काठमाडौँ – विश्व फुटबलको सबभन्दा ठूलो महोत्सव फिफा विश्वकपको आकार यस पटकदेखि ३२ बाट बढाएर ४८ टोली पुर्‍याइएको छ । अमेरिका, मेक्सिको र क्यानडाले संयुक्त रूपमा आयोजना गर्न लागेको यस ऐतिहासिक संस्करणमा ४ नयाँ टोलीले पहिलो पटक विश्वकपको मञ्चमा ‘डेब्यु’ गर्दै छन् ।

विश्वकपको ९६ वर्ष लामो इतिहास र २२ वटा संस्करण पार हुँदासम्म संसारका ८० देशले मात्र यो प्रतियोगिता खेल्ने अवसर पाएका थिए । यसपालि थपिएका ४ नयाँ टोलीसँगै विश्वकप खेल्ने राष्ट्रहरूको सङ्ख्या ८४ पुग्ने भएको छ । विश्वकपको महाभिडन्त नजिकिँदै गर्दा पहिलो पटक यस मञ्चमा देखिन लागेका चार नयाँ टोलीको फुटबल परिचय यस्तो छ:

केप भेर्डे: साढे दुई लाख जनसङ्ख्या भएको टापु राष्ट्रको ठूलो छलाङ
सहारा मरुभूमिभन्दा दक्षिणी भागमा अवस्थित साढे दुई लाख जनसङ्ख्या र ४ हजार वर्गकिलोमिटर क्षेत्रफल मात्र भएको ससाना टापुहरूको देश हो, केप भेर्डे । सन् १९७५ मा स्वतन्त्र भएर १९७८ देखि अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल खेल्न थालेको यो अफ्रिकी टोलीले ४६ वर्षको प्रयासपछि पहिलो पटक विश्वकपको टिकट काटेको हो । चार वर्षअघि कतार विश्वकपको नजिक पुगेर पनि नाइजेरियासँग १-१ को बराबरीमा रोकिँदा टोली छानिन असफल भएको थियो ।

यसपालि भने कप्तान रायन मेन्डेस, गोलकिपर भेजिन्हा र रक्षक लोबर्टो लोपेजको स्वर्णिम पुस्ताले देशको सपना पूरा गरे । पूर्व राष्ट्रिय खेलाडी पेड्रो लेइटाओ ब्रिटोको प्रशिक्षणमा रहेको केप भेर्डेले घरेलु मैदानमा खेलेका सबै ५ खेलमा एक गोल पनि नखाई जित हात पारेको थियो । छनोटमा क्यामरुन र अङ्गोला जस्ता बलिया टोलीलाई पछि पारेको यो टोली फिफा वरीयताको ६७औँ स्थानमा छ । समूह ‘एच’ मा रहेको केप भेर्डेले जुन १५ मा स्पेनविरुद्ध खेल्दै विश्वकपमा ऐतिहासिक पाइला राख्नेछ । यस समूहमा उरुग्वे र साउदी अरेबिया पनि छन् ।

उज्बेकिस्तान: ७ पटकको प्रयास र ३६ वर्षको प्रतीक्षा समाप्त
पूर्व सोभियत सङ्घबाट स्वतन्त्र भएको ३६ वर्षमा ७ पटकको प्रयासपछि मध्य एसियाली राष्ट्र उज्बेकिस्तानले अन्ततः विश्वकपको यात्रा तय गरेको छ । विगतमा उत्कृष्ट खेलका बाबजुद रेफ्रीको गल्ती र पेनाल्टी सुटआउटमा भाग्यले ठगिँदै आएको उज्बेकिस्तानलाई यसपालि ४८ टोलीको संरचनाले फाइदा पुर्‍यायो । एसियाली छनोटको तेस्रो चरणमा इरानपछि उपविजेता बन्दै उज्बेकिस्तानले सोझै विश्वकपको टिकट पक्का गरेको हो ।

सन् २००६ मा इटालीलाई विश्वकप जिताउने कप्तान फाबियो कानाभारोको मुख्य प्रशिक्षणमा रहेको उज्बेकिस्तान फिफा वरीयताको ५०औँ स्थानमा छ । सेर्भर डिजापारोभ, ओडिल अहमेडोभ र इग्नाटी नेस्टेरोभ जस्ता खेलाडीको मुख्य भूमिका रहेको उज्बेकिस्तानले जुन १८ मा कोलम्बियाविरुद्ध खेल्दै समूह ‘के’ बाट आफ्नो यात्रा सुरु गर्नेछ । यस समूहमा क्रिस्टियानो रोनाल्डोको पोर्चुगल र कङ्गो रहेका छन् ।

कुराकाओ: विश्वकप खेल्ने सबैभन्दा सानो टोली
यस विश्वकपमा सहभागी देशहरूमध्ये कुराकाओ जनसङ्ख्या (१ लाख ५० हजार) र क्षेत्रफल (२७६ वर्गकिलोमिटर) दुवै हिसाबले सबैभन्दा सानो राष्ट्र हो । सन् २०११ मा मात्र नेदरल्यान्ड्सबाट स्वतन्त्र भएको यस टापु राष्ट्रको टोलीमा डच मुलका खेलाडीहरूको बाहुल्य छ । कन्काकाफ छनोटको तेस्रो चरणमा जमैका, ट्रिनिडाड एन्ड टोबागो र बर्मुडा रहेको समूहमा शीर्ष स्थान हासिल गर्दै कुराकाओले विश्वकपमा स्थान सुरक्षित गरेको हो ।

नेदरल्यान्ड्सकै प्रख्यात प्रशिक्षक डिक एड्भोकेटको नेतृत्वमा रहेको कुराकाओ फिफा वरीयताको ८२औँ स्थानमा छ । समूह ‘इ’ मा रहेको कुराकाओले जुन १४ मा बलियो जर्मनीविरुद्ध खेल्दै विश्वकपको उद्घाटन गर्नेछ । यस समूहमा इक्वेडर र आइभोरी कोस्ट पनि छन् ।

जोर्डन: ओमानलाई हराउँदै इतिहास रचेको मध्यपूर्वी टोली
सन् १९८६ देखि नियमित रूपमा विश्वकप छनोट खेल्दै आए पनि मध्यपूर्वको देश जोर्डनले यसअघि कहिल्यै विश्वकप खेल्न पाएको थिएन । तर, गत वर्ष ओमानमाथि ३-० को सानदार जित निकाल्दै जोर्डनले पहिलो पटक विश्वकप खेल्ने पक्का गर्‍यो । एसियाली छनोटको दोस्रो चरणमा साउदी अरेबियालाई पछि पारेको जोर्डन तेस्रो चरणमा दक्षिण कोरियापछि उपविजेता बन्दै सोझै छानिएको हो ।

फिफा वरीयताको ६३औँ स्थानमा रहेको जोर्डन निकै कडा मानिएको समूह ‘जे’ मा परेको छ । जोर्डनले जुन १ मा अस्ट्रियाविरुद्ध खेल्दै विश्वकपको यात्रा थाल्नेछ भने समूहको अन्तिम खेलमा जुन २७ मा साविक विजेता अर्जेन्टिनाको सामना गर्नेछ । यस समूहमा अल्जेरिया पनि रहेको छ ।