काठमाडौं- राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहसहित १५ सदस्यीय मन्त्रिपरिषद् गठन गरेको छ । जसमा रक्षा तथा उद्योग तथा वाणिज्य मन्त्रालय प्रधानमन्त्री शाहले नै राखेका छन् । शाहको मन्त्रिपरिषदमा दोस्रो वरीयतामा रहेका अर्थशास्त्री डा.स्वर्णिम वाग्लेले अर्थमन्त्रीको जिम्मेवारी पाएका छन् ।

उनी राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय स्तरको अर्थव्यवस्था बुझेका नेता हुन् । पञ्चायती व्यवस्था ढाल्दै बहुदलीय शासन ल्याउन २०४७ सालमा भएको आन्दोलनमा होमिँदै उनले नेपाली कांग्रेसबाट औपचारिक राजनीतिक यात्रा सुरु गरेका थिए ।

कांग्रेसको अर्थ समितिमा रहेर काम गरेका उनी महासमिति सदस्यको भूमिकासम्म निभाएका पात्र हुन् । २०७९ को निर्वाचनमा सभापति शेरबहादुर देउवाले टिकट नदिएपछि असन्तुष्ट बनेका उनी २०८० को उपनिर्वाचनमा भने रास्वपाबाट तनहुँ–१ को उम्मेदवार बने ।

सोही निर्वाचनमा उनी पहिलोपटक लोकप्रिय मतसहित सांसद प्रवेश गरेका थिए । फालगुन २१ गतेको निर्वाचनमा पनि उनी सोही क्षेत्रबाट निर्वाचित बनेका हुन् ।

नाइट क्लबमा डिजेका रुपमा काम गर्ने सुदन गुरुङ सामाजिक अभियन्ता हुँदै तेस्रो वरियतासहित पहिलो पटक सदनमा पुग्दै गर्दा गृहमन्त्री बनेका छन् । भदौ २३ र २४ गते भएको जेन–जी आन्दोलनमा पानी बाँड्न पुगेका गुरुङ अगुवा बनेपछि चम्किएका पात्र हुन् ।

पार्टीमा विदेश विभाग सम्हालेका शिशिर खनाललाई रास्वपाले परराष्ट्र मन्त्रालयको जिम्मेवारी दिएको छ । मन्त्रीमा उनको यो दोस्रो कार्यकाल हो । पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ नेतृत्वको सरकारमा २०७९ माघ ३ गते उनी पहिलो पटक शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधिमन्त्री नियुक्त भएका थिए । सो समयमा उनी १९ दिन मात्रै मन्त्री बने ।

नागरिकता मुद्दामा रास्वपाका सभापति तथा तत्कालीन उपप्रधानमन्त्री रवि लामिछानेको पद गुमेसँगै रास्वपा सरकारबाट बाहिरिनु परेको थियो ।

खनालले अमेरिकाको युनिभर्सिटी अफ विस्कन्सिन–म्याडिसनबाट सार्वजनिक नीतिमा स्नातकोत्तर गरेका छन् । यस्तै, ब्रिजपोर्ट विश्वविद्यालयबाट अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिक अर्थशास्त्रमा स्नातक उर्तीण गरेका उनले पार्टीको विदेश मामिला हेर्दै आएका थिए ।

यस्तै, शाह काठमाडौँ महानगरपाका प्रमुख हुँदा उनीसँग निकट भएका सुनिल लम्सालले भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात र सहरी विकास मन्त्रालय सम्हाल्ने भएका छन् । ३५ वर्षीय लम्साल पेशागत रूपमा दक्ष मानिन्छन । उनले पूर्वाधार विकास, सहरी योजना तथा सुशासनका क्षेत्रमा काम गरेको अनुभव राख्छन् ।

महानगरको सचिवालयमा रहँदा उनले पूर्वाधार र सहरी योजनासम्बन्धी काममा सक्रिय भूमिका खेलेका थिए । उनको पनि यो पहिलो संसदीय यात्रा हो ।

विवेकशील साझा अभियानबाट राजनीतिमा चेत कमाएका विराजभक्त श्रेष्ठले ऊर्जा जलस्रोत तथा सिंचाइ मन्त्रालयको नेतृत्व पाएका छन् । प्रदेश सभा सदस्य समेत बनिसकेका उनको यो प्रतिनिधि सभामा सदस्य र मन्त्रीसमेत दोस्रो पटकको भूमिका हो ।

श्रेष्ठले प्रतिनिधिसभाको अघिल्लो कार्यकालमा केही समय युवा तथा खेलकुदमन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालेका थिए । सो समय खेलकुद क्षेत्रको सुधार र खेलाडीहरूको मनोबल बढाउन महत्वपूर्ण पहल गरेका उनलाई सोही निर्णयले पुनः लोकप्रिय मतसहित निर्वाचित बनायो ।

