गलत खानपान र जीवनशैलीका कारण दिनानुदिन विश्वभर डायबेटिज अर्थात मधुमेहका बिरामीको संख्या बढ्दो क्रममा छ ।

स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार नेपालमा हरेक वर्ष मधुमेहका बिरामीको संख्या बढिरहेको छ ।

मधुमेह एक प्राणघातक रोग हो । यसका टाइप १, टाइप २ र गेष्टेशनल गरी तीन प्रकार हुने गर्दछ ।

टाइप १ र टाइप २ मधुमेह प्राणघातक हो भने गेष्टेशनल मधुमेह गर्भावस्थाका बेला भएर बच्चा जन्मिएपछि हराएर जान्छ ।

जुन व्यक्तिलाई मधुमेह हुने अधिक संभावना हुन्छ ति व्यक्तिमा पहिलेदेखि नै मधुमेहका लक्षणहरु देखिने गर्दछन् । तर यसबारे जानकारी नहुदाँ वा बेवास्ता गरेका कारण मधुमेहका लक्षणबारे थाहा पाउन सकिदैन ।

मधुमेहका लक्षणहरु

१. बढि पिसाब लाग्नु

मधुमेहको संकेतका रुपमा चाहिने भन्दा धेरै पिसाब लाग्दछ । धेरै पटक पिसाब फेर्दा त्यसले ब्लडस्ट्रीममा रहेको सुगर शरीरबाट बाहिर जान्छ । तसर्थ धेरैपटक पिसाब लागिरहेको छ भने तुरुन्त परीक्षण गराउनु पर्दछ ।

२. पर्याप्त सुत्दा पनि निन्द्रा नपुग्नु

पर्याप्त सुत्दा समेत यदि राम्रोसँग निन्द्रा नपुगे झै हुन्छ वा थकान महसुस हुन्छ भने यो पनि मधुमेहको संकेतका रुपमा बुझ्नु पर्दछ ।

मधुमेहमा शरीरमा कार्बोहाइड्रेट सही तवरबाट फैलन सक्दैन । जसले खानाबाट पाइने शक्ति शरीरमा फैलन पाउदैन र शक्ति मिल्न नसक्दा शरीरमा थकान महसुस हुन्छ ।

३. बढि भोक लाग्नु
यहि चाहिने भन्दा धेरै भोक लागिरहन्छ भने यो पनि मधुमेहको लक्षण हुन सक्छ । इन्सुलिन प्रोडक्सनमा बाधा पुग्ने भएका कारण शरीरमा रहेको सुगर फैलन पाउँदैन जसको कारणले धेरै भोक लाग्ने गर्दछ ।

४. बिना कारण तौल कम हुनु
बिना कुनै डाइटिङ वा शारीरिक ब्यायाम यदि कसैको शरीरको तौल एकाएक कम हुदैं गयो भने पनि यो मधुमेहको लक्षण हुनसक्छ । यदि तौल एकाएक घट्यो भने तुरुन्त चिकित्सकको परामर्श लिनु पर्दछ ।

५. आखाँ कम देख्नु
मधुमेहको लक्षण मध्ये एक हो, आखाँ कम देख्नु । यदि कसैको आखाँको ज्योति कम भयो, मधुरो वा कम देखिन थाल्यो भने यो पनि मधुमेहको लक्षण हुनसक्छ । यदि यस्तो भएमा मधुमेहको परीक्षण गराइ हाल्नु पर्दछ ।

६. चोट/घाउ चाडैँ निको नहुनु
कुनै पनि मानिसको शरीरमा लागेको घाउ वा चोट चाडैं निको हुदैन भने यो पनि मधुमेहको संकेत हुनसक्छ । तसर्थ शरीरमा लागेको चोट निको हुन धेरै समय लागीरहेको छ भने तुरुन्त मधुमेहको परीक्षण गराउनु पर्दछ ।