अहिले चिसो मौसमको मध्य समय चलिरहेको छ । यो मौसममा धेरै मानिसहरूमा हातखुट्टा सुन्निने, एलर्जी हुने, चाया पोतो बढ्ने, हातखुट्टाहरू फुट्ने, चिलाउने, फुस्रो हुने लगायत विभिन्न समस्याहरू देखिने गर्दछन् । 

त्यसमध्ये हातखुट्टाहरू सुन्निने आम समस्या हो । जसलाई चिकित्सकीय भाषामा चिलब्लेन्स भनिन्छ । यो समस्या विशेष गरी बालबालिकामा धेरै देखिने गर्दछ । चिकित्सकहरूका अनुसार चिसोका कारण शरीरमा आवश्यक मात्रामा रक्त सञ्चार हुन नसक्दा हातखुट्टाका औँलाहरू सुन्निने गर्छ । पुरुषभन्दा महिलालाई धेरै हुने, मोटो मान्छेको तुलनामा दुब्लो मान्छेहरूलाई यसले चाँडो सताउँछ । 

धूम्रपान गर्नेहरूलाई यो समस्या धेरै देखिने गरेको छ । कसै कसैलाई भने यस्तो समस्या वंशाणुगत देखिने गरेको चिकित्सकको भनाई छ । विगत वर्षहरू जस्तै यस वर्षको जाडोमा पनि बालबालिकाहरू यस्तो समस्या लिएर आउने गरेका छाला रोग विशेषज्ञ डा. ईशा पौडेल बताउँछिन् । 

हिमाली भेगतिर बसोबास गर्ने व्यक्तिहरूमा यस्तो समस्या धेरै देखिने गरे पनि पुष माघको चिसोमा भने काठमाडौंमै पनि यस्तो समस्या लिएर बिरामीहरू आउने गरेका उनले बताइन् । बालबालिका, कलेज पढ्ने किशोर किशोरीहरू, घरमै धेरै समय पानी खेलाएर बस्ने महिलाहरू यस्तो समस्या लिएर आउने गरेका उनको भनाई छ । 

लक्षणहरू 
– शरीरको जुन भागमा चिसोको मात्र बढी हुन्छ । विशेष गरी खुला रहने भाग हात खुट्टाहरू चिलाउने, पोल्ने, सुन्निने, रातो हुने, बिस्तारै गाढा निलो हुने गर्दछ । 
– हातखुट्टा झमझम गर्ने, बिजाउने, दुख्ने गर्छ । 
– पानीको फोका जस्तो बिमिराहरू आउन थाल्छ । 
– त्यस्तो घाउ आउँदा समयमै स्याहार नगरे फुटेर घाउ बन्छ । 

उपचार 
सामान्य अवस्थामा त शरीरलाई तातो बनाएर घरमै राम्रो हेरचाह गरेर निको पार्न सकिन्छ । यदि समस्या धेरै भइसकेको छ भने चिकित्सकलाई नै देखाउनुपर्ने हुन्छ । जसको लागि खाने र लगाउने दुवै प्रकारको औषधीहरू प्रयोग गर्नुपर्ने हुनसक्छ । 
चिसो मौसममा रक्तनलीहरु साँघुरो भएर रक्त सञ्चारमा बाधा उत्पन्न भएर यस्तो समस्या देखा पर्ने भएकाले रक्तनलीहरुलाई ठूलो बनाउने औषधीहरू खानुपर्ने हुन्छ । साथै शरीरलाई तातो बनाइराख्न खानपान पनि त्यही अनुसारको झोलिलो पोषिलो खानेकुराहरू खान आवश्यक हुन्छ । 

कसरी बच्ने ?
यस्तो समस्याबाट बच्नका लागि सबैभन्दा पहिले त चिसोबाट जोगिनुर्‍यो । चिसोमा काम गर्नुपर्ने अवस्था आयो भने खुट्टामा मोजा, हातमा पञ्जा लगाउने, पानीमा काम गर्नुपर्ने अवस्था छ भने मनतातो पानीको प्रयोग गर्ने, बच्चाहरूलाई पनि बाहिर चिसोमा खेल्न पठाउँदा न्यानो बनाएर पन्जा, मोजा लगाएर पठाउने, विद्यालय पठाउँदा पनि पञ्जाहरु लगाइदिने गर्नुपर्दछ । 

चिसोबाट आउँदा या चिसो पानीमा काम गर्ने बित्तिकै तातोमा हातखुट्टाहरू सेकाउने कतिपयको बानी हुन्छ यो भनेको गलत हो । यसो गर्दा सुनिएको अंगले झन् दुःख दिनसक्छ । त्यसैले हातखुट्टा सेकाउनुभन्दा पनि मालिस गर्नु उपयुक्त मानिन्छ । 
जसले रक्त सञ्चारमा बढाउन सहयोग पुर्‍याउँछ । यस्तै, मनतातो पानीमा हातखुट्टा डुबाउने, लोसन प्रयोग गरेर मालिस गर्दा यो समस्याबाट छुटकारा पाउन सकिन्छ । 

कस्तो अवस्थामा अस्पताल जाने ?
आफूलाई काम गर्न नै धेरै असहज भइरहेको छ, चिलाउने, दुख्ने समस्या भइरहेको छ भने त चिकित्सकलाई देखाउनुपर्ने हुन्छ । 
तर भर्खरै सुरु भएको अलिअलि चिलाउने, पोल्ने जस्ता लक्षणहरू देखिरहेका छन् भने आफूलाई जतिसक्दो तातो बनाउने, गर्‍यो भने बिस्तारै निको हुँदै जान्छ । (छाला रोग विशेषज्ञ डा. ईशा पौडेलसँगको कुराकानीमा आधारित)