मुम्बई(एजेन्सी)- सत्य र अहिंसाको शिक्षा दिने भारतका राष्ट्रपिता महात्मा गान्धीको ७३ औं पुण्यतिथी मनाइएको छ ।

सन् १९४८ जनवरी ३० मा नाथुराम गोड्सेले गान्धीको गोली हानी हत्या गरेका थिए । गान्धीको विचारमा किताब मात्र लेखिएको छैन, बलिउडमा उनका बारे कैयौं फिल्म नै बनेका छन् ।

गान्धीको पुण्यतिथीको अवसर पारेर फिल्ममा गान्धीको चरित्र निभाउने कलाकारले आफ्नो अनुभव सुनाएका छन् । जसमा कतिले गान्धीको चरित्रका लागि २० किलो वजन घटाएका छन् भने कतिले मेकअपमै तीन घण्टाको समय बिताउने गरेको खुलाएका छन् ।

फिल्म ‘गान्धी माइ फादर’मा गान्धीको चरित्र निर्वाह गरेका दर्शन जरीवालाले आफ्नो करियरमा गान्धी चरित्र सबैभन्दा चुनौतिपूर्ण चरित्र रहेको बताएका छन् । ‘नेता भएर पनि उनले कसैको सान्तवना लिएनन् । आफ्नो परिवारको तर्फबाट पनि सान्तवना लिएनन् । आजका नेतामा यस्तो विचारधारा कहाँबाट आउँछ र ? गान्धीजी बिना सोचविचार कुनै काम गर्दैन थिए’, दर्शन भन्छन्, ‘पहिला उनी केही समयका लागि सोच्दथे, अनि बोल्दथे । जे भन्थे, त्यो गरेर देखाउथे ।’

उनले गान्धी चरित्रका लागि आफूले शारीरिक र मानसिक दुवै किसिमबाट ठूलो मेहनत गर्नुपरेको बताए । उनले गान्धीको लुक्सका लागि २० किलो वजन नै घटाए ।

फिल्म ‘लगे रहो मुन्नाभाई’मा अभिनेता दिलीप प्रभावलकरले गान्धीको चरित्र निभाएका थिए । उनका अनुसार यो फिल्मको छायांकनका क्रममा उनको मेकअप गर्नै अढाई घण्टा लाग्थ्यो ।

‘मैले नक्कली कान र नाक लगाउनुपर्थ्यो । अनुहार चाउरी पार्नका लागि मेकअपले ठूलो सहयोग गरेको थियो । तर यस्तो अवस्थामा गाला चिलाउथ्यो र असहज महशुस हुन्थ्यो । यस्तो अवस्थामा मैले एक मुस्कुराउने र दयालु अनुहार देखाउनुपर्थ्यो । यो क्षण मेरा लागि निकै पीडादायी क्षण थियो’, उनले स्मरण गरेका छन्,‘राजकुमार हिरानीले मलाई एक अलग भूमिकाका लागि बोलाएका थिए । त्यो भूमिका वृद्धाश्रममा बस्ने विद्या वालनका हजुरबुवाका बुर्जुग साथीमध्ये एक थियो । जब म हिरानीलाई भेट्न गएँ, त्यो बेला उनले मलाई गान्धीको भूमिका निभाउन भने । म अचम्ममा परें । किनकी म दुब्लो पातलो त थिएँ, तर अग्लो थिएँ, मेरो अनुहार कुनै पनि हिसाबले गान्धीसँग मिल्दैन थियो । तर राजकुमारले मेकअपमार्फत मलाई गान्धी बनाइदिए ।’

फिल्म ‘मेकिङ अफ महात्मा’मा अभिनेता रन्जीत कपुर महात्मा गान्धी बनेका थिए । यो फिल्मका निर्देशक श्याम बेनेगलले ‘सत्य के साथ मेरे प्रयोग(महात्मा गान्धीद्वारा लेखिएको पुस्तक’लाई साकार बनाउन चाहन्थे । जहाँ गान्धीको आन्तरिक संघर्षलाई दर्शकसम्म पुर्याउन महत्वपूर्ण थियो ।

‘साँचो कुरा भन्नुपर्दा फिल्ममा प्रमुख भूमिका निभाउनका लागि म निर्माताको रोजाईमा थिइनँ । मलाई स्क्रिन टेस्टको लागि मात्र बोलाइएको थियो, जहाँ अन्य व्यक्तिहरु पनि स्क्रिन टेस्ट दिइरहेका थिए । तर मैले गान्धीको भूमिका निर्वाह गर्छु भन्ने कहिले सोचेको थिइनँ । एक हप्ता पछि टिमले फोन गरेर गान्धीको भूमिका निभाउन तयार हुनु भने’, उनले भनेका छन्, ‘यो भूमिका निकै मेहनतपूर्ण छ भन्ने मलाई लागेको थियो । भूमिका निभाउनु मेरो भाग्यमा थियो । म मार्चिङ टिमको हिस्सा भइसकेको थियो । त्यहीकारण महात्मा गान्धीको भूमिका निभाउदा मलाई स्कुलको याद आयो । किनकी मैले गान्धीले लेखेको पुस्तक ‘माइ एक्सपेरिमेन्ट विथ ट्रुथ’ स्कुलमा पढेको थिएँ ।’

त्यस्तै फिल्म ‘सरदार’मा अभिनेता अन्नू कपूर गान्धी चरित्रमा प्रस्तुत भएका थिए । फिल्मका निर्माता केतन मेहताले उनलाई गान्धीको चरित्रका लागि छनोट गरेका थिए ।

‘त्यो समय कैयौं मानिसहरु मलाई सानोतिनो कमेडियन मान्दथे । कलाकारका रुपमा मेरो क्षमता उनीहरुले देखेका थिएनन् । राष्ट्रपति भवनमा सुटिङ भएको थियो । नालन्दा सुइटमा मेरो मेकअप भयो । त्यो त्यही सुइट हो, जहाँ इंग्ल्याण्डका राजकुमार चाल्र्स र राजकुमारी डायना बसेका थिए । मेरो शीरलाई त्यही सिरानीमा राखिएको थियो, जहाँ गान्धीले राख्दथे । कमसेकम १० हजार मानिस र १० क्यामराका बीच त्यो सुटिङ सजिलो थिएन ।’, उनले भनेका छन् ।