ऐना पुछिरहेको कांग्रेस | Khabarhub Khabarhub

ऐना पुछिरहेको कांग्रेस

प्रश्नले घेरिएका महामन्त्री, प्रश्न हराएको पार्टी


९ माघ २०८१, बुधबार  

पढ्न लाग्ने समय : 5 मिनेट


2.1k
Shares
  • change font
  • change font
  • change font

उर्दू साहित्यका प्रसिद्ध कवि मिर्जा गालिवको बहुचर्चित शेर छ –

उमेरभर गालिव यही भूल गरिरह्यो / धूलो अनुहारमा थियो, ऐना सफा गरिरह्यो...

कांग्रेसका महामन्त्रीद्वय गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मादेखि गृहमन्त्री रमेश लेखकसम्मले कहिले संसदको रोष्टमबाट त कहिले राजनीतिक मञ्चबाट यो शेर सुनाउँदै आएका छन् ।

ऐना पुछेर आफ्नो अनुहारको धूलो सफा हुँदैन भन्ने ज्ञान बाँड्न सजिलो छ तर व्यवहारमा लागु गर्न निकै गाह्रो छ । यतिबेला उनै गगन, विश्वप्रकाश र रमेश लेखकहरु ऐना पुछिरहेका छन्, जब कि धूलो कांग्रेसको अनुहारमा छ ।

सरकारले एकैसाथ आधादर्जन अध्यादेश जारी गर्‍यो । अध्यादेश जारी गर्न पाउनु सरकारको संवैधानिक हक हो । संसदको हिउँदे अधिवेशन सुरु हुन ढिलो हुँदा सरकारले अध्यादेश ल्याएको छ । मौका पर्दा २ पटकसम्म संसद विघटन गर्ने केपी शर्मा ओलीले नेतृत्व गरेको सरकारले यति धेरै अध्यादेश ल्याउनु असामान्य होइन । तर, अनुहारको धूलो नदेखेर ऐना पुछिरहेको कांग्रेस सरकारमा छ ।

गत बैशाख १५ गते कांग्रेस संसदीय दलको कार्यालयले एउटा विज्ञप्ति जारी गरेको थियो । त्यसका हस्ताक्षरकर्ता थिए, तत्कालीन कांग्रेस प्रमुख सचेतक रमेश लेखक । ‘नेपाली कांग्रेस सरकारले संविधानको अपव्याख्या गर्दै अध्यादेश जारी गर्नेगरी गरेको गैरजिम्मेवार,लोकतन्त्र र संसदीय अभ्यास विपरीतका कार्यको विरोध गर्दै निन्दा गर्दछ’ विज्ञप्तिमा उल्लेख थियो ।

प्रचण्ड नेतृत्वको तत्कालीन सरकारले लगानी सम्मेलनलाई लक्षित गर्दै ल्याएको अध्यादेशलाई कांग्रेसले असंसदीय मात्रै भनेको थिएन, लोकतन्त्र र संसदीय पद्दतिको अवहेलनाकै रुपमा अर्थ्याएको थियो । लेखकले विज्ञप्ति जारी गरे । महामन्त्रीहरुले अध्यादेशको विरुद्धमा धुँवादार अभिव्यक्ति दिए । कांग्रेस कार्यकर्ताहरुले फेसबुकमा लेखे – अध्यादेश, सिध्यादेश ।

उनै रमेश लेखक अहिले गृहमन्त्री छन् । सरकारले उस्तै प्रकृतिका अध्यादेश ल्याएको छ । एकैपटक ६ वटा अध्यादेश जारी हुनु न आकस्मिक आवश्यकता हो, जरुरी ।

अध्यादेशबाट सबैभन्दा बढी निजी क्षेत्र खुसी भयो भनेर कांग्रेस कार्यकर्ताले प्रचार गरिरहेका छन् । हिजो अध्यादेश ल्याउनु नै गलत भन्ने महामन्त्रीद्वय कोही अध्यादेशको फाइदा बुझाउँदैछन् त कोही अध्यादेशमा गैरआवासीय नेपालीका विषयमा अझ समेट्न बाँकी रहेको बताउँदैछन् ।

