काठमाडौं– नेकपा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल असार २८ गते सत्ताबाट बाहिरिएसँगै समाजवादी मोर्चा ब्यूँताएका छन् ।

दाहाल सत्तामा हुन्जेल मोर्चालाई चासो र प्राथमिकता दिएका थिएनन् । तर असार १७ गते राति कांग्रेस र एमालेको सहमतिले दाहालले अचानक सत्ताबाट हात धुनुपरेपछि कम्युनिस्ट विचारधाराका दलहरूसँगको मोर्चालाई पुन: सक्रिय गराएका हुन् ।

उनले सत्तामा हुन्जेल यो मोर्चालाई कांग्रेस र एमालेसँग बार्गेनिङ पावरका रुपमा प्रयोग गरिरहेको आरोप थियो। यो मोर्चामा माओवादी केन्द्र, एकीकृत समाजवादी, नेत्रविक्रम चन्द नेतृत्वको कम्युनिष्ट पार्टी र महिन्द्र राय यादव नेतृत्वको नेपाल समाजवादी पार्टी छन् ।

पूर्वप्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईले सुरुवाती चासो लिएर यो मोर्चाको खाका कोरेका थिए । तर अहिले उनै भट्टराई यो मोर्चामा अटेनन् ।

गत वैशाख २३ गते आफू अमेरिका रहेका बेला पार्टी फुटाइदिएपछि जसपा नेपालका अध्यक्ष उपेन्द्र यादव पनि यो मोर्चामा देखिएका छैनन् । वर्तमान प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र तत्कालीन प्रधानमन्त्री प्रचण्डको योजनामा आफ्नो पार्टी फुटाइएको भन्दै उनी रुष्ट छन् ।

मंगलबार नेकपा एकीकृत समाजवादीको केन्द्रीय कार्यालय आलोकनगरमा बसेको समाजवादी मोर्चाको बैठकमा यादव सहभागी भएनन् । मोर्चाले यादवको अनुपस्थितिमै बैठक अघि बढाएको हो ।

कांग्रेस-एमाले मिलेको परिणाम समाजवादी मोर्चाका प्रमुख घटक माओवादी केन्द्र र एकीकृत समाजवादी सरकारबाट बाहिरिएका छन् । दुवै दल प्रतिपक्षमा पुगेपछि समाजवादी मोर्चा सक्रिय हुन थालेको हो ।

यो बैठकमा पछिल्ला राजनीतिक घटनाक्रम र मोर्चाको आगामी रणनीति बारे छलफल हुने बताइएको छ । मंगलबार समाजवादीको मोर्चाको बैठक आयोजना गरेका माधवकुमार नेपाल सोमबार केपी ओलीले प्रधानमन्त्रीको शपथ लिँदा शीतल निवास गएनन्। अहिले मोर्चाको अध्यक्ष उनै नेपाल छन् ।

यो मोर्चा ४ असार २०८० मा राष्ट्रिय सभागृहमा घोषणा गरिएको थियो । मोर्चासम्बन्धी अवधारणापत्रमा माओवादीका अध्यक्ष प्रचण्ड, एकीकृत समाजवादीका अध्यक्ष  नेपाल, जसपाका अध्यक्ष यादव र नेकपाका महासचिव नेत्रविक्रम चन्दले हस्ताक्षर गरेका थिए ।

प्रचण्डले तत्कालै कुनै पनि दलसँग एकता सम्भव नदेखिएपछि आफूसँग विचार मिल्नेलाई सँगै राख्ने योजनासहित यो मोर्चा घोषणा गरेका थिए । तर उनी सत्तामा हुन्जेल यो मोर्चाले सक्रियतापूर्वक कुनै काम गरेको थिएन ।

नेपाली मौलिकता सहितको समाजवाद स्थापना गर्ने र नेपालको संविधानको रक्षा, कार्यान्वयन र विकास गर्ने, विभेदरहित समाज स्थापना गर्ने लक्ष्य सहित मोर्चा गठन त्यसबेला जसपाका नेता राजेन्द्र श्रेष्ठले बताएका थिए ।

मोर्चाले संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको रक्षा र सुदृढीकरण गर्दै नेपाली समाजवादको बाटो तय गर्ने, वर्गीय तथा क्षेत्रीय विभेदको अन्त्य गर्ने, मानव विकास सूचकाङ्कमा पछाडि परेका मधेश, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशलाई प्रमुख प्राथमिकता राख्ने, जनताको नागरिक तथा आर्थिक अधिकारको संरक्षण, वित्तीय एकाधिकार तथा दलाल पूँजीवादी अर्थव्यवस्थाको विकल्पमा समाजवादी अर्थतन्त्रको आधार तयार पार्ने उद्देश्य बोकेको थियो ।

मोर्चाको अवधारणापत्रमा आन्तरिक र बाह्य लगानीमैत्री वातावरण निर्माण गरी देशलाई औद्योगिकीकरण गर्ने, वैदेशिक रोजगारीबाट पूँजी र प्रविधि सहित फर्केका नेपालीलाई देशभित्र रोजगारमूलक व्यवसाय गर्न प्रोत्साहित गर्ने र उत्पादनका क्रियाकलाप वृद्धि गरी रोजगारी प्रदान गर्ने र गरीबी उन्मूलन र रोजगार प्रवर्द्धनको क्षेत्रहरूमा लगानी बढाउन तीनवटै तहको सरकारलाई क्रियाशील बनाउने उल्लेख थियो । तर यी उद्धेश्यअनुरुप मोर्चाले आजसम्म कुनै ठोस काम गर्न सकेको छैन ।