काठमाडौँ- सबैको विगत हुन्छ, कसैको राम्रो त कसैको नराम्रो । कर्मा तामाङको विगत यस्तो छ– उनलाई बाटोमा भेटेको पैसा पनि टिप्न डर लाग्थ्यो ।

सामान्यतया प्रायः सबैले बाटोमा भेटेको पैसा टिप्छन् । तर कर्मालाई डर लाग्थ्यो । फेरि उनको यो आदर्श बानी पक्कै थिएन, डरको उपज थियो ।

कस्तो डर ?

कर्मालाई सानैदेखि गोजीमा पैसा बोक्ने रहर । कृषि परिवारमा आश्रित बुवा–आमाको आम्दानी कर्मालाई सधैँ पैसा दिने स्तरको थिएन ।

तर, कर्मा घरको पैसा चोरेरै भए पनि गोजी खाली हुन दिँदैनथे । कर्मा भन्छन्, ‘मैले एक पटक घरको १५०० रुपैयाँ चोरेको थिएँ । अनि सहकारीमा गएर ५०–५० को नोट साटेको थिएँ । गोजीभरी पैसा राखेर हिँड्ने रहर के !’ अर्थात्, कर्मालाई पैसाको त्यति सोख थियो ।

चोरेकै पैसाले गर्ने केही होइन । कर्मा भन्छन्, ‘साथी भाइलाई खाजा खुवाइने, आफू पनि खाने ।’

कर्मालाई ‘घरको पैसा कहिलेदेखि चोरेँ’ भन्ने थाहा छैन । उनको यो थाहा नपाउँदा देखिकै बानी हो ।

तर, कहिले अन्तिम चोटी चोरेको भन्ने प्रष्ट थाहा छ । त्यो घटनाका बेला कर्मा किशोरावस्थामा पुगिसकेका थिएनन् ।

चोर्न भनेर एक पसलमा दिउँसै छिरेका थिए । पसलेले देखे । कर्मा भन्छन्, ‘म त्यसभन्दा अघि घरकै पैसा मात्र झिक्थेँ । त्यो दिन मेरो ‘लेवल अप’ भयो । पहिलो पटक नै समातिएँ ।’

समातिएपछि पसलले कर्मालाई बाँधे । बुवा बोलाएर जिम्मा लगाए । यो घटनाले कर्मालाई लाज भयो । गलत बाटोमा हिँडेकामा पश्चाताप भयो । स्कुलका शिक्षकहरूले पनि यो घटना थाहा पाए । साथीभाइ अगाडि पनि उनलाई शरम लाग्यो ।

यो घटनाले विकसित भएको मानसिकता सुनाउँदै उनी भन्छन्, ‘त्यसपछि त मलाई बाटोमा भेटेको पैसा पनि टिप्न डर भयो ।’

कर्मा आफ्नो यो विगतबारे खुलेरै कुरा गर्छन् । कारण– आफ्नो सन्तानबारे अभिभावकहरू सचेत रहून् भन्ने उनको उद्देश्य हो ।
कर्माको बाल्यकालको यो एक गम्भीर बदमासी हो । तर, बदमासी यतिमा मात्रै सीमित छैन । अरु पनि छन्, जुन उनले खबरहबसँग सेयर गरेका छन् ।

काठमाडौँ भाग्ने इच्छा

कर्मा ०५९ सालमा काठमाडौंको असन आसपासमै जन्मिएका हुन् । उनी सानै छँदा बुवा–आमा जन्म थलोको सम्पत्ति रक्षाका लागि काभ्रे गए । काठमाडौँमा जन्मिए पनि उनको हुर्काइ काभ्रेको नमोबुद्ध नगरपालिकाको एक गाउँमै भयो ।

कर्मामा घर छोडेर काठमाडौँ भाग्ने इच्छा सानैदेखि थियो । अलिकति पैसा भयो कि काठमाडौँ भागिहाल्ने । उनी भन्छन्, ‘काठमाडौँ आएर के गर्ने? किन भाग्ने ? मलाई थाहा थिएन । मात्रै भाग्ने इच्छा ।’

