बेइजिङ- विश्वकै पहिलो ‘ह्युमनोइड रोबोट’ खेलको प्रतिस्पर्धा शुक्रबारदेखि बेइजिङमा सुरु भएको छ । मानिसको स्वरूपमा प्रस्तुत हुने यस खेलमा ५०० भन्दा बढी गैर–मानव (एन्ड्रोइड) खेलहरू समावेश गरिएका छन् । प्रतिस्पर्धामा १०० मिटर लामो दौडदेखि कुङ फूसम्मका स्पर्धालाई समेटिएको आयोजकले जनाएको छ ।

सन् २०२२ को शीतकालीन ओलम्पिकका लागि निर्माण गरिएको चीनको राजधानीको ‘नेसनल स्पिड स्केटिङ ओभल’मा १६ देशका सयौं रोबोटिक्स टोलीले स्वर्ण पदकका लागि प्रतिस्पर्धा गर्दैछन् ।

खेलहरूमा एथलेटिक्स र बास्केटबलजस्ता परम्परागत खेलका साथै औषधि वर्गीकरण र सफाइजस्ता व्यावहारिक कार्यहरू पनि समावेश छन् ।

“मलाई विश्वास छ, आगामी १० वर्षमा रोबोट पनि मानिसकै स्तरमा हुनेछन्,” उत्साही १८ वर्षीय दर्शक चेन रुइयुआनले एएफपीसँग भने ।

आधुनिक मानव खेलाडीहरू यस्ता गैर–मानव खेलका कारण अझै पनि आफ्नो भविष्यप्रति चिन्तित भइनसकेको अवस्थामा भएको यो स्पर्धालाई निकै चासोका साथ हेरिएको छ ।

शुक्रबार बिहान पहिलो स्पर्धामध्ये एकमा पाँच–अलग फुटबलसहित सात–वर्षीय बच्चाहरूको आकारको १० रोबोटहरू ग्राउन्डको वरिपरि घुमिरहेका थिए । उनीहरूले प्रायः परम्परागत फुटबलमा खेलाडीहरूले गर्ने शारीरिक हाउभाउसमेत देखाएको भान हुन्थ्यो ।

खेलअन्तर्गत पन्ध्र सय मिटर दौडमा घरेलु च्याम्पियन युनिट्रीको ह्युमोनोइड्सले सजिलैसँग आफ्ना प्रतिद्वन्द्वीहरूलाई पराजित गरेको छ ।

स्पर्धामा तीव्र गतिको रोबोटले छ घण्टा २९ मिनेट ३७ सेकेन्डमा एक हजार ५०० मिटरको दूरी पार गर्न सफल भयो ।

यो मानवस्पर्धाको पुरुषतर्फको तीन घण्टा २६ मिनेट ०० सेकेन्डको विश्व रेकर्डभन्दा निकै ढिलो हो तर रोबोटको विकासको लागी उल्लेख्य उदाहरण हो ।

दौडका क्रममा एक जना ‘मेकानिकल रेसर’ ले खेल सञ्चालनमा सघाइरहेका एक जना मानव अपरेटरलाई सीधै ठक्कर दिएपनि कुनै चोट भने लागेन ।

चीनमा दशकौँदेखि रोबोट प्रतियोगिता हुँदै आएको छ, तर सन् २०२५ को अन्तर्राष्ट्रिय ह्युमनोइड रोबोट प्रतिस्पर्धा मानव शरीरसँग मिल्दोजुल्दो रोबोटमा विशेष ध्यान केन्द्रित गर्ने पहिलो खेल हो ।

चीन सरकारले रोबोटिक्स उद्योगको नेतृत्व गर्ने आशामा रोबोटको विकासमा ठूलो सहयोग र समर्थन गरेको छ ।

इन्टरनेसनल फेडेरेसन अफ रोबोटिक्सले बिहीबार एक विज्ञप्ति जारी गरी भनेको छ, “बेइजिङले ह्युमनोइड्सलाई आफ्नो राष्ट्रिय रणनीतिको केन्द्रमा राखेको छ ।

“सरकार प्रविधिको यस क्षेत्रमा आफ्नो क्षमता र विश्वव्यापी प्रतिस्पर्धात्मक क्षमता प्रदर्शन गर्न चाहन्छ,” विज्ञप्तिमा भनिएको छ ।

अधिकारीहरूले समाजभरि यस क्षेत्रको बारेमा जागरूकता बढाउन काम गरिरहेका छन् ।

आफ्नो १० वर्षीया छोरीसँग रहेकी कुइ हानले एएफपीसँग कुरा गर्दै आफ्नो छोराको विद्यालयले खेलको सहयोगका लागि पैसा तिरेको बताइन् ।

“मलाई आशा छ, यसले मेरो छोरालाई यी नयाँ प्रविधिहरूको बारेमा थप सिक्न प्रोत्साहित गर्नेछ,” उनले भनिन्।

मार्चमा चीनले रोबोटिक्स र एआईलगायत प्रविधिको उत्पादन र विकासका लागि सहयोग गर्न १० खर्ब युआनको कोषको योजना घोषणा गरेको थियो ।

यो देश पहिले नै औद्योगिक रोबोटको लागि विश्वको सबैभन्दा ठूलो बजार भएको तथ्याङ्कले देखाउँछ । अप्रिलमा बेइजिङले विश्वको पहिलो ‘ह्युमोनोइड रोबोट हाफ म्याराथन’ आयोजना गरेको थियो।

प्रत्यक्षदर्शी चेनले एएफपीसँग कुरा गर्दै आफू विश्वविद्यालयमा ‘अटोमेसन’को अध्ययन सुरु गर्न लागेको बताए ।

उनले भने, “यहाँ आएर यो क्षेत्रप्रतिको लगाव जगाउन सकिन्छ । मेरो मनपर्ने खेल बक्सिङ हो र म वास्तवमा रोबोटहरू पहिलेभन्दा कसरी सुधार भएका छन् अध्ययन गर्न चाहन्छु।”