काठमाडौं- न्युजिल्यान्ड र भारतबीच द्विपक्षीय व्यापारमा तीव्र रूपमा वृद्धि भएको छ । दुई देशबिचको स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता (एफटिए) अझै पूर्ण रूपमा लागू नभए पनि न्युजिल्यान्डका वस्तुहरूको माग भारतीय बजारमा निकै बढेको हो । न्युजिल्यान्डका व्यापार मन्त्री टोड म्याकक्लेका अनुसार सम्झौता संसद्‌मा विचाराधीन छ र यो यसै वर्षको अन्त्यसम्ममा पूर्ण रूपमा लागू हुने अपेक्षा गरिएको छ। तर सम्झौता लागू हुनु अगावै बजारमा यसको सकारात्मक प्रभाव देखिन थालिसकेको छ।

यो सम्झौता पूर्ण रूपमा लागू भएपछि न्युजिल्यान्डबाट भारततर्फ हुने निर्यातमध्ये ५७ प्रतिशत वस्तुमा कुनै भन्सार शुल्क लाग्ने छैन । अन्य वस्तुहरूको भन्सार शुल्क पनि समयक्रमसँगै बिस्तारै घट्दै जाने व्यवस्था गरिएको छ । दुई देशबिचको यो नयाँ कानुनी मार्गले गर्दा व्यवसायीहरू उत्साहित भएका छन् र निर्यातको परिमाणमा उल्लेख्य सुधार आएको छ ।

विशेष गरी न्युजिल्यान्डको स्याउ र किविफलको निर्यातमा निकै ठुलो फाइदा पुगेको छ । स्याउको निर्यात सन् २०२४ को सिजनको तुलनामा ६३ प्रतिशतले बढेर ४५ हजार टनसम्म पुगेको छ । यससँगै भारत न्युजिल्यान्डको स्याउ आयात गर्ने चौथो ठुलो देश बनेको छ । सम्झौता लागू भएपछि स्याउको भन्सार शुल्क आधा घटेर २५ प्रतिशतमा झर्नेछ। यस्तै किविफल उत्पादकहरूले पनि भन्सार छुट पाउने छन्, जसबाट पाँच वर्षमा करिब १२ करोड ५० लाख डलर बराबरको बचत हुने अनुमान गरिएको छ।

यसका साथै वनपैदावार र ऊन क्षेत्रमा पनि सकारात्मक संकेतहरू देखिएका छन् । न्युजिल्यान्डबाट लामो समयपछि काठका गोलियाहरू भारततर्फ निर्यात हुन थालेका छन् भने भारतीय टोलीले न्युजिल्यान्डको गुणस्तरीय ऊन र प्रविधिमा चासो देखाएको छ । व्यापारसँगै पर्यटन क्षेत्रमा पनि ठुलो सुधार आएको छ । सन् २०२६ को अप्रिल महिनामा मात्रै करिब ८ हजार भारतीय पर्यटक न्युजिल्यान्ड पुगेका छन्। यसैबिच दुई देशबिच सिधा हवाई उडान सुरु गर्नका लागि एयर न्युजिल्यान्ड र एयर इन्डियाबिच सहकार्यको तयारी समेत भइरहेको छ।

यस सम्झौताले न्युजिल्यान्डको वाइन र अन्य सेवा क्षेत्रलाई पनि विशेष पहुँच दिनेछ। भारतले युरोपेली सङ्घसँग गरेको पछिल्लो सम्झौताका सर्तहरू न्युजिल्यान्डले पनि स्वतः पाउने भएकाले यो सम्झौतालाई छिटो अनुमोदन गर्न न्युजिल्यान्ड सरकार लागिपरेको छ। व्यापार मन्त्री म्याकक्लेका अनुसार न्युजिल्यान्डका निर्यातकर्ताहरूले बेलैमा सम्बन्ध विस्तार गरेका कारण यो सफलता मिलेको हो र आगामी महिनाहरूमा व्यापार अझै फस्टाउने विश्वास लिइएको छ।