आयुर्वेदको मान्यताअनुसार हावाबाट करिब ८० प्रकारका रोगहरुको जन्म हुन्छ ।

दुषित वायु (हावा) को कारणले विभिन्न रोगहरुको जन्म हुने गर्दछ ।

दुषित हावाबाट हुने प्रमुख रोगहरु जोर्नी सम्बन्धी समस्या, कम्मर दुख्नु, शरीर गह्रुङ्गो भएको अनुभूति हुनु तथा शरीरमा शिथिलता एवम् शून्यता उत्पन्न हुनु आदि गर्दछन् ।

यो रोगको निराकरणको लाग उल्लेखित उपायहरुको प्रयोग गर्नुपर्दछ । सामान्य सावधानी अपनायौँ भने हामी वायुजन्य रोगहरुबाट बच्न सक्छौँ ।

आयुर्वेदको मान्यता अनुसार जोर्नी दुख्नु एक अत्यन्त कष्टपूर्ण रोग हो । जुन रोगमा रोगीको जोर्नी दुख्ने पीडा पर्चुर मात्रामा हुन्छ । गलत खानपान तथा अधिक परिश्रमको कारणले यस्तो रोगहरु उत्पन्न हुने गर्दछ ।

समाधानका उपायहरुः

— अश्वगन्धा र अमला बराबर मात्रामा मिलाई धुलो बनाउनुहोस् राति सुत्ने समयमा उक्त धुलोलाई दूध अथवा पानीमा मिलाई सेवन गर्नुहोस् । जसले जोर्नी दुख्ने समस्या न्यूनीकरण हुन्छ ।

—कालो मरिचलाई पानको रससँग घुलेर सानो सानो गोली आकारको बनाउनुहोस् र बिहान साँझ अदुवाको रससँग मिलाई सेवन गर्नाले जोर्नी दुख्ने समस्या चाँडै ठिक हुने गर्दछ ।

—सौँठ अथवा गिलोय दुवै बराबर मात्रामा लिई धुलो बनाएर ३–३ ग्रामको दरले तातो पानीसँग पिउने गर्नाले १ महिना  भित्रमा जोर्नी दुख्नु स्वतः ठिक हुनेछ ।

—शुद्ध गन्धक, अमलाको रस १० ग्राम, पहेँलो हर्रोको बोक्रा १० ग्राम, बर्रोको बोक्रा १० ग्राम र अरण्डीको तेल १० ग्रामलाई मिलाई प्रत्येक दिन १० ग्रामका दरले ३ महिनासम्म नियमित सेवन गर्नाले बाथरोग निको हुन्छ ।

—अदुवाको ताजा पातको रस १०/१० ग्रामका दरले मनतातो पानीसँग पिउनाले लाभ मिल्दछ ।

—लसुनको रसमा तेलजन्य पदार्थ (तोरी, रायो, सरस्यूँ) आदि मिलाएर जोर्नीमा मालिस गर्नाले अत्यान्त लाभ मिल्दछ ।

—पिपलको बोक्रालाई पिसेर आधा कप पानीमा २ चम्चा धुलो मिलाई खानाले जोर्नी दुख्न कम हुन्छ ।

—प्याजको रस र रायोको तेललाई बराबरर मात्रामा मिलाई बिहान बेलुका दुखेको ठाउँमा मालिस गर्नाले तुरुन्त आराम मिल्छ ।

साभार : ‘मेरो डाक्टर’ पुस्तकबाट