काठमाडौं– नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) लाई एक स्वायत्त, पारदर्शी र प्रतिस्पर्धी संस्थाका रूपमा रूपान्तरण गर्न गठित नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज लिमिटेडको पुनर्संरचना सम्बन्धी सुझाव समिति, २०८२ ले आफ्नो अध्ययन प्रतिवेदन सरकारलाई बुझाएको छ ।
समितिको प्रतिवेदनले नेप्सेको पुँजी वृद्धि, स्वामित्व संरचनामा परिवर्तन र प्रविधि सुधारका लागि ठोस खाका प्रस्तुत गरेको छ ।
चुक्ता पुँजी ३ अर्ब पुर्याउन प्रस्ताव
प्रतिवेदनले नेप्सेको हालको १ अर्ब रुपैयाँ चुक्ता पुँजीलाई वृद्धि गरी ३ अर्ब रुपैयाँ पुर्याउन सुझाव दिएको छ । यसका लागि हाललाई बोनस सेयर जारी गर्ने विकल्प उपयुक्त हुने समितिले जनाएको छ ।
नेप्सेको विकास र विस्तारका लागि थप लगानी आवश्यक पर्ने भएकाले पुँजी वृद्धि अनिवार्य देखिएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।
समितिले नेप्सेमा वैदेशिक रणनीतिक साझेदार भित्र्याउनुपर्नेमा जोड दिएको छ । विश्वका शीर्ष २० स्टक एक्सचेञ्जमध्येबाट १५ देखि २५ प्रतिशतसम्म स्वामित्व दिने गरी योग्य साझेदार ल्याउनुपर्ने सुझाव दिइएको छ ।
हाल नेप्सेमा ५८.६६ प्रतिशत सरकारी स्वामित्व रहेकोमा त्यसलाई क्रमशः घटाउँदै लैजानुपर्ने र निजी क्षेत्र तथा सर्वसाधारणको सहभागिता बढाउनुपर्ने प्रतिवेदनको निष्कर्ष छ ।
बजारलाई अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड अनुसार चलाउन हालको कारोबार प्रणालीमा व्यापक सुधार वा विस्थापन गरी अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको अत्याधुनिक प्रविधि जडान गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याइएको छ ।
नयाँ प्रविधि मार्फत इन्ट्रा-डे ट्रेडिङ, सर्ट सेलिङ, र डेरिभेटिभ्स जस्ता सेवाहरू उपलब्ध गराउनुपर्ने समितिले जनाएको छ । साथै, साना तथा मझौला उद्योगका लागि एसएमई प्लेटफर्म र नवप्रवर्तनका लागि स्टार्टअप प्लेटफर्म सञ्चालन गर्नुपर्ने सुझाव दिइएको छ ।
प्रतिवेदनमा संस्थागत सुशासन सुधारका लागि सञ्चालक समितिमा स्वतन्त्र विज्ञ सञ्चालकहरूको बाहुल्यता हुनुपर्ने प्रस्ताव गरिएको छ ।
हाल सञ्चालक समितिमा सरकारी निकायको बाहुल्यता रहेकाले त्यसलाई परिवर्तन गरी व्यावसायिक बनाउनुपर्ने र प्रमुख कार्यकारी अधिकृतको नियुक्ति सञ्चालक समितिबाटै हुने व्यवस्था गर्नुपर्ने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।
साथै, दोस्रो बजारलाई थप सुरक्षित र विश्वसनीय बनाउन सेन्ट्रल काउन्टरपार्टी र अक्सन मार्केट स्थापना गर्नुपर्ने सुझाव दिइएको छ । साथै, नेप्सेको सहायक कम्पनी सीडीएससीको पनि पुँजी, प्रविधि र संरचनामा पुनर्संरचना गर्नुपर्ने आवश्यकता प्रतिवेदनले औँल्याएको छ ।
प्रतिक्रिया