ब्रेन हेम्रेज आर्थत मस्तिष्कघात आजभोलि निकै ठूलो समस्याको रुपमा देखा परेको छ । मस्तिष्कघातको उपचार निकै जोखिमपूर्ण र खर्चिलो छ ।

यो समस्या ५० बर्ष भन्दा कम उमेरका व्यक्तिमा अधिक देखिएको छ । तर ब्रेन हेम्रेजको जोखिममा सबै व्यक्तिहरु रहेको जनस्वास्थ्य विज्ञ डाक्टर रविन्द्र पाण्डे (समिर) बताउँछन् ।

डा समिरका अनुसार ब्रेन हेम्रेजबाट बच्न रक्तचाप, कोलेस्टेरोल र मधुमेह नियन्त्रणमा राख्न नियमित जाँच गर्नुपर्छ ।

ब्रेन हेम्रेजबाट बच्न यस्तो गर्नुस्

– नियमित रक्तचाप परिक्षण गर्ने तथा औषधि सेवन गरेर नियन्त्रणमा राख्ने,

– समय / समयमा कोलेस्टेरोल परिक्षण गरी नियन्त्रणमा राख्ने,

– मधुमेह भएमा औषधि सेवन गरी नियन्त्रणमा राख्ने,

– चुरोटको सेवन नगर्ने,

– गाडीमा सिटबेल्ट, बाइक / स्कुटी/ साइकल चलाउँदा / पछाडि बस्दा बलियो हेल्मेट लगाएर टाउकोको रक्षा गर्ने,

– मदिरा सेवन नगर्ने,

– क्याफिनको मात्रा धेरै हुने सोडा, कोल्ड ड्रिंक्सको सेवन सकभर नगर्ने,

– रिस, आवेग, कुण्ठा, इर्श्या, अस्वस्थ्य प्रतिस्पर्धा, अधिक महत्वाकांक्षा, नकारात्मक सोंच, अधिक संबेदनशिलता त्यागेर ‘ सहज जीवन बिताउने,

– एकोहोरो रुपमा लामो समय मस्तिष्कलाई भार दिने काम नगर्ने । मानसिक, शारीरिक, आध्यात्मिक, सामाजिक, पारिवारिक एबम व्यक्तिगत जीवनलाई पनि प्राथमिकता दिने,

– सधै मेसिनले झैं काम नगर्ने । आहार, निद्रा, आराम, घुमफिर, नाचगान, ब्यायाम, योग, ध्यान आदि गरेर जीवनलाई सरल बनाउने,

– प्राकृतिक आहारविहार र स्वस्थ जीवनशैली अपनाउने,

– गाँजा लगायत ड्रगको सेवन नगर्ने,

– आफ्नो तौल सन्तुलनमा राख्ने,

– योग, ध्यान, प्राणायाम आदिबाट अक्सिजनको मात्रा बढाउने,

– आकस्मिक दुखद समाचार वा बियोगान्तक अवस्थामा आफुलाई नियन्त्रण गर्न सक्ने बनाउन ध्यानको अभ्यास गर्ने,

– जथाभावी औषधिको सेवन नगर्ने,

– मस्तिष्कमा ट्युमर भए / नभएको आवश्यकता अनुसार परिक्षण गर्ने र भएमा उपचार गर्ने,

– हाच्छ्यु गर्दा बिस्तारै गर्ने,

– कब्जियत भएमा धेरै बल प्रयोग नगर्ने,

– क्षमताभन्दा धेरै ब्यायाम नगर्ने,

– उत्तेजक औषधिको सेवन गरेर सम्पर्क नगर्ने,

– जीवनशैली जटिल, अव्यवहारिक, तनाव हुने प्रकृतिको नबनाउने ।