उल्लेख थियो । यही विवादलाई निरुपण गर्ने क्रममा ‘रोदी’ मगर र गुरुङ दुवै समुदायको रहेको प्रष्टीकरण दिएको हो ।