एक पटक गोजीमा फुटेको कौडी नहुँदा पनि सहचालकलाई छक्काएर भाडा नतिरी काठमाडौँ आइपुगेको घटना उनीसँग छ ।

दालमोठको लोभले कर्माले तास खेल्न सिकेका हुन् । कर्मा भन्छन्, ‘बुवा तास खेल्नुहुन्थ्यो । २ रुपैयाँ पोइन्ट म्यारिज खेल्नुहुन्थ्यो । जित्यो भने एक पोइन्ट (दुई रुपैयाँ) दिनुहुन्थ्यो । त्यति भए दालमोठ आइहाल्थ्यो ।’

यही दालमोठको लोभले बुवाले खेलेको हेर्दाहेर्दै तास सिकेको उनी बताउँछन् । उनी भन्छन्, ‘यही तास खेल्ने र काठमाडौँ भाग्ने बानीले उनको पढाइ पनि बिग्रियो । कक्षा ६ सम्म पहिलो हुन्थेँ । त्यसपछि त पास मात्रै ।’ कक्षा ९ मा पुगेपछि त कर्मा काठमाडौँमै बस्ने गरी भाग्न सफल भए ।

यसबेला कर्मा हुर्किसकेका थिए । ज्यालादारीको काम गरको पैसाले काठमाडौँको बाटो खर्च जोहो गरेका थिए ।

कर्मा भन्छन्, ‘साथीलाई फोन गरेर काम खोज्न लगाएर भागेको थिएँ । साथीले आफैँ काम गर्ने कलेजको क्यान्टिमा काम खोजिदिएको थियो ।’

त्यसबेला काठमाडौं आएको खबर सुनाउँदा बुवा–आमाले समेत उनलाई गाली गरेनन् । गाली नगर्नुको कारणबारे कर्मा भन्छन्, ‘मैले उहाँहरूलाई वाक्कै पारेको थिएँ ।

पहिला चोर्ने बानी थियो, त्यसपछि तास खेल्ने र काठमाडौँ भाग्ने बानी भयो । उहाँहरूलाई अब यसलाई केही गर्न सकिँदैन भन्ने भएको थियो । त्यही भएर पढाइ छोडेर काठमाडौँ आएँ भन्दा पनि गाली गर्नुभएन ।’ जबकि कर्माको पढाइ ९ कक्षाको मध्यमा पुगेको थियो ।

क्यान्टिमा १५ दिन काम गरेपछि दशैँको बिदा भयो । १५ दिनको तलब उनको हातमा तीन हजार आइपुग्यो ।

उनी फेरि फर्किने सोचले नै दशैँ मनाउन काभ्रे गएका थिए । तर, जुत्तासहित एक सेट कपडा, गाडी भाडा र घरमा कोसेली किनेपछि फर्किन गाडीभाडा बचेन ।

कर्मा भन्छन्, ‘घरमा काठमाडौँ फर्किन्छु पैसा दिनु भनेको दिनुभएन । अनि उतै बसेँ ।’

त्यसपछि भने कर्माको ध्यान पढाइमा बस्यो । ९ को आधा वर्ष र १० मा राम्ररी पढे । त्यसको प्रभाव एसईईको नतिजामा देखियो । कर्मा हाँस्दै भन्छन्, ‘म स्कुलको एसईई टपर हो । अरु नजान्ने भएर हो कि !’

कमेडीको चस्का

कक्षा १० मा पढ्दा कर्मालाई कमेडीको चस्का पस्यो । स्कुलको एक कार्यक्रममा बाध्यात्मक परिस्थितिले उनी कमेडी शैलीमा नाचेका थिए । त्यो नै उनको करिअरको जग बन्यो ।

कर्मा भन्छन्, ‘स्कुलमा हामीले सांस्कृतिक कार्यक्रम गरेका थियौँ । मन्तव्य नरहेकाले चाँडै सकिने भयो । कार्यक्रमको लामो बनाउन म आफैँ कमेडी गीतमा नाचेँ । कार्यक्रम हेर्न आएकाहरू जोडले हाँसे । अनि मलाई लाग्यो– गर्नुपर्ने त कमेडी रैछ ।’

त्यसपछि, कर्मा लोकल कलाकारका रुपमा ल्होसार जस्ता पर्वमा गाउँमा हुने कार्यक्रममा कमेडी गर्न थाले । उनी भन्छन्, ‘म त गाउँको चर्चित नै बनेँ नि !’

