काठमाडौं– इजरायल र ग्रिसले टर्कीबाट उत्पन्न हुन सक्ने रणनीतिक तथा सुरक्षात्मक चुनौतीहरूको सामना गर्न १० अर्ब शेकेल भन्दा बढीको विशाल हवाई रक्षा सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका छन्। 

‘एक्सिल्स शिल्ड’ नाम दिइएको यो सम्झौता इजरायलको रक्षा निर्यात इतिहासमै अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो र महत्त्वपूर्ण मानिएको छ। करिब तीन वर्ष लामो कूटनीतिक तथा प्राविधिक वार्तापछि यो ऐतिहासिक ठेक्का टुंगो लागेको हो। 

हालैका वर्षहरूमा क्षेत्रीय भूराजनीतिक समीकरणमा आएको फेरबदल र टर्कीतर्फबाट बढ्दो चासो एवं सैन्य गतिविधिहरूलाई मध्यनजर गर्दै दुई देशबीच यो कडा सुरक्षा सहकार्य भएको हो। 

विशेष गरी पूर्वी भूमध्यसागरीय क्षेत्रमा वायु सुरक्षालाई थप सुदृढ बनाउन र सम्भावित छद्म तथा प्रत्यक्ष सुरक्षा खतराहरूलाई निस्तेज पार्न यो सम्झौताको विशेष रणनीतिक महत्व रहेको छ। यस सम्झौताअन्तर्गत इजरायली उन्नत रक्षा प्रविधिहरू ग्रिसमा जडान गरिनेछन्, जसले दुवै देशको संयुक्त निरोधक क्षमता लाई अत्यधिक बलियो बनाउनेछ। 

विश्लेषकहरूका अनुसार यो सम्झौता केवल एक सैन्य खरिद मात्र नभई पूर्वी भूमध्यसागरमा टर्कीको बढ्दो प्रभाव र आक्रामक सामरिक कदमलाई काउन्टर दिन चालिएको ठोस कूटनीतिक तथा सैन्य कदम हो। यसले इजरायल र ग्रिसबीचको गहिरिँदो सामरिक साझालाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याएको छ भने क्षेत्रीय सुरक्षामा समेत ठूलो प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ।