काठमाडौं- बुटवलस्थित सुप्रिम सहकारी संस्थाको करोडौं रकम ठगी अभियोगमा भैरहवा कारागारमा रहेका राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछानेलाई राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोग र अधिकारकर्मीको टोलीले सोमबार भेटेको छ ।

यो टोलीले सोमबार दिउँसो कारागार परिसरको चार नम्बर ब्लकमा पुगेर रविलाई भेट्नुका साथै कोठाको अनुगमन पनि गरेको हो ।

आयोगकी सदस्य लिली थापासहित लुम्बिनी प्रदेश प्रमुख हरि ज्ञवाली र अनौपचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्र (इन्सेक) प्रतिनिधि रिमा बिसी कारागार पुगेका थिए ।

टोलीमा रहेकी इन्सेक प्रतिनिधि बिसीले रविलाई राखिएको कारागारको कोठाकोसमेत अनुगमन गरेर निस्किएपछि त्यहाँको अवस्थाबारे यसरी वर्णन गरिन् ।

रवि लामिछानिनेलाई राखिएको ४ नम्बर ब्लकको एउटा कोठामा छोटो लो बेड राखिएको छ। त्यहीँनेर एउटा सोफा पनि राखिएको छ। पूर्वउपप्रधान तथा गृहमन्त्रीसमेत रहेका रविलाई राखिएको कोठामा एउटा टेबल र कुर्सीसमेत छ ।

त्यही कोठाको एउटा छेउमा खुला शौचालय छ । कोठाभित्रै भएकाले एट्याच भन्न त सकिएला तर त्यो खुला शौचालय हो । किनभने केही इँटा उठाएर बनाइएकाले त्यो कोठाभित्र खुल्लै छ ।

रविलाई राखिएको कोठाको भित्र कार्पेट पनि ओछ्याइएको छ । हामीले रविलाई राखिएको कोठामा निलो रंगको कार्पेट देख्यौँ। हामी ४ नम्बर ब्लकको कोठामा पुग्दा उहाँले सुकाउने लुगा सुकाइरहनु भएको थियो । लुगा नसुकेर होला केही गन्हाएजस्तो आइरहेको थियो ।

एक्लै राखिएका रविजीलाई एउटा रेडियो पनि दिइएको रहेछ । अध्ययनका लागि किताबहरू छन् । टेलिफोन र मोबाइलसहितका अन्य प्रविधि देखिएन ।

तर पत्रपत्रिकारहरू भने आफैंले मगाउँदा कारागारका कर्मचारीले ल्याइदिने रहेछन् । कारागारले पत्रिकाहरू उपलब्ध गराउने भन्ने नियम छैन भन्ने सुन्यौँ । उहाँ (रवि)ले पत्रिका र किताब मगाउँदा पढ्न पाउने सुविधा रहेछ ।

उहाँले कारागारको खानामा आफूलाई सन्तुष्टि रहेको हामीलाई बताउनु भयो । खानमा चाहिँ म सन्तुष्ट छु भन्नु भयो । म सबै कारागारभित्रै अन्य कैदीले खाने गरेको खाना खाइरहेको छु भन्नु । खानामा कुनै समस्या नरहेको उहाँले हामीलाई सुनाउनु भयो।

रविलाई राखिएको कोठामा एउटा फलामको ठूलो पंखा छ । बिहे वा अन्य पार्टीको हलमा राखिने एउटा पंखा रहेछ । अर्को एउटा स्ट्यान्ड पंखा पनि छ ।

हामीले अनुगमन गर्दा प्लाईले झ्याल थुनिएको पायौँ । यसरी झ्याल थुन्दा आधारभूत मानवअधिकार पनि खोसिएको कुरा उठायौँ । हामीले सहजरुपमा श्वास फेर्ने वातावरणका लागि झ्याल खोलिदिनु भन्यौँ ।

तर, सीमाक्षेत्रमा रहेको कारागारको झ्याल खुला छाडिँदा पहिले पनि इँटा र ढुंगा हानेका घटना भएका रहेछन् । खुला ठाउँ भएकाले वरपरका घरबाट पनि सुरक्षाको चुनौती रहेको कारागार प्रशासनको भनाइ छ ।

झ्याल खुला छोडिँदा अर्को चाहिँ सर्पदंशको पनि जोखिम छ । ढुंगा र इँटाले त्यहाँ हान्ने भएकाले प्लाई राखिएको जवाफ हामीलाई जेलरले दिनु भयो ।

तर, हामीले अब चाहिँ शिशा, बाक्लो जाली वा रड राखेर झ्यालबाट उज्यालो र हावा आउने जाने बनाइदिनु भनेका छौँ । त्यस कुरामा जेलरले सकेसम्म चाँडो त्यो पूरा गरिने जवाफ दिनु भएको छ।

हामीले अनुगनमन गर्दा रविलाई राखिएको कोठामा एसी जडान गरे जस्तो लागेन । तर, उक्त कोठाको माथिल्लोतर्फ एउटा प्वाल चाहिँ थियो । त्यो प्वाँल हेर्दा नयाँ जस्तो थिएन । हामीले रविको कोठामा एसीको सुविधा भेट्टाएनौँ ।