काठमाडौं–  नेपालको औद्योगिक उत्पादन सूचकांक १३२.० पुगेको छ । 

राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयले सार्वजनिक गरेको चालू आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को तेस्रो त्रैमासिकको प्रारम्भिक प्रतिवेदन अनुसार यो सूचकांक अघिल्लो त्रैमासिकको तुलनामा १.९८ प्रतिशतको सुधार भए तापनि गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा भने ०.३२ प्रतिशतको संकुचन हो ।

प्रतिवेदनअनुसार यस त्रैमासिकमा औद्योगिक उत्पादन बढाउन चिनी तथा खाद्य वस्तु र वनस्पति तेल उद्योगले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन् । तराईमा उखु क्रसिङको मुख्य सिजन भएकाले चिनी उत्पादनमा अघिल्लो त्रैमासिकको तुलनामा २२.४८ प्रतिशतको उच्च वृद्धि देखिएको छ । 

प्रतिवेदनका अनुसार समग्र औद्योगिक वृद्धिमा चिनी उद्योगको मात्रै करिब ७० प्रतिशत योगदान रहेको छ । त्यस्तै, वनस्पति घ्यू तथा तेल उत्पादनमा ५.८० प्रतिशतको वृद्धि भएको छ, जसको मुख्य कारण कच्चा पदार्थको सहज आयात र निर्यातमा भएको वृद्धि हो ।

औद्योगिक क्षेत्रमा सबैभन्दा बढी १८.२४ प्रतिशत भार रहेको आधारभूत फलाम तथा स्टील उद्योगको उत्पादनमा ०.५२ प्रतिशतले गिरावट आएको छ ।

सरकारी पुँजीगत खर्चमा भएको ढिलाइ र निर्माण क्षेत्रमा आएको सुस्तताका कारण डन्डी तथा स्टीलजन्य उत्पादनको माग घटेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । 

यस्तै, निर्माण क्षेत्रकै अर्को महत्त्वपूर्ण खम्बा मानिने सिमेन्ट उद्योगको उत्पादन अघिल्लो त्रैमासिकको तुलनामा सामान्य बढे पनि वार्षिक रूपमा भने ०.९१ प्रतिशतले घटेको छ ।

औषधि उत्पादनमा उत्साह, सुर्ती र पेय पदार्थमा संकट

प्रतिवेदनले नेपालको औषधि उत्पादन क्षेत्रमा भने ७.७१ प्रतिशतको उत्साहजनक वार्षिक वृद्धि देखिएको छ । जसलाई सरकारको आयात प्रतिस्थापन नीतिको सकारात्मक प्रभाव मानिएको छ । 

तर, अर्कोतर्फ पेय पदार्थ, सुर्तीजन्य वस्तु, र विद्युतीय उपकरणको उत्पादनमा भने ठूलो गिरावट आएको छ । विशेषगरी सुर्तीजन्य वस्तुमा ९.६७ प्रतिशत र पेय पदार्थमा ४.८३ प्रतिशतको वार्षिक संकुचन देखिएको छ ।

उत्पादन लागत बढ्नुमा इन्धनको मूल्य वृद्धिलाई मुख्य कारण मानिएको छ । फागुनको अन्त्यतिर पेट्रोलको मूल्य प्रतिलिटर १५६ रुपैयाँबाट बढेर १८४ रुपैयाँ पुग्दा इन्धनमा १७.९ प्रतिशतको मूल्य वृद्धि भएको थियो । 

यसले गर्दा ऊर्जा बढी खपत हुने उद्योगहरूको उत्पादन र ढुवानी लागत बढ्न गई मुनाफामा असर परेको प्रतिवेदनले औँल्याएको छ ।