काठमाडौं– चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को पहिलो नौ महिना (साउनदेखि चैतसम्म) मा नेपालमा कुल ४१ अर्ब ७९ करोड ८५ लाख ८० हजार रुपैयाँ बराबरको वैदेशिक प्रत्यक्ष लगानी प्रतिबद्धता आएको छ । उद्योग विभागका अनुसार यस अवधिमा कुल ६१५ वटा आयोजनाका लागि उक्त लगानीको प्रस्ताव आएको हो ।

चैत महिनामा मात्रै १ अर्ब १२ करोड ९२ लाख रुपैयाँ बराबरको वैदेशिक लगानी स्वीकृत भएको छ । यस महिनामा कुल ६१ वटा उद्योगका लागि लगानी प्रतिबद्धता आएको छ, जसमा ४९ वटा स्वचालित मार्ग र १२ वटा विभागको स्वीकृति प्रक्रियाबाट आएका हुन् । विभागका अनुसार चैत महिनामा स्वीकृत भएका उद्योगहरूले ६४० जनाका लागि रोजगारी प्रस्ताव गरेका छन् ।

कृषि र सूचना प्रविधि क्षेत्रमा आकर्षण

यस आर्थिक वर्षको चैत मसान्तसम्मको तथ्यांक हेर्दा कृषि तथा वनजन्य क्षेत्रमा लगानीको रकमका आधारमा सबैभन्दा ठूलो हिस्सा देखिएको छ । यस क्षेत्रमा कुल २२ अर्ब ८ करोड ८० लाख रुपैयाँ (५३ प्रतिशत) वैदेशिक लगानी प्रतिबद्धता प्राप्त भएको छ । 

संख्याका आधारमा भने सूचना तथा सञ्चार प्रविधि क्षेत्रमा सबैभन्दा धेरै आकर्षण देखिएको छ । चालु आर्थिक वर्षमा यस क्षेत्रमा ३४६ वटा आयोजना (५६ प्रतिशत) प्रस्तावित भएका छन् । यसैगरी पर्यटन क्षेत्रमा १६४ वटा आयोजनाका लागि ११ अर्ब ४६ करोड २० लाख रुपैयाँ बराबरको लगानी प्रतिबद्धता आएको छ ।

नेपालमा आउने वैदेशिक लगानीमा साना उद्योगहरूको हिस्सा निकै उच्च रहेको देखिएको छ । चालु आर्थिक वर्षको नौ महिनामा स्वीकृत ६१५ आयोजनामध्ये ५९९ वटा साना उद्योग रहेका छन् भने मध्यम र ठूला उद्योगको संख्या क्रमशः ८/८ वटा मात्रै छ । चैत महिनामा स्वीकृत भएका सबै ६१ वटा उद्योग साना स्तरका हुन् ।

रोजगारी र लाभांश फिर्ता

समीक्षा अवधिमा प्रस्तावित उद्योगहरूले कुल २२ हजार ३१६ जनाका लागि रोजगारी सिर्जना गर्ने लक्ष्य राखेका छन् । लगानीसँगै यस आर्थिक वर्षको नौ महिनामा वैदेशिक लगानीकर्तालाई १६ अर्ब ८१ करोड ७९ लाख रुपैयाँ लाभांश र ४ अर्ब ७५ करोड ९४ लाख रुपैयाँ रोयल्टीबापत फिर्ता लैजान अनुमति दिइएको विभागको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

त्यस्तै, विभागले चैत महिनामा मात्रै १३७ जना लगानीकर्ता, ३४ जना प्रतिनिधि र १४० जना आश्रितहरूका लागि व्यावसायिक भिसा सिफारिस गरेको छ । यद्यपि, अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को तुलनामा यस वर्ष भिसा सिफारिस पाउने लगानीकर्ताको संख्यामा भने केही गिरावट आएको तथ्यांकले देखाउँछ ।