२०७४ सालको निर्वाचनमा भने उनी समानुपातिकतर्फबाट बागमती प्रदेश सभा सदस्य बनेका थिए । सो समय उनले नेपाल भाषा र तामाङ भाषालाई सरकारी कामकाजको भाषा बनाउने कानुन पारित गराउन भूमिका खेलेका थिए । गुठी विधेयकविरुद्ध सडक र सदन दुवै ठाउँबाट सशक्त आवाज उठाउँदै उनले नेवा समुदायको भावनाको प्रतिनिधित्व गरे ।

‘बिजनेस एड्मिनिस्ट्रेसन’ मा स्नातक गरेका श्रेष्ठ २०७२ को भूकम्पपछि समाजसेवामा सक्रिय पात्र हुन् । उनी गत २ निर्वाचनमा काठमाडौँ क्षेत्र नम्बर ८ बाट निर्वाचित भएका हुन् ।

यस्तै पर्यटनमन्त्रीको जिम्मेवारी पाएका खड्कराज पौडेल (गणेश), शिक्षा विज्ञान तथा प्रविधि र युवा तथा खेलकुदमन्त्री सस्मित पोखरेल पनि बालेन टिमबाट नियुक्त भएका छन् ।

यस्तै, मधेसी समुदायलाई प्रतिनिधित्व गराउँदै रास्वपाले स्वास्थ्यकर्मी निशा मेहतालाई स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्यामन्त्री बनाएको छ । इनरुवामा जन्मिएकी उनी पेशाले नर्स हुन् ।

भारतको ग्वालियरस्थित विश्वविद्यालयबाट नर्सिङमा स्नातकोत्तर गरेपछि नेपाल फर्किएर उनले विराटनगरस्थित विराट टिचिङ हस्पिटलमा काम गरिन् । पार्टीको स्थापनाकालदेखि नै साधारण सदस्यता लिएकी उनी आएकी अघिल्लो निर्वाचनमा पनि समानुपातिक सूचीमासमेटिएकी थिइन् ।

तर सांसद बन्न नसकेकी उनलाई यसपटक पार्टीले पाएको जनमतले सांसद हुँदै मन्त्री बनाएको हो । पहिलोपटक संसदीय यात्रा तय गरेका डा. विक्रम तिमिल्सिनालाई रास्वपाले सञ्चारमन्त्री बनाएको छ ।

नुवाकोटको पञ्चकन्या गाउँपालिका बानियाँटारमा जन्मिएका उनी सामान्य कृषि कर्ममा संलग्न परिवारमा हुर्किएका हुन् । गाउँकै इन्द्रायणी प्राथमिक विद्यालयबाट औपचारिक शिक्षा सुरु गरेका उनले चौघडास्थित क्षेत्रपाल माध्यमिक विद्यालयबाट एसएलसी उत्तीर्ण गरेका थिए ।

उच्च शिक्षा अध्ययनका लागि भने उनी अष्ट्रेलियाको ग्रिफिथ विश्वविद्यालय र क्विन्सल्याण्ड विश्वविद्यालय गएका थिए । शिक्षा र सञ्चारको क्षेत्रमा १५ वर्षदेखि क्रियाशील उनी एक दशकअघि रेडियो सगरमाथाको कार्यक्रम उत्पादक तथा प्रस्तोता थिए ।

उच्च शिक्षा अध्ययनका लागि अष्ट्रेलिया गएपछि उनले त्यहीँबाट सञ्चालित ‘नेपाल एक्सप्रेस’ नामक कार्यक्रमका कार्यकारी सम्पादक र सिड्नीबाट सञ्चालित साउथ एसिया डटकम डट एयूको सम्पादकीय सल्लाहकार थिए ।

सामान्य प्रशासन मन्त्रालयमा प्रतिभा रावल, दीपक साह (महोत्तरी)ले श्रममन्त्रीको र सोबिता गौतमले कानुन मन्त्रालय, जिम्मेवारी पाएका छन् । रावल र साह भने पहिलो पटक सांसद बनेसँगै मन्त्री नियुक्त भएका हुन् ।

कानुनमा स्नातक गरेकी गौतम सञ्चारकर्मसँगै भाषणशैलीमा समेत अब्बल मानिन्छिन् । उनी संसदको दोस्रो इन्ट्रीमा मन्त्री बनेकी हुन् ।

यस्तै यो मन्त्रिपरिषदमा पहिलोपटक वादी समुदायबाट सीता वादी महिला, बालबालिकामन्त्री बनेकी छन् । गैरसरकारी संस्थाको भरमा जीविकोपार्जनसँगै अध्ययन गर्दै आएकी उनी समानुपाितकतर्फबाट सांसद बनेकी हुन । सांसदमा पहिलोपटक पुगेकी उनलाई रास्वपाले पिछडिएको समुदायको प्रतिनिधित्व गराउँदै मन्त्री बनाएको हो ।

संविधानले तोकेबमोजिम महिलाको ३३ प्रतिशत सहभागिताको हक समेत यो मन्त्रिपरिषदले पालना गरेको छ । १५ सदस्यीय मन्त्रिपरिषमा ५ जना महिलाको प्रतिनिधित्व हुनुलाई सकारात्मक चर्चाको विषय समेत मानिएको छ ।