काठमाडौं- नेपालले पहिलोपटक प्रक्षेपण गरेको भू-उपग्रहलाई आजबाट पृथ्वीको कक्षमा परिक्रमाका लागि अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरीक्ष केन्द्रबाट छाडिएको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरीक्ष केन्द्रस्थित किबो मोज्युलबाट अपरान्ह ४ बजे नेपालको पहिलो भू-उपग्रह नेपाली स्याट-१ लाई पृथ्वीको कक्षमा छाडिएको हो ।

नेपाली स्याट १ लाई सफलतापूर्वक अन्तरीक्ष कक्षमा छाडिएपछि अमेरिकी अन्तरीक्ष संस्था नासाका एस्ट्रोनट निक ह्याकले नेपाललाई बधाइ दिएका थिए ।

बर्डस परियोजना अन्तर्गत जापानको क्युटेक विश्वविद्यालयको सहयोगमा गत वैशाख ४ गते अन्तरीक्षमा प्रक्षेपण गरिएको उक्त भू-उपग्रहलाई अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरीक्ष केन्द्रमा राखिएको थियो ।

नेपाली स्याट-१ लाई पृथ्वीको कक्षमा छाड्दै गर्दा उक्त अवसरको प्रत्यक्ष प्रसारण समेत गरिएको थियो । पृथ्वीको कक्षमा छाडिएको भू–उपग्रहले अबको तीन दिनदेखि तथ्यांकहरु दिन सुरु गर्ने नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान (नास्ट)ले जनाएको छ ।

नेपाली स्याट–१ लाई पृथ्वीको कक्षमा छाड्दै गर्दा जापान एरोस्पेस एक्स्प्लोरेसन एजेन्सीले आयोजना गरेको कार्यक्रममा नेपालका शिक्षा तथा विज्ञान प्रविधिमन्त्री गिरीराजमणी पोखरेलको पनि उपस्थिति थियो । उक्त अवसरमा मन्त्री पोखरेलले अन्तरीक्षबाट प्रत्यक्ष प्रशारण गरिएको दृष्यको अवलोकन गर्नु भएको थियो ।

कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै मन्त्री पोखरेलले आकारमा सानो भएपनि यो भू-उग्रहबाट अन्तरीक्षमा नेपालको उपस्थिति देखिएकोमा खुशी व्यक्त गर्नुभयो । उहाँले यस कार्यक्रमले नेपाल र जापानबीचको सम्बन्ध अझ सुदृढ बनाएको पनि प्रतिक्रिया दिनुभयो ।

‘बर्डस’कार्यक्रम अन्तर्गत नेपाल सरकारको तर्फबाट नास्टले भू-उपग्रह निर्माणका लागि जापानको क्यूटेक विश्वविद्यालयसँग सहकार्य गरेको थियो । उपग्रह निर्माणका लागि नेपालको तर्फबाट इलेक्ट्रिकल र कम्युनिकसेन इन्जिनियरिङमा स्नातकोत्तर गरिरहेका नास्टका प्राविधिक अधिकृत हरिराम श्रेष्ठ र स्पेस टेक्नोलोजी इन्जियिरिङमा विद्यावारिधी गरिरहेका नेपाली वैज्ञानिक आभाष मास्के खटिएका थिए ।

पृथ्वीको भूमध्ये रेखाबाट ९० डिग्रीको कोण भएर करिब ४ सय किलोमिटर माथि रहने यो उपग्रह नेपालको आकाशमा दैनिक ५-१० मिनेटसम्म रहने बताइएको छ। स्याटालाइटमा ४३७ मेघाहर्जको यूएचएफ ब्यान्ड प्रयोग गरिएको छ। ‘ग्राउण्ड स्टेशन’मा भू–उपग्रहले पठाएको तथ्यांकहरुको विश्लेषण र संकलन गरिनेछ।