एजेन्सी– महत्त्वपूर्ण खनिज आपूर्ति शृङ्खलामा नयाँ आधार निर्माण गर्ने उद्देश्यसहित भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र ब्राजिलका राष्ट्रपति लुइज इनासिओ लुला दा सिल्भा शनिबार नयाँदिल्लीमा भेटवार्ता गर्दै छन्। दुर्लभ खनिज तत्वमा चीनको प्रभाव घटाउने रणनीतिका बीच दुई देशबीच खनिज सहकार्यलाई प्राथमिकता दिइएको हो ।

ब्राजिलसँग विश्वको दोस्रो ठूलो दुर्लभ पृथ्वी (खनिज)भण्डार  रहेको छ । यी तत्त्वहरू विद्युतीय सवारी, सौर्य प्यानल, स्मार्टफोन, जेट इन्जिनदेखि निर्देशित मिसाइलसम्मका प्रविधिमा प्रयोग हुन्छन् । 

चीनमाथिको निर्भरता घटाउन भारतले नयाँ आपूर्तिकर्ता खोज्दै घरेलु उत्पादन र पुनर्चक्रण विस्तार गरिरहेको छ । यसै सन्दर्भमा दुवै नेताबीच महत्त्वपूर्ण खनिजसम्बन्धी समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

एक दर्जनभन्दा बढी मन्त्री र व्यवसायिक प्रतिनिधिसहित लुला बुधबार नयाँदिल्लीमा विश्वव्यापी शिखर सम्मेलनका लागि आइपुगेका थिए । शनिबारको भेटमा व्यापार विस्तार, आपूर्ति शृङ्खला विविधीकरण र प्रविधिगत सहकार्यबारे छलफल हुने अधिकारीहरूले जनाएका छन् ।

सन् २०२५ मा १५ अर्ब डलर बराबरको द्विपक्षीय व्यापारसहित भारत ब्राजिलको निर्यातका लागि दशौँ ठूलो बजार बनेको छ । दुवै देशले सन् २०३० सम्म व्यापार २० अर्ब डलर पुर्‍याउने लक्ष्य लिएका छन् । ल्याटिन अमेरिकामा ब्राजिल भारतको सबैभन्दा ठूलो साझेदार हो । 

भारतमा ब्राजिलका प्रमुख निर्यात वस्तुमा चिनी, कच्चा तेल, वनस्पति तेल, कपास र फलामको आवश्यक पर्छन् । तीमध्ये फलामको माग भारतको तीव्र पूर्वाधार विस्तार र औद्योगिक वृद्धिले बढाएको छ ।

दिल्लीस्थित काउन्सिल अन एनर्जी, इन्भाइरनमेन्ट एन्ड वाटरका विज्ञ ऋषभ जैनका अनुसार ब्राजिलसँगको सहकार्यले संयुक्त राज्य अमेरिका, फ्रान्स र युरोपेली सङ्घ ९इयु० सँग भारतले अघि बढाएको आपूर्ति शृङ्खला पहललाई पूरक बनाउनेछ । उनले विश्वव्यापी ग्लोबल साउथका गठबन्धनहरू स्थलगत स्रोतको पहुँच सुरक्षित गर्न र व्यापारका उदीयमान नियम आकार दिन महत्त्वपूर्ण हुने बताएका छन् ।

सन् २०२५ मा अमेरिकी शुल्कले दुवै देश प्रभावित भएपछि मोदी र लुलाले बहुपक्षीय व्यापार प्रणालीमाथिको दबाब र विश्वव्यापी आर्थिक अवरोधबारे पनि छलफल गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । वासिङ्टनले हालै घोषणा गरिएको सम्झौताअनुसार भारतीय सामानमा लगाइएका केही शुल्क फिर्ता लिने वाचा गरेको छ ।

ब्राजिलका कूटनीतिज्ञ सुसान क्लेब्याङ्कले दुई नेताबीच बहुपक्षवाद र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारका चुनौतीबारे विचार आदानप्रदान हुने बताए । यसैबीच, एम्ब्रेयर र अडानी समूहले भारतमा विमान निर्माण गर्ने योजना सार्वजनिक गरेपछि ब्राजिलका कम्पनीहरूको उपस्थिति पनि विस्तार हुँदै गएको छ ।

लुलाले बिहीबार दिल्लीमा आयोजित एआई इम्प्याक्ट शिखर सम्मेलनमा कृत्रिम बौद्धिकताका लागि समावेशी र बहुपक्षीय विश्वव्यापी शासन ढाँचाको आवश्यकता औँल्याएका थिए। 

उनले त्यसपछि दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति ली जे म्युङसँग भेट गर्न र व्यापारिक कार्यक्रममा सहभागी हुन सियोल प्रस्थान गर्ने कार्यक्रम छ ।