काठमाडौँ– सरकारले इन्धन खपत घटाउने उद्देश्यले सातामा दुई दिन सार्वजनिक बिदा दिने निर्णय गरेसँगै यसको प्रभाव आमनागरिकको दैनिक जीवन र सेवा प्रवाहका विभिन्न क्षेत्रमा देखिएको छ । 

विशेषगरी स्वास्थ्यजस्तो संवेदनशील क्षेत्रमा बिदाको निर्णयले सिर्जना गरेको जटिलताले अस्पतालहरूको कार्यशैली र व्यवस्थापनमा ठूलो फेरबदल ल्याएको छ ।

अस्पतालहरूमा शल्यक्रिया (सर्जरी) तालिका प्रभावित हुनु, बिरामीको चाप थेग्न कठिन हुनु र उपलब्ध जनशक्तिलाई नयाँ समयतालिकामा ढाल्नु अस्पताल प्रशासनका लागि मुख्य चुनौती बनेको छ ।

बिदाको समय तालिका र अस्पतालको जनशक्ति व्यवस्थापनबीचको तालमेल मिलाउन अहिले शिक्षण अस्पताल, ट्रमा सेन्टर र वीर अस्पतालले आफ्ना कार्यतालिका नै परिवर्तन गरेका छन् ।  

त्रिवि शिक्षण अस्पताल महाराजगञ्जका सूचना अधिकारी कालीप्रसाद रोस्याराका अनुसार बिदाका कारण अस्पतालमा बिरामीको चाप व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण बनेको छ । 

‘मौसम परिवर्तन र खेतीपातीको सिजनका कारण अस्पतालमा बिरामीको चाप सधैं उच्च हुन्छ, त्यसमाथि दुई दिनको बिदाले थप दबाब सिर्जना गरेको छ’ उनले भने ।

उनका अनुसार हाल अस्पतालमा शल्यक्रियाको तालिका प्रभावित भएको गुनासो बढेको छ । ‘जब दबाब बढ्छ, सीमित क्षमताले गर्दा सबै शल्यक्रिया समयमै गर्न सकिँदैन, त्यसैले केही शल्यक्रिया पछि धकेलिनु स्वाभाविक हो’ उनले स्वीकारे । 

सेवा निरन्तरता कायम राख्न अस्पतालले हरेक शुक्रबार ‘अतिरिक्त सिफ्ट’ चलाउने योजना बनाएको छ । हाल कति शल्यक्रिया स्थगित भए भन्ने यकिन तथ्यांक संकलन भइरहेको अस्पतालले जनाएको छ ।

राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टरमा कार्यतालिका हेरफेर 

राष्ट्रिय ट्रमा सेन्टरले बिदाका कारण सेवा सञ्चालनमै सास्ती भएको बताएको छ । सूचना अधिकारी शिवप्रसाद निरौलाका अनुसार दुई दिनको बिदाले अस्पतालको कार्यतालिका नै बिग्रिएको छ । 

बिहान ९ देखि ५ बजेसम्मको ड्युटी समयका कारण साविकमा सञ्चालन हुँदै आएको ‘एक्सटेन्डेड हस्पिटल सर्भिस’ जसमा ५ बजेपछि शुल्क तिरेर शल्यक्रिया गरिन्थ्यो—त्यसमा पनि असर परेको छ ।

यस समस्यालाई सम्बोधन गर्न ट्रमा सेन्टरले वैशाख १४ देखि लागू हुने गरी नयाँ कार्यतालिका सार्वजनिक गरेको छ ।

यस्तो छ नयाँ तालिका

सोमबारः अर्थोपेडिक, जनरल सर्जरी, न्युरो सर्जरी

मंगलबारः अर्थो युनिट–१, ईएनटी, सिएसआर 

बुधबारः अर्थो युनिट–२, बनर््प्लास्टिक, आर्थोप्लास्टी

बिहीबार: अर्थो युनिट–३, न्युरो, बर्नप्लास्टिक

शुक्रबारः अर्थो, ईएनटी र आर्थोस्कोपी 

साथै, ईएचएस सेवा बेलुका ५ बजेदेखि ८ बजेसम्म सञ्चालन गरिने र ट्रमा सर्जरीलाई उच्च प्राथमिकता दिइने सेन्टरले जनाएको छ । 

वीर अस्पतालमा ‘रोटेसन प्रणाली’ मार्फत सेवा व्यवस्थापन

वीर अस्पतालमा बिदाका कारण बिरामीको चाप केही बढेको देखिए पनि अस्पताल प्रशासनले यसलाई सामान्य रूपमा लिएको छ । 

जनरल सर्जन डा. दीपा श्रेष्ठका अनुसार अस्पतालले पहिलेदेखि नै ८ः३० देखि ४ः३० सम्म सेवा दिँदै आएको र अहिले समयमा सामान्य फेरबदल मात्र भएकाले सेवामा कमी नआएको बताइन् ।

अस्पतालले सेवालाई थप पारदर्शी र व्यवस्थित बनाउन नयाँ ‘रोटेसन प्रणाली’ लागू गरेको छ । यसअन्तर्गत युनिट १, २ र ३ ले आलोपालो प्रणालीमा ओपीडी, अपरेशन थिएटर र वार्डको जिम्मेवारी सम्हाल्नेछन् । 

अस्पतालले जारी गरेको नयाँ तालिका अनुसार सोमबारः युनिट १ (वार्ड), युनिट २ (ओटी), युनिट ३ (ओपीडी) सञ्चालन हुनेछ । त्यस्तै मंगलबारः युनिट १ (ओटी), युनिट २ (ओपीडी), युनिट ३ (वार्ड) सेवा दिईनेछ । 

साप्ताहिक जिम्मेवारीः बुधबार (युनिट १), बिहीबार (युनिट ३), र शुक्रबार (युनिट २) लाई तोकिएको छ ।

सरकारको दुईदिने बिदाको निर्णयसँगै स्वास्थ्य क्षेत्रमा देखिएको दबाबलाई कम गर्न अस्पतालहरूले आन्तरिक व्यवस्थापनमा कसरत गरिरहेका छन् । 

सम्बन्धित निकायहरूले स्वास्थ्य सेवा प्रभावित नहुने गरी कार्यतालिका मिलाउने प्रयास गरिरहे पनि आम नागरिक भने उपचारका लागि सहज पहुँचको माग गरिरहेका छन् । 

सरकारले गरेको यो अभ्यास राम्रो भएपनि सरकारी स्वास्थ्य संस्थाका लागि पर्याप्त जनशक्ति नहुँदा व्यवस्थापनमा समस्या भइरहेको अस्पतालका कर्मचारीहरू बताउँछन् ।