काठमाडौं- २०७९ को निर्वाचनको निर्वाचनपछि बनेको गठबन्धनको जोड घटाउ सरकारलाई पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहले निकै चुनौती दिएका थिए । विशेष गरेर नेकपा एमाले र नेपाली कांग्रेसको सरकार गठन भएपछि पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र सक्रिय भएर राजावादी दललाई राजा फर्काउने अभियानमा अगाडि ताने ।

गणतन्त्रवादी दलप्रति जनतामा निराशा बढ्दै गएको र राप्रपाको प्रभाव देशव्यापी बढिरहेको भन्दै सडक आन्दोलन गर्न राजेन्द्र लिङ्देन नेतृत्वको राप्रपा पनि तात्यो र केही समय आन्दोलन पनि गर्‍यो । राजा फर्काउने अभियानमा मेडिकल व्यवसायी दुर्गा प्रसाईँदेखि अन्य केही राजावादी शक्तिहरूले पनि साथ दिए ।

तर २०८२ को निर्वाचनको नतिजा हेर्दा यो आन्दोलनलाई जनताले कुनै पनि रुपमा अनुमोदन गरेको देखिँदैन । राजा फर्काउँछु भन्दै सडक निक्लिएका पार्टीका वरिष्ठ उपाध्यक्ष रवीन्द्र मिश्र, नेता धवल शमशेर राणा अभियन्ता दुर्गा प्रसाईँ लगायतका नेताहरू अराजक गतिविधि गरेको आरोपमा पक्राउ परेर जेल जीवनसमेत बिताएका थिए । तर उनीहरूले तताएको सडकले कुनै पनि उपलब्धि दिएन । बरु २०७९ मा बटुलेको देशव्यापी लहरलाई समेत राप्रपाले जोगाउन सकेको छैन ।

राजेन्द्र लिङ्देन अध्यक्ष भएपछि २०७९ को निर्वाचनमा प्रत्यक्षमा ७ सिट जितेको राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी २०८२ को निर्वाचनमा १ सिट जित्न सफल भएको छ ।

प्रत्यक्षमा र समानुपातिकमा समान सात सिट जितेर प्रतिनिधिसभामा पाचौँ ठूलो दल बनेको राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी यस पटक भने प्रत्यक्षमा एक सिट मात्र ल्याउन सफल भएको हो । हालसम्मको नतिजा हेर्दा राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीले अरु कुनै पनि ठाउँमा जित्ने अवस्था छैन ।

पार्टीका कोही पनि नेताहरूले देशभरका निर्वाचन क्षेत्रमा अग्रता लिएका छैनन् । पार्टीका अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देन स्वयं झापा-३ बाट पराजित हुने अवस्थामा छन् । अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देनको ठाउँमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका नेता प्रकाश पाठक जितनजिक छन् । २०७९ र ७४ को निर्वाचनमा एमालेको सहयोगमा झापा-३ बाट विजयी भएका लिङ्देन यस पटक एक्लै निर्वाचन लड्दा पराजित भए ।

पार्टीका वरिष्ठ उपाध्यक्ष रवीन्द्र मिश्र पनि काठमाडौं-१ बाट राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकै उम्मेदवार रञ्जु दर्सनासँग पराजित भए । दुई महिनाअगाडि राप्रपा नेपालबाट राप्रपामा प्रवेश गरेका कमल थापाले पनि काठमाडौं-४ बाट राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका उम्मेदवार सस्मित पोखरेलसँग लज्जास्पद हार बेहोरेका छन् ।

२०७९ को निर्वाचन जितेका दीपक बोहरा रूपन्देही ३, मकवानपुर-१ का दीपक सिंह, चितवन-३ विक्रम पाण्डे, नवलपरासी पश्चिम-२ मा ध्रुवबहादुर प्रधान, बाँके-२ मा धवलशमशेर राणा कोही पनि प्रतिनिधिसभा पुग्न सकेनन् । यी नेतामध्ये कोहीले २०८२ को निर्वाचन लड्ने समेत हिम्मत राखेनन् ।

