नुवाकोट– नुवाकोट र धादिङको गल्छीबीच पर्ने गगटे क्षेत्रमा मनसुन सक्रिय भएसँगै किसानहरू धान रोपाइँमा व्यस्त भएका छन् । पर्याप्त वर्षापछि खेतमा पानी जमेसँगै किसानहरूले परम्परागत शैलीमा धान रोपिरहेका छन्। हिलोमा रोपाइँ गरिरहेका किसानहरूको चहलपहलले यतिबेला ग्रामीण बस्तीमा कृषि गतिविधि उल्लेखनीय रूपमा बढेको देखिन्छ।

स्थानीयका अनुसार सुरुवाती चरणमा वर्षा कम भएकाले रोपाइँ केही ढिलो सुरु भए पनि पछिल्ला दिनमा नियमित वर्षा भएपछि रोपाइँले गति लिएको हो। अहिले अधिकांश खेतमा परिवारका सदस्य, छिमेकी तथा ज्यालादारी कामदारको सहयोगमा धमाधम रोपाइँ भइरहेको छ।

यस वर्ष नेपालमा मनसुन निर्धारित समयमै भित्रिएसँगै देशभर धान रोपाइँ क्रमशः बढ्दै गएको छ। कृषि, वन तथा वातावरण मन्त्रालयका अनुसार हालसम्म देशभर करिब ६०–७० प्रतिशतभन्दा बढी क्षेत्रफलमा धान रोपाइँ सम्पन्न भइसकेको छ। तराईका अधिकांश जिल्लामा रोपाइँ अन्तिम चरणमा पुगेको छ भने मध्यपहाडी तथा उच्च पहाडी केही क्षेत्रमा अझै रोपाइँ जारी छ।

मन्त्रालयका अनुसार पर्याप्त वर्षा भएका कारण अधिकांश जिल्लामा यस वर्षको रोपाइँको अवस्था गत वर्षको तुलनामा सुधारिएको छ। यद्यपि केही स्थानमा अत्यधिक वर्षा, बाढी पहिरो तथा केही क्षेत्रमा सुरुआती वर्षा अभावका कारण रोपाइँमा आंशिक असर परेको छ।

नेपालमा करिब १४ लाख हेक्टर क्षेत्रफलमा धान खेती हुने गर्दछ। धान देशको प्रमुख खाद्यान्न बाली हो, जसले कुल खाद्यान्न उत्पादनमा सबैभन्दा ठूलो हिस्सा ओगटेको छ। कृषि क्षेत्रको कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) मा पनि धानको महत्वपूर्ण योगदान रहेको छ भने लाखौँ किसानको जीविकोपार्जन यसैमा निर्भर छ।

सरकारले गुणस्तरीय बीउ, मल तथा सिँचाइको पहुँच विस्तार गरी धान उत्पादन वृद्धि गर्ने लक्ष्य लिएको छ। कृषि विज्ञहरूले समयमै रोपाइँ सम्पन्न भएका क्षेत्रमा मौसम अनुकूल रहे उत्पादन सन्तोषजनक हुने अपेक्षा गरेका छन्।

तस्बिरहरू : नेपाल फोटो लाइब्रेरी