काठमाडौं- कल्पना गर्नुहोस्- एउटा खेलाडीमाथि विश्वकपअघि आफ्नै देशबाहिर धेरैको नजरमा पर्दैन। तर विश्वकपको मैदानमा केही उत्कृष्ट खेल खेल्छ, गोल गर्छ वा असम्भवजस्तै लाग्ने बचाउ गर्छ। प्रतियोगिता सकिँदासम्म त्यही खेलाडीलाई विश्वका ठूला क्लबहरूले पछ्याउन थालिसकेका हुन्छन्।

यही हो फिफा विश्वकपको रोचक पक्ष। विश्वकप फुटबलको सबैभन्दा ठूलो उपाधिका लागि हुने प्रतियोगिता मात्र होइन, यो खेलाडीका लागि करिअर परिवर्तन गर्ने सबैभन्दा ठूलो मञ्च पनि हो। यहाँ गरेको एउटा उत्कृष्ट प्रदर्शनले खेलाडीको बजार मूल्य बढाउन सक्छ, नयाँ क्लबको ढोका खोल्न सक्छ र कहिलेकाहीँ उसको फुटबल जीवनलाई नै नयाँ उचाइमा पुर्‍याउन सक्छ।

यसको पछिल्लो उदाहरण हुन् केप भर्डेका ४० वर्षीय गोलरक्षक भोजिन्हा। पोर्चुगलको दोस्रो डिभिजनमा खेलिरहेका उनी विश्वकपमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेपछि अहिले चिलीको प्रतिष्ठित क्लब कोलो-लो पुगेका छन्।

अर्थात्, विश्वकपले उनको करिअरलाई अन्त्यतिर होइन, फेरि एकपटक नयाँ सुरुवाततर्फ अघि बढाएको छ। तर यो मामिलामा भोजिन्हा एक्ला भने होइनन्।

विगतमा पनि धेरै खेलाडी विश्वकपमा चम्किएर रियाल मड्रिड, आर्सनल, बार्सिलोना, लिभरपुलजस्ता विश्वप्रसिद्ध क्लबमा पुगेका छन्। त्यसो भए विश्वकपले कुन-कुन खेलाडीको भाग्य बदल्यो ? र, मैदानमा गरेको त्यस्तो कुन प्रदर्शन थियो, जसले उनीहरूलाई विश्व फुटबलको ठूलो मञ्चमा पुर्‍यायो?

४० वर्षमा नयाँ सुरुवात

भोजिन्हाको कथा अन्य खेलाडीको भन्दा फरक छ। ४० वर्षको उमेरमा उनी पोर्चुगलको दोस्रो डिभिजन क्लब चाभेसबाट चिलीको प्रतिष्ठित क्लब कोलो–कोलो पुगेका छन्।

विश्वकपमा केप भर्डेका लागि उनले गरेको प्रदर्शनले उनलाई नयाँ पहिचान मात्र दिएन, करिअरको अन्तिम चरणमा पनि ठूलो अवसर दिलायो। स्पेनसँग बराबरी खेल्दै केप भर्डेलाई विश्वकप इतिहासकै पहिलो अंक दिलाउन उनले महत्वपूर्ण भूमिका खेले। त्यसपछि टोलीलाई नकआउट चरणसम्म पुर्‍याउन उनको प्रदर्शन निर्णायक बन्यो।

अझ रोचक कुरा, विश्वकपका क्रममा भोजिन्हाको सामाजिक सञ्जाल लोकप्रियता पनि असाधारण रूपमा बढ्यो। उनको इन्स्टाग्राम फलोअर संख्या हजारौँबाट करोडौँको हाराहारीमा पुगेको छ।

विश्वकपमा उनको प्रदर्शन यतिमै सीमित रहेन। उनले प्रतियोगिताको ‘टोली अफ द टुर्नामेन्ट’मा समेत स्थान बनाए। उनको लोकप्रियता यति बढ्यो कि वैज्ञानिकहरूले पत्ता लगाएको समुद्री स्लगको नयाँ प्रजातिलाई समेत उनको नामसँग जोडिएको छ।

अब उनी चिलीको सबैभन्दा सफल क्लबमध्ये एक कोलो–कोलोमा पुगेका छन्। क्लबले ३४ पटकभन्दा बढी घरेलु लिग र १४ पटक कोपा चिले जितिसकेको छ। भोजिन्हाले यो स्थानान्तरणलाई आफ्नो करिअरकै ठूलो उपलब्धिमध्ये एक बताएका छन्। तर भोजिन्हा विश्वकपमा चम्किएर नयाँ क्लबमा पुगेका पहिलो खेलाडी होइनन्।

मार्क भिभियन फोः विश्वकपबाट खुलेको युरोपेली ढोका

सन् १९९४ को विश्वकपअघि क्यामरुनका मार्क भिभियन फो विश्व फुटबलमा त्यति चर्चित नाम थिएनन्। तर अमेरिकामा भएको विश्वकपमा उनको प्रदर्शनले युरोपेली क्लबहरूको ध्यान तान्यो। विशेषगरी ब्राजिलविरुद्धको खेलमा उनले प्रभावशाली प्रदर्शन गरे।

त्यसपछि फ्रान्सेली क्लब लेन्सले उनलाई अनुबन्ध गर्‍यो। लेन्समा चार वर्ष बिताउँदा उनले क्लबलाई १९९७–९८ सिजनमा ऐतिहासिक लिग उपाधि जिताउन महत्वपूर्ण भूमिका खेले।

