एउटा काग र परेवा एकदमै मिल्ने साथी थिए । उनीहरुबीच घनिष्ट मित्रता थियो । तर उनीहरुबीच उमेरको भने धेरै अन्तर थियो । परेवा ज्यादै बूढो थियो भने काग जवान थियो ।

उनीहरु एउटा रुखको हाँगामा गुँड लगाएर सँगै बस्ने गर्दथे । उमेरका कारण परेवा कतै जान नसक्ने भएकाले कागले नै उसलाई चारो खोजेर ल्याइदिने गथ्र्यो ।

एकदिनको कुरा हो, काग सदाझैं चारो खोज्न बाहिर गएका बेला यमराजका दूतहरु त्यही रुख मुनिको बाटो हुँदै कतै जाँदै थिए । उनीहरु त्यही बूढो परेवा बसेको रुखमुनि अडिएर माथितिर हेर्दै हाँसेर गए ।

यो क्रम पटक पटक चलिरह्यो । यमदूतहरुको यस्तो चाला देखेर बूढो परेवा निक्कै डरायो । ऊ बिस्तार झोक्राउँदै जान थाल्यो । परेवा विस्तार विस्तार निरस देखिँदै गएपछि कागले यसको कारण सोध्यो ।

परेवाले भन्यो– मित्र, अब मेरो मर्ने दिन नजिकै आएजस्तो छ । आजभोलि यमदूतहरु दिनहुँ म भएतिर हेर्दै, हाँस्तै हिँड्ने गर्छन् । सायद यिनीहरुले मलाई अब लैजान्छन् होला ।

कागले परेवालाई सान्त्वना दिँदै भन्यो– ‘मित्र म छउन्जेल तपाइँले डराउनु पर्दैन । तपाईलाई म सुरक्षित ठाउँमा लगेर राख्नेछु । यहाँबाट पाँच सय किलोमिटर टाढा एउटा पहाड छ, त्यहाँ एउटा ठूलो गुफा पनि छ, म तपाईँलाई आफ्नो पीठमा राखेर त्यही गुफामा लगेर लुकाउँछु भन्दै सान्त्वना दियो ।

त्यसपछि कागले परेवालाई आफ्नो पिठमा राखेर उक्त गुफामा पुर्‍यायाे र यमदूतहरु हाँस्नुको कारण बुझ्नका लागि यमलोकतिर लाग्यो । कागलाई यमराजको संदेशवाहकको रुपमा मनिने भएकाले उसलाई यस कुराको तथ्य पत्ता लगाउन त्यति गाह्रो थिएन ।

ऊ सिधै यमलोक गयो र यमराजसँग प्रश्न गर्‍याे– ‘यमराज ! तपाईका दूतहरुले मेरा मित्र परेवालाई हेर्दै हास्दै हिँड्ने गर्नुको कारण के होला ? किन उनीहरु सँधै हामी बस्ने रुखको तल गएर माथितिर हेर्दै हास्ने गरेका हुन् ?’

कागका कुरा पछि यमराजले आफ्ना दूतहरुलाई बोलाएर परेवालाई हेरेर हाँस्नुको कारण सोधे ।

यमदूतहरुले भने– ‘महाराज त्यो बूढो परेवा जहाँ थियो त्यहाँबाट पाँच सय कोस पर पहाडको गुफामा बस्ने एउटा बूढो स्यालले यतिखेर त्यसलाई मार्ने भनेर विधाताले लेखेका रहेछन् । परेवा र स्याल दुवै बूढा भएका कारण परेवा स्याल भएका ठाउँमा र स्याल परेवा भएका ठाउँमा जान सक्ने स्थिति छैन, यस्तो अवस्थामा विधाताले लेखेको कुरा कसरी पूरा होला भनेर हामी हाँसेका हौं  ।’

यमदूतका कुरा सुनेर काग जिल्ल पर्‍याे ! किन कि उसले भर्खरै आफ्नो मित्र परेवालाई त्यही गुफामा लुकाएर आएको थियो, जहाँ बूढो स्याल रहेको थियो ।

कागले मनमनै सोच्यो आखिर हुने कुरा टारेर नटर्ने रहेछ । जे हुने हो त्यो भएरै छाड्ने रहेछ । दिन पुगेपछि सबै तारतम आफैं मिल्ने रहेछ ! त्यसपछि उ आफ्नो पुरानै वासस्थानतर्फ फर्कियो ।