वनमा अवस्थित आश्रममा बसेका आफ्ना गुरुलाई भेट्न राजा गएछन् । सन्ध्योपासनाको समय आइपुग्यो । गुरुले राजालाई पनि आफैसँग ध्यानमा बस्ने इसारा गरे ।

गुरु ध्यानस्थ भए । तर वशमा नभएको चञ्चल मनले राजालाई ध्यानमा बाधा गरिरहेको थियो । उनी घरिघरि आँखा खोलिरहन्थे । त्यत्तिकैमा एउटा बाघ उनीहरु बसेतिर गर्जिंदै आइरहेको राजाले देखे । जङ्गलको राजालाई देखेर देशका राजा भएभीत भर बच्न हतपत रुखमाथि चढे । तर गुरु टसका मस भएनन् । गुरुको इहलीला आज सिद्धियो भन्ने राजालाई लाग्यो ।

बाघ गर्जिंदै आयो । गुरु ध्यानस्थ बसेकै ठाउँ हुँदै आफ्नै बाटो वनतिर लाग्यो । ज्यान बचाउन रुख चढेका राजा छक्क पर्दै तल ओर्लिए । ध्यानस्थ गुरुले केही बेरपछि आँखा खोले र दुवै कुटीतिर लागे ।

बाटामा सँगै हिँडिरहेका बेला गुरुको गालामा एउटा लामखुट्टे टोक्न आयो । लामखुट्टेलाई उनले प्याट्ट हानेर मारे । यो देखेर राजाले आफूलार्ई रोक्न सकेनन् र आश्चर्यचकित हुँदै गुरुसँग प्रश्न गरे— गुरुदेव ! मेरो मनमा एउटा प्रश्न उठेको छ । केही क्षणअघि हाम्रो नजिक एउटा खतरनाक बाघ आएको थियो ।

तपाईं डराउनुभएन र उसबाट बच्न कुनै प्रयास पनि गर्नुभएन । तर अहिले एउटा लामखुट्टेले टोक्दा त्यसप्रति क्रोधित भई मारिदिनुभो । बाघ आउँदा विचलित नहुने गुरु किन लामखुट्टेसँग यति क्रोधित हुनुभएको ?

गुरु गम्भीर भए— तिम्रो भनाइ ठिक छ । बाघ आएको समयमा म परमात्माको सत्सङ्गमा थिएँ । बाघ जसरी कराउँदै आयो, त्यसरी नै गयो । मलाई कुनै डर लागेन । तर जब मलाई लामखुट्टे टोक्न आयो, म तिम्रो साथमा थिएँ । तिमी राजा छौ, रिसाउनु तिम्रो स्वाभाविक गुण हो । तिम्रै सङ्गतले मलाई पनि रिस उठ्यो र लामखुट्टेलाई मार्ने भाव आयो । यो सङ्गतको प्रभाव हो । मानिसले जसको सङ्गत गर्छ, उसैको गुण धर्म उसमा सर्छ ।’

साभार  : ‘विश्वका उत्कृष्ट प्रेरक प्रसङ्ग’ पुस्तकबाट