तेहरान – मध्यपूर्वको युद्ध अन्त्यका लागि वार्ता गर्न कतारको एक प्रतिनिधिमण्डल शुक्रबार तेहरान आइपुगेको छ । टोलीले इरानी अधिकारीहरूसँग वार्ता गरिरहेको इरानी राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमले रिपोर्ट गरेका छन् ।

यसैबीच मध्यस्थकर्ताहरू संयुक्त राज्य अमेरिकासँग शान्ति वार्ता पुनः सुरु गर्ने प्रयास गरिरहेका छन् । इरानी समाचार संस्था इर्नाका अनुसार कतारका प्रधानमन्त्रीका एक वरिष्ठ सल्लाहकारको नेतृत्वमा आएको यो प्रतिनिधिमण्डलले वरिष्ठ इरानी अधिकारीहरूसँग ‘द्विपक्षीय सम्बन्धका साथै समसामयिक विषयमा क्षेत्रीय विकास’बारे छलफल गरेको छ । पछिल्ला केही दिनमा मध्य पूर्व युद्धमा फेरि शत्रुता फर्कने जोखिम बढेसँगै यस क्षेत्रका धेरै देशका वरिष्ठ अधिकारीहरू तेहरान पुगेका छन् ।

यो युद्ध आठ महिनाअघि सुरु भएको थियो । इरानी सञ्चारमाध्यमले इरानले अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सको पत्र सुरक्षा प्रमुख मोहसेन रेजाईलाई सम्बोधन गर्दै प्राप्त गरेको बताएको एक दिनपछि यो भ्रमण भएको हो ।

वाल स्ट्रिट जर्नलका अनुसार उक्त पत्र शान्ति सम्झौताका लागि विशिष्ट सर्तहरूभन्दा बढी वार्ताको सम्भावित रूपरेखामा केन्द्रित थियो । न्युयोर्क टाइम्सका अनुसार भान्सले ‘गत साता कतारी मध्यस्थकर्तामार्फत पठाएको पत्रपछि आइतबार जनरल मोहसेन रेजाईलाई बुझाइएको थियो।

कतार र पाकिस्तानले अप्रिलमा भएको युद्धविराम सम्झौतापछि शान्ति वार्ता पुनः सुरु गर्ने मध्यस्थताको प्रयास गरिरहेका छन् । एक वरिष्ठ इरानी अधिकारीका अनुसार कतारको प्रतिनिधिमण्डल आइतबारसम्म तेहरानमा रहनेछ ।

कतारी अमिर शेख तमिम बिन हमद अल थानी र इरानी राष्ट्रपति मसूद पेजेस्कियानले मङ्गलबार मस्कोमा भएको बैठकको क्रममा युद्धबारे छलफल गरेका थिए । यसै हप्ता पाकिस्तान, साउदी अरब र टर्कीका वरिष्ठ अधिकारीहरू पनि तेहरान पुगेका थिए ।

यी देशहरूले अगस्टमा मक्कामा रक्षा गठबन्धनमा हस्ताक्षर गरेका थिए । फेब्रुअरी २८ मा अमेरिकी–इजरायली आक्रमणबाट सुरु भएको मध्य पूर्व युद्धको पहिलो दिनमा नै तेहरानमा पूर्व सर्वोच्च नेता आयतुल्लाह अली खामेनी र वरिष्ठ सैन्य कमाण्डरहरू मारिएका थिए ।

प्रतिकारमा इरानले इजरायल र क्षेत्रभरका अमेरिकी सम्पत्तिमाथि आक्रमण गरी जवाफी कारबाही गरेको थियो भने होर्मुज जलमार्ग प्रयोग गर्ने जहाजहरूलाई रोकेको थियो। युद्धपूर्व यो जलमार्ग हुँदै विश्वको इन्धन आपूर्तिको सामान्यतया पाँच भागको एक भाग योगदान हुने गरेको थियो ।

बुधबार इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले तेहरान दुवै मध्यस्थकर्ता कतार र पाकिस्तानसँग युद्ध अन्त्य गर्न र जलमार्ग पुनः खोल्ने योजनाबारे छलफल गरिरहेको बताएका थिए । युद्धसँगै अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहहरूमा नाकाबन्दी लगाएको छ जसले तेहरानको तेल निर्यात र व्यापार गर्ने क्षमतालाई थप सीमित गरेको छ ।

तेहरानले जलमार्ग पुनः खोल्नका लागि वासिङ्टनले सात सर्त पूरा गर्नुपर्ने अडान लिएको छ। त्यसमा मध्य पूर्वभर युद्धविराम, विदेशमा रोक्का रहेका इरानी सम्पत्तिलाई फुकुवा गर्ने, तेल क्षेत्रमाथि लगाइएका प्रतिबन्ध हटाउने र अमेरिकी नौसेनाको नाकाबन्दी अन्त्य गर्ने लगायतका सर्त छन् ।