नयाँदिल्ली- अमेरिकाले भारतमाथि लगाइएको प्रतिबन्धले रसियालाई युक्रेन युद्ध रोक्न दबाब दिने जनाएको छ

ह्वाइट हाउसकी प्रेस सचिव क्यारोलिन लिभिटले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रूसमाथि दबाब बढाउन भारतमाथि आर्थिक प्रतिबन्ध लगाएका प्रष्टिकरण दिएकी हुन् ।

यसअघि ट्रम्प प्रशासनले भारतविरुद्ध गरिएको आर्थिक कदमलाई पेनाल्टी वा ट्यारिफ मात्र बताउँदै आएको थियो।

ट्रम्पले भारतमाथि ५० प्रतिशत शुल्क लगाउने निर्णय गरेका छन्। यसमा २५ प्रतशत ‘रेसिप्रोकल’र रूसबाट तेल किन्दा २५ प्रतिशत पेनाल्टी तिराउने निर्णय गरेका छन् । रेसिप्रोकल ट्यारिफ ७ अगस्टदेखि लागू भएको छ भने पेनाल्टी २७ अगस्टदेखि लागू हुनेछ।

लिभिटका अनुसार यसको उद्देश्य रूसमाथि दोस्रो चरणको दबाब सिर्जना गर्नु हो, जसले गर्दा ऊ युद्ध अन्त्य गर्न बाध्य होस्।

सोमबार राति ट्रम्पले ह्वाइट हाउसमा युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीसँग भेट गरेका थिए। ट्रम्पले यो भेटलाई सफल भने भनेका छन् । जेलेन्स्कीले यसलाई ‘अहिलेसम्मको सबैभन्दा राम्रो वार्ता’को संज्ञा दिए ।

तर यस क्रममा रूस–युक्रेनबीच युद्धविराममा सहमति हुन सकेनन। ट्रम्पले भने, ‘यति छिट्टै युद्धविराम सम्भव छैन।’

बैठकमा युक्रेनलाई सुरक्षा ग्यारेन्टी दिने विषयमा छलफल भएको थियो। ट्रम्पले अमेरिका र युरोपेली देशहरू मिलेर यसमा काम गर्ने बताए।

बैठककै क्रममा ट्रम्पले रोक लगाएर राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुतिनसँग करिब ४० मिनेट फोनमा कुरा गरेका थिए। पुतिनले युक्रेन र रूसका प्रतिनिधिहरूबीच प्रत्यक्ष वार्ता गर्नुपर्ने समर्थन जनाए। यो वार्ता आगामी १५ दिनभित्र हुने बताइएको छ।

बैठकपछि जेलेन्स्कीले पत्रकार सम्मेलनमा युक्रेनले सुरक्षा ग्यारेन्टीको सट्टामा युरोपेली सहयोगको पैसाले करिब ९० अर्ब डलर (८ लाख करोड रुपैयाँ) बराबरका अमेरिकी हतियार खरिद गर्ने बताए ।

ट्रम्प–पुटिन भेट

गत १५ अगस्टमा अलास्कामा ट्रम्प र पुटिनबीच करिब ३ घण्टा लामो बैठक भएको थियो। बैठकपछि दुवै नेताले मात्रै १२ मिनेटको संयुक्त पत्रकार सम्मेलन गरेका थिए। पत्रकारको कुनै प्रश्नको जवाफ दिएनन्।

ट्रम्पले बैठकलाई ‘सकारात्मक’ भने र केही बुँदामा सहमति भएको तर कुनै औपचारिक सम्झौता नभएको बताए। ‘सम्झौता अन्तिम रूप पाएपछि मात्र सम्झौता हुन्छ,’ उनले भने।

ट्रम्पले यस बैठकलाई १० मध्ये १० अंक दिए । पुटिनले अर्को बैठक मास्कोमा गर्न सुझाव दिए।

पुटिनले जमिन नछाड्ने

रूसले हाल युक्रेनको करिब २० प्रतिशत भूभाग, अर्थात् १ लाख १४ हजार ५०० वर्गकिलोमिटर क्षेत्रमा नियन्त्रण जमाएको छ।

यसमा क्राइमिया, डोनेट्स्क, लुहान्स्क, खेरसोन र जापोरिजिया जस्ता क्षेत्र पर्छन्। रूसले यी क्षेत्रलाई आफ्नो सामरिक र ऐतिहासिक क्षेत्र मानेको छ ।

जेलेन्स्की युक्रेनले आफ्नो एक इन्च पनि जमिन रूसलाई दिने पक्षमा छैनन् । अहिले पछाडि हटेमा देशको सार्वभौमसत्ता र सुरक्षामा खतरा पर्न सक्ने उनले बताए । भविष्यमा रूसलाई अझ ठूलो आक्रमण गर्ने अवसर मिल्न सक्ने चिन्ता उनलाई छ।

जेलेन्स्की युद्धविरामका लागि कुनै पनि पूर्वशर्त स्वीकार गर्न तयार छैनन्। उनले भने, ‘रूसलाई कुनै हालतमा युक्रेनको अर्को विभाजन गर्न दिइने छैन’, उनले भने ।