काठमाडौं- यो वर्षको नोबेल पुरस्कार तीन वैज्ञानिकले संयुक्त रुपमा पाएका छन् ।

कोषहरूले अक्सिजनको मात्रालाई कसरी चिन्छन् र अङ्गीकार गर्छन् भन्ने कुरा पत्ता लगाएका तीन वैज्ञानिकले संयुक्त रूपमा सन् २०१९ को चिकित्सा विज्ञानतर्फको नोबल पुरस्कार पाएका हुन् ।

पुरस्कार पाउनेमा ब्रिटेनका सर पिटर र्‍याट्क्लिफ र संयुक्त राज्य अमेरिकाका विलियम काएलिन एवम् ग्रेग सिमेन्जा छन्।

उनीहरूको खोजले हाम्रो दैनिक शारीरिक अभ्यासदेखि धेरै उचाइमा हुँदा तथा आमाको गर्भमा हुँदा हुने विभिन्न प्रक्रियालाई समेटेको छ।

उनीहरूको अनुसन्धानले रक्तअल्पता र क्यान्सरको उपचारको नयाँ विधिमा पनि सहयोग पुर्‍याएको छ।

द स्विडिश अक्याडमीले भनेको छ, “अक्सिजनको मूलभूत महत्त्वलाई शताब्दियौँदेखि बुझिँदै आएको छ, तर अक्सिजनको मात्रामा हुने परिवर्तनहरूलाई कोषहरूले कसरी चिन्छन् भन्ने कुरा अहिलेसम्म थाहा थिएन।”

यसअघि २०१८ मा जेम्स पी एलिसन र तासुकु होन्जोले पाएका थिए । उनीहरुलाई शरीरको रोगप्रतिरोधी क्षमताको प्रयोग गरेर क्यान्सरको उपचारविधि पत्ता लगाएकाले यो पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो ।

त्यस्तै २०१७ मा जेफ्री हल, माइकल रोस्ब्याश र माइकल यङ्ले पाएका थिए । उनीहरुलाई शरीरले कसरी सर्कीडीअन रिदम अर्थात् ‘जैविक घडी’ कायम राख्छ भन्ने अनुसन्धानका लागि प्रदान गरिएको थियो ।

२०१६ मा योशिनोरी ओहसुमले पाएका थिए । विकार पुनर्प्रयोग गरेर कोषहरू कसरी स्वस्थ रहन्छन् भनेर पत्ता लगाउने अनुसन्धानका लागि उनलाई यो पुरस्कार दिइएको थियो ।

२०१५ मा विलियम सी क्याम्पबेल, सातोशी ओमुरा र यूयू टूलाई, २०१४ मा जन ओ’कीफ, मे-ब्रिट मोजर र एड्वार्ड मोजरलाई, २०१३ मा जेम्स रथ्म्यान, र्‍यान्डी शेक्म्यान र थोमास स्युड्होफलाई तथा २०१२ मा जन गर्डन र शिन्या यामानाकालाई प्रदान गरिएको थियो ।