काठमाडौं– वैदेशिक रोजगारीका नाममा रोजगारपीडितले आर्थिक वर्ष २०७५/७६ मा व्यक्तिगत र संस्थागत गरि २ हजार ३९ वटा उजुरी वैदेशिक रोजगार विभागमा दर्ता गरेका छन् ।

गत आर्थिक वर्षमा रोजगारीपीडितले संस्थागत अथवा म्यानपावर कम्पनीका नाममा २९ करोड ६३ लाख र व्यक्तिगत ठगी तर्फ ५३ करोड ६७ लाख गरी ८३ करोड ३० लाख विगो दावी गर्दै उजुरी गरेको विभागको वार्षिक प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ ।

संस्थागततर्फ ९ करोड ६० लाख विगो पीडितलाई भराएको विभागले सार्वजानिक गरेको वार्षिक प्रतिवेदनमा जनाइएको छ । यता व्यक्तिगततर्फ अदालतको फैसलापछि २२ करोड ५६ लाख क्षतिपूर्ति भराएको प्रतिवदेनमा उल्लेख गरिएको छ ।

यो आर्थिक वर्षमा संस्थागत १ हजार २ सय ६३ र व्यक्तिगत ७ सय ७६ वटा उजुरी विभागमा दर्ता भएको विभागको वार्षिक प्रतिवेदनमा जनाइएको छ ।

सस्थागत १ सय ७१ वटा फरफराक र व्यक्तिगततर्फ १ सय ८६ मुद्दा अदालतले फौसला गरेको विभागले जानएको छ । विभागले क्षतिपूर्तिका अतिरिक्त ८१ वटा विभिन्न मुद्दामा संस्थागत रुपमा ८७ लाख ५० हजार जरिवाना भराएको जनाएको छ ।

वैदेशिक रोजगार विभागमा गत वर्ष २ हजार १ सय २९ वटा उजुरी परेको थियो । यो अघिल्लो वर्षभन्दा कम संख्या भएपनि ठगिएको रकम भने बढेको छ ।

आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा वैदेशिक रोजगार विभागमा १ अर्ब करोड ५२ करोड २० लाख रुपैयाँ बराबरको ठगीको उजुरी दर्ता भएको छ । यो वर्ष २ हजारभन्दा धेरै उजुरी विभागमा दर्ता भएका थिए । अघिल्लो वर्षको तुलनामा आर्थिक वर्ष २०७५/७६ मा ७० करोड कम भएको विभागको प्रतिवदेनले देखाएको छ ।

ठगी नियन्त्रण भएको महानिर्देशकको दाबी

विगतका वर्षभन्दा गत आर्थिक वर्षमा आर्थिक ठगी नियन्त्रण भएको विभागका महानिर्देशक डा.भीष्म कुमार भुषालले बताएका छन् । सरकारले गत आर्थिक वर्षदेखि वैदेशिक रोजगार क्षेत्रलाई सुधारको प्रयास थालेको र चालु आर्थिक वर्षमा धेरै काम गर्ने योजना रहेको महानिर्देशक डा.भुषालले बताए ।

‘विभागले ठगी नियन्त्रण गर्ने प्रयास गरिररहेको छ । तर, रोकिएको छैन । ठगिनुभन्दा पहिले जोगिनु महत्वपूर्ण विषय हो । वैदेशिक रोजगारीको खोजीमा रहेका श्रमिक नै सचेत हुनुपर्छ’ उनले भने, ‘समस्या र धेरै आर्थिक ठगीएपछि मात्र न्याय खोज्न आउदाँ न्यायको दायरामा पीडितलाई ल्याउन समस्या भइरहेको छ । सुरुमा विभागमा वैदेशिक रोजगारीको खोजीमा रहेका पीडितले समस्याका बारेमा जानकारी नगराउदाँ दोषीले उन्मुक्ति पाइएका छन् ।’

गत आर्थिक वर्षदेखि विभागले रोजगार पीडितका समस्या र उजुरी हेरर एक दिनमा मुद्दाको सनुवाइ गदै आएको कारण पनि उजुरीको संख्या कम भएको उनको भनाइ छ । विभागले मुद्दाको एक वर्षदेखि हप्ता मै फौसला गदै आएको छ । जसका कारण पनि पीडितको संख्या घटीरहेको विभागले दावी गदै आएको छ ।

५ हजार ७ सय उजुरी फरफारक बाँकी 

वैदेशिक रोजगारीका नाममा विगतका ५ हजार ७ सयभन्दा बढी ठगीका उजुरी फरफराक हुन बाँकी रहेको विभागले जानकारी दिएको छ । ती उजुरीमाथि पुन छानविन गर्ने तयारी भइरहेको विभागले जनाएको छ ।

पुराना मुद्दाका पीडितलाई न्याय दिलाउन खोजीरहेको विभागले जानकारी दिएको छ । पुराना मुद्दामा पनि पीडितले ५ अर्ब क्षतिपूर्ति पाउने अनुमान विभागको छ । विभागका अनुसार २०५२ साल पछिका यी मुद्दा विभागमा दर्ता भएपनि फरफराक हुन बाँकी रहेका छन् । विभागमा उजुरी दर्ता गराए पीडित पुन न्याय खोज्न आएका कारण पनि मुद्दा फौसला हुन बाँकी रहेका छन् ।

पुराना उजुरी परेर पनि त्यतिकै थन्क्याइएका विभिन्न ठगीका मुद्दाहरु अघि बढाउने काम भइरहेको महानिर्देशक डा.भुषालले जानकारी दिए । विगतमा फरफारक हुन नसकेका, नभएका र वैदेशिक रोजगार न्यायधीकरणमा मुद्दा नपुगेका पीडित कामदारका उजुरीमाथि पुनः अनुसन्धान गरि क्षतिपूर्ति दिलाउने उनको भनाइ छ ।