कुनै चोटपटक वा जलेको घाउ निको भएपछि, एक किसिमको दाग वा खत छालामा बस्दछ । घाउ पुरिएपछि वा निको भएपछि यस किसिमको दाग वा खत देखिन्छ । यस्ता दाग वा खत कसरी हटाउन सकिन्छ त्यसबारे चर्चा गरौं ।

यदि घाउको खत वा दागको समयमै उपचार भएन भने यो पलाएर छालाको सतह भन्दा माथि उठेर ठुलो खत वा दाग बन्न सक्छ । घाउ निको हुने क्रममा नयाँ पलाउदै जादा तन्तुको बाक्लो तह वृद्वि भई खत वा दाग छालाको सतह भन्दा माथि उठ्न थाल्दछ । यसको रोकथामका गर्न निम्न उपाय अपनाउन सकिन्छ ।

१. निको भएको घाउमा बास्ना नआउने साबुनले राम्ररी सफा गर्ने ।
२. छालालाई पूर्ण रुपमा सुख्खा राख्ने त्यहाँ ओसिलो हुन नदिने ।
३. घाउको खत वा दागलाई घाम र तातोबाट बचाउने ।
४. घाउ पुरिन थालेपछि दैनिक ३/४ पटक नरिवल तेल लगाएर मालिस गर्ने/फैलाउने ।
५. निको हुदै गएपछि घाउको भागलाई सेतो हुने गरी प्रसस्त दवाब दिएर तेल लगाउने ।
६. यदि अझै पनि खत उठेको देखिएमा प्रेसर ब्यान्डेजको प्रयोग गर्ने ।
७. यदि आँखा वरपर खत भए क्रिम या तेल निरन्तर लगाउने तर आखामा पर्न नदिने ।