नेपाली कांग्रेसले बितेको ९ महिनामा न झण्डा फेरेको छ न नीति तर, हिजो कांग्रेस अध्यादेशका विरुद्ध कुर्लँदै भेटिन्थ्यो, अहिले कांग्रेस अध्यादेशको गाना गाइरहेको छ । हिजो अध्यादेशमा प्रतिगमन देख्नेहरु नै आज अध्यादेशलाई ‘नयाँ युगको सुरुआत’ भनिरहेका छन् ।

अध्यादेश एउटा सन्दर्भ मात्रै हो । कांग्रेसमा सत्ता र शक्तिको अद्भूत नशा सवार छ । सैद्धान्तिक राजनीतिक मान्यता भन्दा पर भाग्दै गरेको कांग्रेसमा फरक मत सुनिन छाडेको छ । फरक मतबाट स्थापित भएकाहरु नै फरक मतविरुद्ध उभिने परिस्थिति बनेको छ ।

सरकारमा गएपछि कांग्रेसले न आफ्ना गतिविधि नियमित गरेको छ, न उसको भूमिका सन्तुलित छ । एउटा लोकतान्त्रिक पार्टीका लागि सत्ता साधनका रुपमा मात्रै रहनुपर्ने थियो तर कांग्रेस सत्तामा पुगेर सत्ता जोगाउने एजेण्डामा मात्रै सीमित छ ।


संसदीय लोकतन्त्र कांग्रेसको सैद्धान्तिक निष्ठा हो । यसको विकल्पबारे कांग्रेसमा बहस नभएको होइन तर कांग्रेसकै जोडबलमा संविधाले संसदीय प्रणाली स्वीकार गरेको हो । आफैले स्थापित गरेको प्रणालीलाई कमजोर बनाउने कुरा कम्तीमा कांग्रेसका लागि शोभनीय रहदैन ।

संसदमा कांग्रेसबाहेक कुनै पनि राष्ट्रिय पार्टीले अहिलेको मोडलको संसदीय राजनीतिको पक्षपोषण गर्दैनन् । त्यसैले संसदीय मर्यादा कायम गराउने सन्दर्भमा कांग्रेसकै भूमिका बढी अपेक्षित हुन्छ ।

सत्तारुढ ‘महामन्त्रीद्वय’ को भूमिका

विद्यार्थी आन्दोलनदेखि नै ‘विद्रोही’ छवि बनाएका कांग्रेसका २ महामन्त्री एकैसाथ सत्तारुढ बनेका छन् । पार्टीसत्तामा महामन्त्री रहँदा समेत यदाकदा लोकतन्त्रान्त्रिक मूल्य मान्यताका सन्दर्भमा दुवै जनाका फरक मत आउने गर्थे । अब अवस्था त्यो रहेन ।

पार्टीसत्तासँगै राज्यसत्ताको बचाउ पनि महामन्त्रीद्वयकै जिम्मेवारीमा परेको छ । त्यसैले हिजो गलत भनेको कामलाई आज सही भन्दै हिँड्नुपर्ने बाध्यतामा उनीहरु रहेका छन् ।

सन् २०२१ को अगष्ट १८ मा सामाजिक सञ्जालमार्फत गगन थापाले लेखेका थिए, संसद छल्दै अध्यादेश ल्याउनु गलत ! हिजो गलत , आज गलत सधै गलत, जसले गरे पनि गलत ।

त्यसैगरी, ०७९ मंसिरमा रेशम चौधरीलाई रिहा गराउने उद्देश्यले कांग्रेस नेतृत्वकै सरकारले ल्याएको अध्यादेशविरुद्ध अर्का महामन्त्री विश्वप्रकाश शर्माले पनि मुख खोलेका थिए ।

त्यतिबेला सामाजिक सञ्जालमार्फत उनले लेखेका थिए, ‘सडकमा छँदा जे सत्य, संसदमा पनि त्यही नै सत्य ! त्यसैले सार्वजनिक दर्ज होस् असहमति ! संक्रमणकालमा अध्यादेश ल्याउन दलहरुबीच र आफ्नै दलभित्र घनिभूत छलफलको हेक्का नराखिनु सम्पूर्ण रुपले गलत ! कानुनी राजनैतिक प्रश्न मात्रै होइन, यो प्रकरणमा प्रधानमन्त्रीको नैतिक प्रश्न पनि जोडिएको छ ।’

