के हो आर्थोप्लाष्टी सर्जरी ? « Khabarhub

के हो आर्थोप्लाष्टी सर्जरी ?


२ फाल्गुन २०८०, बुधबार  

पढ्न लाग्ने समय : 3 मिनेट


42
Shares
  • change font
  • change font
  • change font

काठमाडौं – घुँडा धेरै खिएर बिग्रिदा हिँड्न समस्या हुन्छ । घुँडाकै कारण मानिसको जीवन कष्टकर बन्न पुग्छ । मालिस, ब्यान्डेज लगायतका उपायले केही राहत पुग्नसक्छ, तर त्यो अस्थायी मात्र हुन्छ । त्यसले समस्याबाट पूर्णतः मुक्ति दिन सक्दैन । विभिन्न कारणले देखापर्ने घुँडाको समस्याबाट छुटकारा पाउने उपायको रुपमा नेपालमै घुँडाको प्रत्यारोपण गर्ने सेवा सुरु भएको छ । जसलाई आर्थोप्लाष्टी सर्जरी भनिन्छ । यो सबैभन्दा भरपर्दो र उत्तम विकल्पको रुपमा विकास भएको छ । घुँडा तथा जोर्नीसम्बन्धी समस्या विशेष गरी उमेर बढ्दै जाँदा हुने गर्दछ । विशेष गरेर उमेरको कारण घुँडा खिइने, घुँडा दुख्ने, घुँडा बाङ्गिने, जोर्नी खिइने तथा नशा च्यापिने समस्या भएका र खेलकुदका कारण घुँडामा चोट लागेका व्यक्तिको जोर्नी प्रत्यारोपण आवश्यक पर्दछ । यसै विषयमा ओम अस्पतालमा कार्यरत आर्थोस्कोपी एण्ड आर्थोप्लाष्टी सर्जन डा. निरज श्रेष्ठसँग खबरहबका लागि पवन मुडभरीले गरेको कुराकानी :

आर्थोप्लाष्टी सर्जरी भनेको के हो ?
हड्डीको जोर्नीहरु जस्तै हिप, घुँडा लगायतका अंग फेर्ने सर्जरीलाई आर्थोप्लाष्टी सर्जरी भनिन्छ ।

कस्तो अवस्थामा यो सर्जरीको आवश्यकता पर्छ ?
बढ्दो उमेर सँगसँगै घुँडाका हड्डीहरु खिएर जान्छ जसले गर्दा धेरै दुखाई हुने, हिँडडुल गर्न समस्या हुने हुन्छ । त्यस्तो अवस्थामा अर्थोप्लाष्टी सर्जरीको आवश्यकता पर्छ ।

यो सर्जरी कत्तिको प्रभावकारी भइरहेको छ ?
घुँडा र हिप फेर्ने सर्जरी आर्थाेपेडिक चिकित्सकले गर्ने संसारकै प्रभावकारी सर्जरी हो । नेपालमा पनि प्रभावकारी भइरहेको छ ।

यो सर्जरीमा पनि घाउहरु पाक्ने, जोर्नी दुख्ने, केही कामहरु गर्न असहज हुने जस्ता समस्या हुन सक्छन् । त्यसैले घुँडा खुम्च्याएर बस्ने, तलमाथि धेरै हिँड्ने काम गर्नु हुँदैन ।

एक पटक यो सर्जरी गरिसकेपछि फेरि गर्नुपर्ने अवस्था हुन्छ वा हुँदैन ?
कुनै केशमा एक पटक सर्जरी गरिसकेपछि फेरि पनि गर्नुपर्ने हुनसक्छ । तर धेरै केशमा त्यस्तो अवस्था आउँदैन । सर्जरी गर्दा प्रयोग हुने सामानले २० देखि २५ वर्षसम्मको हुन्छ ।

सर्जरीपछि के कस्ता कुरामा ध्यान दिनुपर्छ ?
अन्य सर्जरीजस्तै यो सर्जरीमा पनि घाउहरु पाक्ने, जोर्नी दुख्ने, केही कामहरु गर्न असहज हुने जस्ता समस्या हुन सक्छन् । त्यसैले घुँडा खुम्च्याएर बस्ने, तलमाथि धेरै हिँड्ने काम गर्नु हुँदैन ।

उपचार कत्तिको खर्चिलो छ ?
यसको उपचार खर्चिलो नै छ । बाहिरी देशमा बीमाले कभर गर्छ । नेपालमा त्यो व्यवस्था छैन । कस्तो अस्पतालमा गरिएको भन्ने कुरामा पनि भरपर्छ । कुनै अस्पतालमा सस्तोमा पनि भइरहेको पाइन्छ ।

