मलद्धारसँग सम्बन्धित रोग हो, पायल्स । गलत जीवनशैली र गलत खानपानले गर्दा थुप्रैलाई आजकल पायल्सले सताउने गर्दछ । लोकलाजले धेरैले पायल्स बारे खुलेर कुरा गर्दैनन् ।

पायल्सको लक्षण भनेको दिसा गर्दा रगत आउने, मलद्वारमा मासु पलाउने, दुख्ने, सुन्निने र चिलाउने गर्दछ । पायल्स रोगीमध्ये कसैको पीप बग्छ, अंगुरको झुप्पोजस्तो पलाएको हुन्छ र रातो सुन्निएको डल्लो हुन्छ । यो रोग लाग्दा कसैलाई रगत आउँछ भने कसैलाई आउँदैन ।

आज हामी पायल्सबाट कसरी जोगिने भन्ने बारे चर्चा गर्नेछौ :

१. पायल्सको जड भनेको कब्जियत हो । कब्जियतमा दिसा गर्दा बल लगाउनुपर्छ जसले मलद्वारा वरिपरिको नशा फुटेर पायल्सको समस्या उब्जिन सक्छ । त्यसैले, दिसा गर्दा कहिल्यै पनि बल लगाउनु हुँदैन ।

२. बाथरुममा धेरै बेर बस्नु हुँदैन । ट्वाइलेट सिटमा लामो समय बस्दा पायल्समा समस्या हुन्छ । बस्नु परेमा खुट्टालाई थोरै उठाएर दिसा गर्न सजिलो बनाएर बस्नु पर्दछ ।

३. दिसा रोकेर बस्नु हुँदैन । समयमा ट्वाइलेट नगए वा धेरैबेर रोके कब्जियत हुन सक्छ ।

४. सन्तुलित आहारबाट पायल्सलाई रोक्न सकिन्छ । यसका लागि फलफुल, सागसब्जी, अन्न, पास्ता, गेडागुडी लगायतका फाइबरयुक्त खानेकुराको सेवन गर्नुपर्छ । पर्याप्त मात्रामा पानीको सेवन गर्नुपर्दछ ।

५. पायल्सबाट बच्न कफीन तथा मदिराबाट टाढा रहनु पर्दछ । यसले आन्द्राको गतिविधिलाई प्रभावित पार्न सक्छ ।

६. नियमित व्यायामले समेत पायल्समा लाभ पुर्‍याउँछ । शारीरिक सक्रियताले कब्जियत रोक्न सहयोग गर्छ ।

पायल्सबाट पीडा भएमा तुरुन्तै चिकित्सकलाई देखाउनु पर्छ । पायल्सका कारण लामो समय रक्तश्राव भएमा रक्तअल्पता हुने गर्छ ।

रक्तअल्पता भएमा शरीरका कोषिकामा अक्सिजन राम्ररी पुग्दैन, जसका कारण व्यक्तिलाई कमजोरी तथा थकान महसुस हुने गर्छ । त्यसैले यसलाई लजाएर लुकाउनुको सट्टा खुलेर चिकित्सकलाई देखाउनु पर्दछ ।