महामन्त्रीद्वयका हिजोका अडान र आजका अभिव्यक्तिमा आकाश – पातालको फरक भइसकेको छ । संस्थापन बन्ने आकांक्षाले सत्ताको निरपेक्ष सेवकका रुपमा उनीहरुले खेलेको भूमिकाले पनि कांग्रेसको मुहारमा धुलो लागेको छ । बिडम्बना महामन्त्रीद्वय ‘गठबन्धन’ को रुमालमा पार्टी सभापतिले छर्किदिएको फिनेल लगाएर ऐना पुछिरहेछन् ।

प्रश्नले कुनै पनि पार्टीलाई जीवन्त बनाउँछ । अझ लोकतान्त्रिक पार्टीका लागि प्रश्न नै पुँजी हो । पार्टीभित्र कुनैपनि सदस्यले जबसम्म निसंकोच प्रश्न उठाउन सक्छ तबसम्म नै त्यो पार्टीमा लोकतन्त्रको धड्कन रहन्छ ।

गत वर्षमात्रै कांग्रेसले संगठनको आन्तरिक कार्यतालिका बनायो । हरेक २ महिनामा बैठक गर्ने विषयलाई झ्याली पिटायो । तर न तालिका लागु भयो, न बैठक नियमित भए । महासमिति बैठकमा नेताहरुका मनचिन्ते प्रतिवेदनहरु पारित भएको घोषणा गरिए ।

प्रश्न हराएको कांग्रेस

महासमितिको वर्ष दिन पुग्नै लाग्दा पारित भएका वास्तविक प्रतिवेदन कार्यकर्तासम्म पुग्नसमेत सकेको छैन । महासमिति गर्दा कांग्रेस प्रचण्डसँग सत्तामा थियो, अहिले ओलीसँग सत्तामा छ ।

कांग्रेसका कुनैपनि सदस्यले महासमितिबाट पारित वास्तविक प्रतिवेदन खोजेको भेटिँदैन । कुनैपनि कांग्रेस नेताले पार्टी र सरकारका नियमित कारवाहीबारे चासो राखेको पाइँदैन ।

सरकारले ल्याएका अध्यादेशले निजी क्षेत्रलाई लाभ दिदा कांग्रेस उत्साहित छ । निजी क्षेत्रलाई लाभ दिने कानून संसदबाट नबनाइनु ‘नीतिगत भ्रष्टाचार’ हो भन्ने व्यक्ति कांग्रेसमा भेटिँदैन ।

महाधिवेशन सकिएको दिनदेखि महाधिवेशन लाग्ने बिमारले गर्दा कांग्रेसभित्र प्रश्न हराउँदै गएको छ । १५ औं महाधिवेशनको संभावित उथुलपुथलमा आफ्नो सिट जोगाउन कांग्रेसभित्र ‘मूर्दाशान्ति’ छाएको छ । विधानतः सभापतिको दौडबाट बाहिरिएका सभापतिको समर्थन लिन प्रश्नकर्ताहरुले प्रश्नकै विरुद्ध प्रश्न उठाउने परिपाटी बनेको छ ।

सत्ता जोगाउनै सत्तामा

कांग्रेस सरकारमा भएकाले सरकारका कामसँग ऊ प्रत्यक्ष जोडिन्छ । कांग्रेसका मन्त्रीविरुद्ध मन्त्रालयमै हातपात भएको खबर छ । कांग्रेसका प्रदेश सभापतिविरुद्ध सडकमै आक्रमण भएको छ । तर, कुनै कांग्रेसको मन्त्रीलाई कोही एकजनाले राम्रो काम गरेकोमा धन्यवाद दिएको खबर कतै छैन । मन्त्रीहरु राम्रो काम गर्ने भाषण गरिरहेका छन्, काम गरिरहेका छैनन् । कांग्रेस यसैमा रमाएको छ । किनकि कांग्रेस सत्तामा छ । दुई वर्षसम्म अहिलेका मन्त्रीहरुको पालो, त्यसपछि नयाँ मन्त्रीको पालो ।