नेपालमा यो सर्जरीको सुरुवात करिब १५ वर्ष अगाडिदेखि नै भएको हो । यो सम्बन्धी जनशक्तिको कमी र बिरामीमा पनि चेतना नभएका कारण त्यति चलेको थिएन ।

कुन उमेर समूहमा यो सर्जरी गरिन्छ ?
बच्चादेखि वृद्धवृद्धासम्मको जोर्नी फेर्ने, ढाडको सर्जरी, चोटपटक लागेको सबैखाले उपचार गरिन्छ । तर धेरैजसो ५०–६० वर्ष उमेरपछि यो सर्जरी गर्नुपर्ने हुन्छ ।

नेपालमा कहिलेदेखि यो सर्जरी गर्न थालिएको हो ?
नेपालमा यो सर्जरीको सुरुवात करिब १५ वर्ष अगाडिदेखि नै भएको हो । यो सम्बन्धी जनशक्तिको कमी र बिरामीमा पनि चेतना नभएका कारण त्यति चलेको थिएन । अहिले दुई चार वर्षदेखि भने प्रभावकारी भइरहेको छ । तर जति मान्छेलाई यसको आवश्यकता छ उनीहरु यसको पहुँचमा पुगेको अवस्था छैन ।

सबै बिरामीलाई यसको पहुँचमा पुर्याउनको लागि के पहल गर्नुभएको छ ?
ओपीडीमा आएका बिरामीलाई यसबारे जानकारी दिने गरेका छौं । केश धेरै नै छन् । तर खर्चिलो र अप्रेशनपछि जटिलता आउँछ कि भन्ने डरले पनि धेरैले यसको उपचार नगरेको पाइन्छ ।

उमेर बढ्दै जाँदा जोर्नी र हिप खिइने गर्छ । महिनावारी बन्द भएका महिला, बाथरोग भएका व्यक्तिमा हड्डी खिइनेक्रम सुरु हुन्छ ।

जोर्नी खिइने कारण के के हुन् ?
उमेर बढ्दै जाँदा जोर्नी र हिप खिइने गर्छ । महिनावारी बन्द भएका महिला, बाथरोग भएका व्यक्तिमा हड्डी खिइनेक्रम सुरु हुन्छ । त्यस्तै मोटोपना, अस्वस्थ्यकर जीवनशैली, होचो र धेरैबेर टुक्रुक्क बसेर काम गर्ने, धेरै डाँडाकाँडा हिँडडुल गरिरहनुपर्ने समस्या भएका व्यक्तिमा जोर्नी खिइएको पाइएको छ । पाठेघर झिकिएका महिलामा पनि जोर्नी खिइने समस्या हुनसक्छ । हल्का दुखाइ हुँदा उपचार गरेमा ठिक हुन्छ तर जोर्नी खराब भएर हातखुट्टा बांगिसकेको अवस्थामा जोर्नी प्रत्यारोपणको विकल्प छैन ।

यो समस्या महिला वा पुरुष कसलाई बढी देखिन्छ ?
उपचारमा आएका बिरामीको आधारमा हेर्ने हो भने महिलामा बढी यो समस्या देखिएको छ ।

प्रकाशित मिति : २ फाल्गुन २०८०, बुधबार  ७ : ४६ बजे

काठमाडौँको न्यूनतम तापक्रम एकै दिनमा २.४ डिग्रीले बढ्यो

काठमाडौँ– काठमाडौँ उपत्यकाको न्यूनतम तापक्रम एकै दिनमा २.४ डिग्री सेल्सियसले

बेनीमा डेढ महिनापछि खानेपानी आपूर्ति

म्याग्दी– म्याग्दीको सदरमुकाम बेनीबजारमा डाँडाखर्कको मुहानबाट डेढ महिनापछि खानेपानी आपूर्ति

हात्तीको जोखिमबाट धानबाली जोगाउन सुरक्षाकर्मीसहित स्थानीय धान काट्दै

भद्रपुर- झापाको मेचीनगर नगरपालिका–४ बाहुनडाँगीमा जङ्गली हात्तीको आवागमनका कारण पाकेको धानबालीमा

कोप–३१ सफल बनाउन सबै पक्ष लचिलो बन्नुपर्छ : साइमन स्टिल

टर्किए- संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी कार्यकारी सचिव साइमन स्टिलले कोप–३१ लाई

यस्तो छ विदेशी मुद्राको विनिमयदर

काठमाडौँ– नेपाल राष्ट्र बैंकले आजका लागि विदेशी मुद्राको विनिमयदर निर्धारण गरेको