त्यसपछि उनले वेस्ट ह्याम युनाइटेड, म्यानचेस्टर सिटी र लियोनजस्ता ठूला क्लबबाट खेले। तर उनको सफल यात्राको अन्त्य अत्यन्त दुःखद रह्यो। सन् २००३ मा कन्फेडेरेसन कपको सेमिफाइनल खेलका क्रममा मैदानमै ढलेपछि उनको निधन भयो। त्यसबेला उनी केवल २८ वर्षका थिए।

गिल्बर्टो सिल्भा : विश्वकप जितेर आर्सनलसम्म

सन् २००२ को विश्वकप ब्राजिलका गिल्बर्टो सिल्भाका लागि करिअर परिवर्तन गर्ने प्रतियोगिता बन्यो। २५ वर्षीय सिल्भा त्यतिबेला एट्लेटिको मिनेइरोबाट खेलिरहेका थिए। ब्राजिलका कप्तान इमर्सन चोटका कारण प्रतियोगिताबाट बाहिरिएपछि उनले पहिलो रोजाइमा अवसर पाए।

उनले त्यो अवसरलाई यति प्रभावकारी रूपमा सदुपयोग गरे कि ब्राजिलले जितेका प्रत्येक खेलमा उनको भूमिका महत्त्वपूर्ण रह्यो। प्रतियोगिताभर मैदानमा बिताएको हरेक मिनेटले उनको प्रभाव झल्काउँथ्यो। अन्ततः उनी ब्राजिलसँगै विश्वकप विजेता बने।

त्यसपछि प्रिमियर लिगको तत्कालीन च्याम्पियन आर्सनलको ध्यान उनीमाथि गयो। करिब ४.५ मिलियन पाउन्डमा उनी लन्डन पुगे। आर्सनलमा उनले ६ वर्ष बिताए। यस अवधिमा दुई पटक एफए कप जित्नुका साथै २००३–०४ सिजनमा एक खेल पनि नहारी प्रिमियर लिग जित्ने ऐतिहासिक ‘इनभिन्सिबल्स’ टोलीका प्रमुख सदस्य बने।

मास्चेरानो : विश्वकपपछि लिभरपुल हुँदै बार्सिलोनासम्म

सन् २००६ को विश्वकपमा अर्जेन्टिनाका युवा मिडफिल्डर हाभियर मास्चेरानो पनि चर्चाको केन्द्र बने। २२ वर्षको उमेरमै उनले अर्जेन्टिनालाई क्वार्टरफाइनलसम्म पुर्‍याउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेले। त्यतिबेला उनी ब्राजिलको क्लब कोरिन्थियन्सबाट खेलिरहेका थिए।

विश्वकपपछि उनी वेस्ट ह्याम युनाइटेड पुगे। तर त्यहाँ उनको बसाइ लामो रहेन। सन् २००७ मा उनी लिभरपुल पुगे र क्लबलाई च्याम्पियन्स लिगको फाइनलसम्म पुर्‍याउन योगदान दिए।

उनको करिअरको सबैभन्दा सफल अध्याय भने बार्सिलोनामा लेखियो। सन् २०१० मा बार्सिलोना पुगेपछि उनले दुई पटक यूईएफए च्याम्पियन्स लिग र पाँच पटक ला लिगाको उपाधि जिते। विश्वकपमा देखाएको प्रतिभाले उनलाई विश्वकै सफल क्लबमध्ये एकमा स्थापित गरायो।

ओजिल : विश्वकपबाट रियाल मड्रिडसम्म

सन् २०१० को विश्वकपमा जर्मनीका मेसुट ओजिल विश्व फुटबलका सबैभन्दा चर्चित युवा प्रतिभामध्ये एक बने। २१ वर्षीय ओजिलले जर्मनीलाई तेस्रो स्थान दिलाउने क्रममा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरे। प्रतियोगितामा उनले चार गोल र चार असिस्ट गर्दै युरोपका ठूला क्लबहरूको ध्यान आफूतर्फ ताने।

विश्वकप सकिएलगत्तै उनी करिब १५ मिलियन युरोमा रियाल मड्रिड पुगे। स्पेनिस क्लबमा उनले ला लिगा, कोपा डेल रे र स्पेनिस सुपर कप जिते।

पछि सन् २०१३ मा उनी ४२.४ मिलियन पाउन्डमा आर्सनल पुगे। त्यतिबेला उनी आर्सनल इतिहासकै सबैभन्दा महँगा खेलाडी बनेका थिए।

जेम्स रोड्रिगेज : एउटा गोलले बदलिएको भाग्य

सन् २०१४ को विश्वकप कोलम्बियाका जेम्स रोड्रिगेजका लागि करिअरको सबैभन्दा ठूलो मोड बन्यो। २३ वर्षीय जेम्सले प्रतियोगितामा ६ गोल गर्दै गोल्डेन बुट जिते।

उनको सबैभन्दा चर्चित क्षण उरुग्वेविरुद्धको खेलमा आयो। त्यस खेलमा उनले गरेको शानदार भली गोलले विश्व फुटबलकै ध्यान तान्यो।

उक्त गोललाई फिफाको आधिकारिक वेबसाइटमा भएको मतदानबाट विश्वकपकै उत्कृष्ट गोल घोषित गरियो। यही गोलका लागि उनले फिफा पुस्कास अवार्ड पनि जिते।

विश्वकप सकिएको केही समयमै रियाल मड्रिडले फ्रान्सेली क्लब मोनाकोबाट उनलाई करिब ७५ मिलियन युरोमा अनुबन्ध गर्‍यो। विश्वकपमा गरेको उत्कृष्ट प्रदर्शनले उनलाई विश्व फुटबलका सबैभन्दा महँगा र चर्चित मिडफिल्डरमध्ये एक बनाइदियो।