कांग्रेस पालो कुरिरहेको छ । सभापति देउवा प्रधानमन्त्री हुने पालो कुरिरहेका छन् । कोही सभापति हुने पालो कुरिरहेका छन् । कोही मन्त्री हुने पालो कुरिरहेका छन् ।

सत्तामा रहेर सत्ता जोगाउँदै पालो कुरिरहेको कांग्रेस इतिहासमा सबैभन्दा कमजोर छ । अघिल्लो निर्वाचनमा गुमेको लोकप्रिय मत फर्काउनेबारे कांग्रेसमा बहस छैन ।

संविधान संशोधनजस्तो गम्भीर एजेण्डामा मुलुक प्रवेश गरेको छ । संविधान निर्माणको नेतृत्व गरेका हिसाबले संशोधनका एजेण्डामा पनि कांग्रेसको अग्रसरता जरुरी छ । तर कांग्रेसभित्र संशोधनका विषयमा बहस भएको छैन ।

संविधान संशोधन गर्ने भए धर्म निरपेक्षता हटाउनुपर्छ भनी बहुमत महासमिति सदस्यले दिएको हस्ताक्षर कांग्रेसले मिल्काएर राखेको छ । संसदीय प्रणालीको विकल्पमा छलफल छेडिएको छ । कांग्रेस र एमालेले गर्न चाहेको संविधान संशोधन के हो ? सरकार गठन भएको ६ महिनासम्म जनताले जान्न पाएका छैनन् ।

अन्त्यमा, प्रतिपक्षमा हुँदा र नहुँदा पार्टीको भूमिकामा फरक पर्नु स्वभाविक हो । जिम्मेवारीका दृष्टिले सत्ता पक्ष र प्रतिपक्षको सरोकार फरक पर्न सक्छन् । यद्यपि सत्तामा हुने वा नहुने विषयले कुनै पनि पार्टीको निष्ठालाई फरक पार्नु हुँदैन । सत्ताकै लागि गम्भीर सैद्धान्तिक विचलनको बाटोमा हिडिरहेको कांग्रेसले अझै आफ्नो चुनौती चिन्न सकेको छैन ।

कांग्रेस पुरानो र लोकतान्त्रिक मात्रै होइन जिम्मेवार र जवाफदेही पार्टी पनि हो । यसर्थ कांग्रेसका नेताहरुले सत्ता पाउने र जोगाउनेमात्रै एजेण्डालाई प्राथमिकता दिनुहुँदैन । प्रश्नहरुको खारेजी र नेतृत्वको स्तुतिगान कांग्रेसको चरित्र थिएन, होइन ।
–अर्याल पत्रकार हुन्

प्रकाशित मिति : ९ माघ २०८१, बुधबार  ३ : ३२ बजे

दूध बेचेर मासिक दुई लाख कमाइ 

तनहुँ– तनहुँको व्यास नगरपालिका–१३ स्थित बेलबास निवासी लेखनाथ बाँस्तोला विगत

बारीमा उम्रिएको च्याउ खाँदा दशजना बिरामी

तनहुँ– बारीमा उम्रिएको च्याउ खाँदा तनहुँको व्यास नगरपालिका–६ शान्तिटोलका दशजना

बुमराहले आइपीएलको सुरुवाती खेल गुमाउने

काठमाडौं – जसप्रित बुमराहले यस सिजनको आइपीएलका केही खेल गुमाउने

सुदूरपश्चिममा ‘भिटौला’ पर्व सुरु

डडेल्धुरा– चैत महिना लागेसँगै बैतडीसहित सुदूरपश्चिमभरि भिटौला पर्व सुरु भएको

कैलालीको मोहना नदीमा डुबेर दुई किशोरको मृत्यु

कैलाली– कैलालीको धनगढीमा नुहाउने क्रममा नदीमा डुबेर दुई किशोरको मृत्यु