यसले गर्दा उनको क्यारिकेचरमा पनि अभ्यास बढ्यो । भन्छन्, ‘मलाई त क्यारिकेचर निकै मिलेको जस्तो लाग्थ्यो । तर, साथीहरू मिलेको छैन भन्थे । बाझाबाझ नै हुन्थ्यो ।’

रेस्टुराँको जागिर र कमेडी
कर्मा भन्छन्, ‘खान खाने बेला आमाले भन्नुभयो– अब उमेर भयो, भविष्यबारे सोच्नू । काठमाडौँ जा ।’

कर्मा त्यस बेला १६ वर्षका थिए । आमाले नै भनेपछि उनी भविष्य बनाउन ०७५ सालमा काठमाडौँ छिरे । पानीको गाडीमा हिँड्ने नोकरी गरेर ‘प्लस टू’ सके ।

त्यसपछि विभिन्न रेस्टुराँमा हेल्पर र कुक बनेर काम गर्न थाले । सँगै कलाकार बन्ने सपन मरेको थिएन । अझ अनामनगरको होटलमा काम गर्दा कर्माले कलाकारहरू देखिरहन्थे । उनको सपना पनि उनीहरू जस्तै बन्नु थियो ।

कर्मा भन्छन्, ‘सपना भएर मात्रै हुँदैन । त्यही क्षेत्रमा काम पनि गर्नुपर्छ भन्ने भयो । अनि स्ट्यान्डप कमेडी गर्न ओपन माइक धाउन थालेँ । जागिरमा समय व्यवस्थापन गरेर जान्थेँ ।’

ओपन माइक धाउँदा कर्माको कमेडी क्षेत्रका साथी–दाइसँग चिनजान भयो । बस्न र खानका लागि जागिर पनि थियो ।

तर, उनले काठमाडौँ छिरेको पाँच वर्षमा आफ्नो जीवनमा तात्विक फरक भेटेनन् । न कलाकार बनेका थिए र आर्थिक बाटो बलियो थियो ।

उनी भन्छन्, ‘म थकित नै भएँ । विदेश जाने सोचले पासपोर्ट बनाएँ । खाडीको जुन देशमा काम पाउँछ, त्यहीँ जाने भन्ने सोच थियो ।’

तर, मेनपावरलाई पासपोर्ट बुझाउने अघिल्लो दिन साँझ कर्माले ‘कमेडी च्याम्पियन सिजन ३’को अडिसन खुलेको समाचार देखे । कर्माले एक बोल्ड निर्णय लिए ।

कर्मा उक्त निर्णयबारे भन्छन्, ‘अन्तिम प्रयास गर्छु । यो रियालिटी शोबाट पनि केही भएन भने विदेश नै जान्छु भन्ने थियो । अडिसन दिएँ ।’

कर्मा उक्त सिजनको विजेता बन्न सकेनन् । उनी टप ८ मा पुगेर बिदा भए । तर, यहीँबाट लेखनको पक्ष बलियो बनाउने अवसर पाएको उनलाई लाग्छ ।

उनी भन्छन्, ‘कमेडी कसरी लेख्ने भन्ने सैद्धान्तिक ज्ञान पाएँ । दाइहरूले लेख्न सिकाउनुभयो । अर्को कुरा कमेडी क्षेत्रका व्यक्तिहरूसँग चिनजान भयो ।’

लेख्न सक्ने भएकाले नै कमेडी च्याम्पियनका निर्देशक विशाल भण्डारीको नोटिसमा आफू परेको उनी ठान्छन् ।

‘च्याम्पियनका दौरानमा मैले लेख्छु भन्ने विशाल दादाले थाहा पाउनुभयो । अनि अहिलेको ‘कमेडी नाइट्स विथ च्याम्पियन’मा काम गर्नुपर्छ है भन्नुभयो। त्यस बेला यो शो बनाउने सोचमा उहाँहरू हुनुहुन्थ्यो,’ कर्मा भन्छन् ।

