वाशिङ्टन- अमेरिकामा एच-१बी भिसामा काम गरिरहेका विदेशी कर्मचारीको समस्या थपिन सक्ने भएको छ। अमेरिकी सरकारले जागिर गुमेपछि नयाँ रोजगारी खोज्न दिइने ६० दिनको समयावधि हटाउने तयारी गरिरहेको छ।

यो प्रस्ताव हाल ह्वाइट हाउसको ‘अफिस अफ म्यानेजमेन्ट एन्ड बजेट’ (ओएमबी) मा पठाइएको छ। यद्यपि, यो अहिलेसम्म नियमका रूपमा लागू भइसकेको छैन।

उपलब्ध तथ्यांकअनुसार अमेरिकामा एच-१बी भिसामा काम गरिरहेका करिब ३० हजार नेपाली र ५ लाख भारतीय नागरिक यसबाट प्रभावित हुन सक्ने बताइएको छ। नयाँ व्यवस्था लागू भएमा एच-१बी भिसाधारीको जागिर गुमेपछि अमेरिकामै बसेर अर्को रोजगारी खोज्न कठिन हुने देखिन्छ।

यसअघि भारतका विदेशमन्त्री एस जयशंकरले पनि यसै वर्ष मे महिनामा अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोसँग यो विषय उठाएका थिए।

रुबियोले नयाँ आप्रवासन प्रणालीमा परिवर्तन गर्ने क्रममा केही समस्या र तनाव उत्पन्न हुन सक्ने स्वीकार गरेका थिए। यद्यपि, उनले अमेरिका आफ्नो आप्रवासन प्रणालीलाई अझ प्रभावकारी बनाउने प्रयासमा रहेको र दीर्घकालमा यसबाट सबै पक्षलाई फाइदा हुने बताएका थिए।

रुबियोका अनुसार यो कदम विशेषगरी भारतलाई लक्षित गरेर चालिएको होइन। अमेरिकाले पछिल्ला केही वर्षमा ठूलो संख्यामा गैरकानुनी आप्रवासीको समस्या सामना गरिरहेको र त्यसलाई सम्बोधन गर्न आप्रवासनसम्बन्धी नियममा परिवर्तन गर्न लागिएको उनको भनाइ थियो।

यसैबीच, अमेरिकामा बसिरहेका नेपाली र भारतीय एच-१बी भिसाधारीसहित लाखौँ आप्रवासीका लागि ग्रीन कार्ड प्राप्त गर्ने नयाँ अवसर आउन सक्ने भएको छ।

अमेरिकी सिनेटमा हालै एउटा विधेयक पेस गरिएको छ। उक्त विधेयकमा पछिल्लो ७ वर्षदेखि निरन्तर अमेरिकामा बसिरहेका व्यक्तिलाई ग्रीन कार्डका लागि आवेदन दिन अनुमति दिने प्रस्ताव गरिएको छ।

ग्रीन कार्ड अमेरिकामा स्थायी रूपमा बस्न र काम गर्न अनुमति दिने आधिकारिक दस्तावेज हो। यसलाई औपचारिक रूपमा ‘परमानेन्ट रेजिडेन्ट कार्ड’ भनिन्छ।

एच-१बी भिसामा रहेका कुनै कर्मचारीको जागिर गुमेमा उसले तत्कालै अमेरिका छाड्नुपर्दैन। हालको नियमअनुसार उसले अधिकतम ६० दिनसम्मको समय पाउन सक्छ। यस अवधिमा उसले नयाँ जागिर खोज्न वा अमेरिकामा आफ्नो कानुनी स्थिति कायम राख्न आवश्यक प्रक्रिया अघि बढाउन सक्छ।

यस अवधिमा कर्मचारीले अर्को कम्पनीमा रोजगारी खोज्न सक्छ। नयाँ कम्पनीले उसको लागि एच-१बी आवेदन दिन सक्छ। केही अवस्थामा आवेदन स्वीकृत हुने प्रतीक्षा नगरी नयाँ कम्पनीमा काम सुरु गर्न सकिने व्यवस्था पनि छ।

नयाँ जागिर खोज्नु मात्रै विकल्प होइन। केही अवस्थामा कर्मचारीले अर्को भिसा वा आफ्नो स्टाटस परिवर्तनका लागि आवेदन दिन सक्छ।

उदाहरणका लागि, निश्चित सर्त पूरा गरेमा उसले डिपेन्डेन्ट वा भिजिटर स्टाटसका लागि आवेदन दिन सक्छ। यदि ऊ पहिले नै ग्रीन कार्डका लागि योग्य छ भने त्यसका लागि पनि उपलब्ध कानुनी प्रक्रियाअनुसार अघि बढ्न सक्छ।

यदि ६० दिनभित्र नयाँ जागिर भेटिएन र आफ्नो कानुनी स्टाटस परिवर्तन गर्न पनि कुनै प्रक्रिया अघि बढाइएन भने अमेरिकाबाट बाहिरिनुपर्ने अवस्था आउन सक्छ। विशेषगरी अमेरिकामा बस्न पाउने निर्धारित अवधि पनि समाप्त भएको अवस्थामा त्यहाँ बसिरहन कठिन हुन्छ।