काठमाडौं– पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री एनपी साउदले क्षेत्रीय शान्ति तथा स्थिरता कायम राख्न बहुपक्षीय प्राविधिक तथा आर्थिक सहयोगका लागि बंगालको खाडीको प्रयास (बिमस्टेक) महत्त्वपूर्ण रहेको बताएका छन् ।
थाइल्याण्डको राजधानी बैंककमा सुरु भएको बिमस्टेकको छैटौँ सम्मेलनअन्तर्गतको ‘बिमस्टेकका लागि अत्यावश्यक उपायहरू: क्षेत्रीय सहयोगका प्रमुख तत्त्वहरू’ विषयक सत्रलाई सम्बोधन गर्दै उनले यस्तो बताएका हुन् ।
‘गरिबी निवारण, द्रुत आर्थिक विकास, व्यापार तथा लगानी प्रवर्द्धन, बहुआयामिक सम्पर्क विस्तार र क्षेत्रीय शान्ति तथा स्थिरता कायम राख्न बिमस्टेक महत्त्वपूर्ण छ,’ पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री साउदले भने ।
नेपाली कांग्रेसका नेता साउदले बिमस्टेक सदस्य राष्ट्रहरूको संयुक्त जीडीपी ५ ट्रिलियन डलरभन्दा माथि भए पनि आपसी व्यापार सात प्रतिशतभन्दा कम रहेको बताए ।
‘व्यापारिक प्रवाह विस्तार गरेर गरिबी न्यूनीकरण र दिगो विकासलाई प्रवर्द्धन गर्न सकिन्छ,’ उनले भने, ‘हामीले ‘रिजनल भ्यालु चेन’ निर्माण गर्नुपर्ने देखिन्छ ।’
साउदले पूर्वाधार र सम्पर्क सञ्जालको विस्तारमा पनि जोड दिए । ‘बिमस्टेक मास्टर प्लान फर ट्रान्सपोर्ट कनेक्टिभिटी (२०२२) ले सडक, रेल, जलमार्ग, हवाई यातायात, तथा बहुआयामिक सम्पर्क सुधारका परियोजनाहरू पहिचान गरेको छ । यी परियोजनाहरूको शीघ्र कार्यान्वयन आवश्यक छ,’ उनले भने ।
साउदले सन् २०१८ मा नेपालको अध्यक्षतामा बिमस्टेक ग्रिड इन्टरकनेक्सन सम्झौता सम्पन्न भएको स्मरण गर्दै उक्त सम्झौताले क्षेत्रीय विद्युत व्यापारका लागि मार्ग प्रशस्त गरेको पनि बताए ।
पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री साउदले बिमस्टेक विकास कोष स्थापनाको आवश्यकतामा पनि जोड दिए । उनले बिम्स्टेक विकास कोष स्थापना गरी पूर्वाधार, जलविद्युत् तथा अन्तरदेशीय प्रसारण लाइनजस्ता परियोजनाहरूका लागि वित्तीय स्रोत जुटाउनुपर्ने बताए ।
बिमस्टेकले विश्व बैंक, एसियन डेभलपमेन्ट बैंक (एडीबी) जस्ता संस्थाहरूसँग सहकार्य गर्दै पूर्वाधार विकासका लागि स्रोत परिचालन गर्न आवश्यक रहेको पनि साउदको भनाइ थियो ।
उनले हिमालयदेखि समुद्री तटसम्मको वातावरणीय सन्तुलन जोगाउन साझा प्रयास आवश्यक रहेको भन्दै जलवायु परिवर्तनका असरहरू न्यूनीकरण गर्न बिमस्टेकले संयुक्त रणनीति अपनाउनु पर्ने आवश्यकता औँल्याए ।
साउदले बिमस्टेकलाई प्रभावकारी बनाउन जनस्तरमा उपस्थिति वृद्धि गर्नुपर्ने, सदस्य राष्ट्रहरूबीच शैक्षिक आदानप्रदान, सांसद तथा मिडिया प्रतिनिधिहरूको अन्तरक्रिया तथा डिजिटल सम्पर्क विस्तार गर्नुपर्ने पनि बताए ।
कांग्रेस नेता साउद इन्डिया फाउन्डेसनको निमन्त्रणमा बिमस्टेकमा सहभागी हुन थाइल्यान्ड गएका हुन् ।
फाउन्डेसनले कांग्रेस नेता साउदसँगै नेकपा (माओवादी केन्द्र)का उपमहासचिव जनार्दन शर्मा र जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) नेपालका उपाध्यक्ष राजकिशोर यादवलाई पनि बिमस्टेक सम्मेलनमा आमन्त्रण गरेको छ ।
प्रतिक्रिया