अनि चर्चामा छन्– कर्मा

‘कमेडी नाइट्स विथ च्याम्पियन’मा कर्मा लेखकको जिम्मेवारीमा जोडिएका हुन् । तर, सहायक भूमिकामै भए पनि उनी पहिलो एपिसोडदेखि नै पर्दामा देखिए ।

कर्मा भन्छन्, ‘नेताको साइडमा उभिने जस्ता रोलहरू हुन्थ्यो । यस्तै क्राउड आर्टिस्टलाई दिने रोलहरू मैले पाउन थालेँ ।’

तर, सुमन कोइरालाले निर्वाह गर्ने माइकल चरित्रको गर्लफ्रेन्ड सकुन्तलाको भूमिकाबाट उनी चर्चामा आए । यही चरित्र निर्वाह गर्ने क्रममा उनले डाइलग पनि पाउन थाले ।

तर, उनले चर्चा केही महिनाअघिबाट मात्रै पाएका हुन् । विशेष गरी पूर्वप्रधानमन्त्री सुशीला कार्की र डन मिलन चक्रेको क्यारिकेचरले उनी चर्चामा आए ।

यो अवसर उनले शोका अन्य कलाकार अमेरिका भ्रमणमा गएकाले पाएका हुन् । कर्मा भन्छन्, ‘कलाकारहरू नभएपछि बाहिरबाट ल्याउनुपर्ने भयो । मैले म लेखक पनि हुँ, प्रस्तुति पनि दिन्छु भनेँ । टिमलाई नै पहिलो प्राथमिकता दिने निर्णय भयो, अवसर पाएँ ।’

यी दुई प्रस्तुतिले कर्मालाई थप चर्चित बनायो । धेरै दर्शकले चिने । कर्मा भन्छन्, ‘सुरूको एपिसोड कमसल भएको भए मैले अर्कोमा अवसर पाउँदैनथेँ ।’

अहिले पनि सामाजिक सञ्जालमा उनका यी दुई प्रस्तुतिका क्लिप भाइरल छन् । यसैले उनलाई उक्त शोको नियमित कलाकारको जस्तै हैसियत प्रदान गरेको हो ।

कर्मा भन्छन्, ‘धेरै दर्शकले माया दिनुभएको छ । अब म शोको एक कलाकार बनेको छु । हेरौँ अगामी दिनमा के हुन्छ ।’

आमाको त्याग

कर्मा कमेडीमा संघर्षरत छन् । भर्खरै चर्चा बटुल्दै छन् । केही फिल्मबाट प्रस्ताव पनि आउने क्रम जारी छ । एक फिल्मको छायाङ्नमा उनी व्यस्त छन् । सँगै शो पनि गरिरहेका छन् ।

उनी भन्छन्, ‘बल्ल कामहरू आउन लागेको छ । त्यही शोका दुई एपिसोड चर्चामा आएकाले बाहिरी काम पाउन थालेको छु ।’

आर्थिक अवस्था कर्माको अहिले पनि सहज छैन । भन्छन्, ‘आमा मकै पोलेर बेच्नुहुन्छ । उहाँले नै हो घर चलाउने । मेरो कहिले झ्याप्प हुन्छ । कहिले खल्ती खाली हुन्छ । आमाले मेरो भविष्य राम्रो होस् भनेर अहिलेसम्म पनि संघर्ष गरिरहनु भएको छ ।’

कर्मा अहिले आमासँग बाफलको डेरामा बस्छन् । बुवा बितेको वर्ष दिन पुगेको छैन ।

तर, चर्चित भएपछि कर्मामा कन्फिडेन्ट बढेको छ । कामका थप ढोकाहरू खुलेको देखेका छन् । नाम र दाम दुवै बनाउन उनीमा थप ऊर्जा मिलेको छ ।

‘मलाई त्यो समय विदेश नगएको राम्रै भएछ भन्ने छ । अहिले करिअर राम्रै भइरहेको पाएको छु,’ उनी भन्छन् ।