काठमाडौं– भात हरेक नेपालीको भान्सामा फरक तरिकाले तयार गरिन्छ । अधिकांश मानिस रोटीभन्दा भात नै खान मन पराउँछन् । यो सजिलै पचाउन सकिने, हल्का र कार्बोहाइड्रेटयुक्त खाना हो, जसले शरीरलाई ऊर्जा प्रदान गर्छ।

तर, यो जान्न जरुरी छ कि भात कहिले खानु सबैभन्दा फाइदाजनक हुन्छ र कहिले खानु हुन्न भन्ने कुरा पनि उत्तिकै जान्न जरुरी छ । गलत समयमा भात खाँदा तौल बढ्ने र स्वास्थ्यमा समस्या आउन सक्छ  । 

पोषणविद्का अनुसार दिनको समयमा भातको सेवन गर्नको लागी उत्तम मानिन्छ। विशेषगरी दिउँसोको खानामा भात खानु उपयुक्त हुन्छ ।

यसको मुख्य कारण दिनको समयमा हाम्रो मेटाबोलिज्म रेट उच्च हुने भएकाले चामल सजिलै पच्ने गर्छ । राती भात खानबाट जोगिनुपर्छ किनभने यस समयमा मेटाबोलिज्म सुस्त हुन्छ, जसले भातको पाचनलाई ढिलो गर्न सक्छ । जसले तौल बढ्ने, रगतमा चिनी बढ्ने र अन्य स्वास्थ्य समस्याको जोखिम बढाउन सक्छ ।

भात ग्लुटेन मुक्त छ, त्यसैले यो ग्लुटेन एलर्जी भएका मानिसहरूका लागि उपयुक्त छ। ब्राउन राइसमा फाइबर र एन्टिअक्सिडेन्टको मात्रा बढी हुन्छ, जसले मुटुको स्वास्थ्य सुधार गर्न मद्दत गर्छ । भातमा सोडियमको मात्रा कम हुने भएकाले यसले रक्तचाप नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्छ ।

राती भात खाँदा तौल बढ्ने खतरा हुन्छ किनभने यसमा क्यालोरी बढी र फाइबर कम हुन्छ। राति भात खाँदा रगतमा चिनीको मात्रा बढ्न सक्छ, जसले मधुमेहका बिरामीलाई नोक्सान पुर्‍याउँछ।

भातसँग तरकारी, दाल वा प्रोटिनयुक्त खाना समावेश गर्नुहोस् । ब्राउन राइसको सेवन गर्नुहोस् किनभने यसमा फाइबर र पोषक तत्व बढी हुन्छ। भात फ्राइ वा धेरै मसलादार बनाउनबाट बच्नु होस् । भात खाने सबैभन्दा राम्रो समय दिउँसोको खाना हो । सही समय र मात्रामा भात खाँदा स्वास्थ्यलाई फाइदा हुन्छ ।

तर, तौल घटाउन चाहनुहुन्छ वा मधुमेहजस्ता रोगसँग लड्दै हुनुहुन्छ भने डाक्टर वा आहार विज्ञको सल्लाहअनुसार भात सेवन गर्नुहोस् । -न्युजकारखानाबाट