काठमाडौं– चालू आर्थिक वर्षको पहिलो पाँच महिनाको अवधिमा ६ खर्ब २८ अर्ब ८७ करोड रुपैयाँको व्यापार भएको भन्सार विभागको तथ्यांकमा जनाइएको छ ।

यो अवधिमा ५ खर्ब ३३ अर्ब ६४ करोडको व्यापार घाटा भएको छ । तथ्यांकअनुसार यसबीचमा ५ खर्ब ८१ अर्ब २५ करोड रुपैयाँको आयात भएको छ । निर्यात भने ४७ अर्ब ६१ करोड रुपैयाँको मात्रै भएको छ ।

भन्सार विभागको तथ्यांकले निर्यातमा सामान्य सुधार भएको देखाउँछ ।

पाँच महिनाको अवधिमा निर्यात व्यापार २६.९७ प्रतिशत बढेको छ । आयात व्यापार ४.२४ रुपैयाँले घटेको छ । आयात र निर्यातमा देखिएको सुधार भने प्रशोधित पाम तेलका कारण हो ।

चालू आर्थिक बर्षको सुरुदेखि नै महिना १ खर्ब रुपैयाँले आयात बढ्ने गरेको छ । चालू आर्थिक बर्षको पहिलो महिनामा १ खर्ब २० अर्ब ६१ करोड रुपैयाँको आयात भएको मा दोस्रो महिनामा १ खर्ब ८ अर्ब रुपैयाँ बढेर २ खर्ब २९ अर्ब ५० करोड रुपैयाँ पुगेको भन्सार विभागको तथ्यांक छ ।

त्यसैगरि चालू आर्थिक वर्षको पहिलो तीन महिनामा आयात १ खर्ब ५ अर्ब रुपैयाँ बढेर ३ खर्ब ३४ अर्ब ९४ करोड रुपैयाँ पुगेको थियो । चौथो महिनासम्म आइपुग्दा आयात १ खर्ब १५ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँ बढेर ४ खर्ब ५० अर्ब २९ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । चालू आर्थिक बर्षको पाँच महिनाको अवधिमा १ खर्ब ३० अर्ब ९५ करोड रुपैयाँले आयात बढेर ५ खर्ब ८१ अर्ब २५ करोड रुपैयाँ पुगेको छ ।

अर्थ मन्त्रालयका प्रवक्ता शिशिर घिमिरेका अनुसार आयात बढ्नुको मुख्य कारण उपभोग्य वस्तु भएकोले आयातमा बढि देखिएको हो । ‘यो अवधिमा उपभोग्य वस्तुको आयात बढेको छ ।

सवारी र त्यसका लागि आवश्यक इन्धनको आयात पनि उल्लेख्य रूपमा बढेको छ,’ उनले भने, ‘जसले गर्दा आयात बढेको हो ।’ कतिपय वस्तु आयात नगरी नहुने खालका रहेको उनले बताए । पेट्रोलियम पदार्थ, सवारी साधनसँगै मेसिनरी र कृषिजन्य वस्तुको आयात बढ्दा त्यसले समग्र आयात–निर्यात व्यापारमा प्रभाव पार्ने गरेको देखिएको घिमिरेले बताए ।

चालू आर्थिक बर्षको पहिलो पाँच महिनाको अवधिमा भारतबाट सबैभन्दा बढी वस्तु आयात भएको पाइन्छ । भारतबाट ३ खर्ब ४९ अर्ब ६३ रुपैयाँको आयात भएमा निर्यात भने ३२ अर्ब ५६ करोड रुपैयाँको मात्रै छ । दोस्रोमा चीनबाट १ खर्ब २ अर्ब ४७ करोड रुपैयाँको आयात भएको छ । यस अवधिमा चीनमा ८६ करोड रुपैयाँको मात्रै निर्यात भएको तथ्यांकमा उल्लेख गरिएको छ ।

सबैभन्दा बढी वीरगन्ज भन्सार नाकाबाट १ खर्ब ९६ अर्ब ७० करोड रुपैयाँको आयात भएको छ । निर्यातमा पनि वीरगन्ज नाका नै अगाडि छ । यहाँबाट १४ अर्ब ५९ करोड रुपैयाँ बराबरको निर्यात भएको छ ।

आयातमा दोस्रोमा भैरहवा र त्यसपछि विराटनगर नाका रहेका छन्  । पाँच महिनाको अवधिमा भैरहवाबाट ९७ अर्ब ८५ करोड र विराटनगरबाट ६० अर्ब ६७ करोड रुपैयाँको आयात भएको छ । यी दुई नाकाबाट क्रमश १ अर्ब २४ करोड र १३ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँको निर्यात भएको विभागको तथ्यांक छ ।

कृषि प्रदान देशमा कृषिको उत्पादनमा कमी, उद्योगहरुको कमीका कारण मेसिनरी र अन्य उपभोग्य सामाग्रीको खपत विदेशी वस्तु आयातको मुख्य कारण रहेका छन् ।