०७४ मा थ्रेसहोल्ड कटाउन नसकेको राप्रपाले ०७९ मा ५ लाख ८८ हजार ३१३ मत पाएको थियो । यस पटक समानुपातिकको मत परिणाम आइसकेको भएपनि राप्रपाको पक्षमा समानुपातिकमा पनि राम्रो मत परिणाम आउने अवस्था देखिँदैन । यी सबै परिप्रेक्षलाई आँकलन गर्दा राप्रपा राष्ट्रिय पार्टी बन्ने अवस्थामा छैन ।

युवा नेता शाहीको जित

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी र बालेन्द्र एक हुने प्रक्रियामा अगाडि बढ्दा ज्ञानेन्द्र शाहीलाई पनि बालेन्द्रले निम्ता गरेर एक हुन आह्वान गरेका थिए । तर शाहीले निर्वाचनअगाडि कुनै पनि दलमा नलाग्ने भन्दै त्यो प्रक्रिया रोकिएको थियो । युवा उम्मेदवार भएको र प्रतिनिधि सभामा आफ्ना कुराहरू खरो रुपमा उठाउँदै आएका शाहीलाई जुम्लाका जनताले निर्वाचन जिताएका छन् ।

०७९ को निर्वाचनअगाडि विभिन्न विषयहरूमा सडक आन्दोलन गर्दै आएका शाहीलाई यसपटक पनि जनताले अनुमोदन गरेको देखिन्छ । राप्रपाको फरक धार र वैचारिक पृष्ठभूमि भएका कारण शाहीको विजय भएको धेरैले आँकलन गरेका छन् । शाहीले १४ हजार ८१६ मत ल्याएर विजयी हुँदा उनका प्रतिस्पर्धी नेकपाबाट नरेश भण्डारीले ११ हजार ६३५ मत ल्याए ।

तेस्रो स्थानमा रहेका कांग्रेसका दिपबहादुर शाही ७ हजार १४३, एमालेका उम्मेदवार शान्ति लाल महतले ४ हजार ५१८ मत पाउँदा रास्वपाकी विनीता कठायत ४२१ मतमै रोकिइन् ।

राजा फर्काउने आन्दोलनको देखिएन प्रभाव

राप्रपा अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देन र अर्का नेता कमल थापा गणतन्त्रप्रति जनताको निराशा बढ्दै गएकाले राजतन्त्र फर्काउनुपर्ने आन्दोलनमा सक्रिय भए । व्यवस्था नै परिवर्तन गर्ने भन्दै फुटेका राप्रपा दुई महिना अगाडि एकजुट भएका थिए ।

तर राजा फर्काउने एजेन्डालाई जनताले अनुमोदन नगर्दा राप्रपा उत्तानो परेको देखिन्छ । २०८१ र ८२ मा सडक आन्दोलन गरेर राजा फर्काउने लहर देशव्यापी चलाएका यी पार्टीको भोट नबढ्नुले जनताले राप्रपाको एजेन्डालाई नकारेको हो भनेर विश्लेषण गर्न अप्ठ्यारो छैन ।

पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहलाई नै सक्रिय बनाएर राजा फर्काउने एजेन्डामा अगाडि बढेका राप्रपा लगायतका दलहरु असफल हुनुले राप्रपाले राजा फर्काउने सपना नदेख्दा हुने संकेत दिएको विश्लेषकहरू बताउँछन् । हुन त आफ्नो एजेन्डा कमजोर भएकै कारणले होला राजा फर्काउन भन्दै सडक तताएका पार्टीका वरिष्ठ नेता रविन्द्र मिश्रले आज बिहानै आफ्नो पार्टी छोडेर स्वतन्त्र भएका छन् ।

पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाहको नैतिक समर्थन रहँदै राप्रपा चुनावमा होमिँदा पनि राम्रो नतिजा ल्याउन नसक्दा जनताले राप्रपालाई अब अनुमोदन गर्छन् भन्ने अवस्था देखिँदैन । हुन त केही समय अगाडि खबरहबसँगको अन्तर्वार्तामा तपाईँहरूलाई यो निर्वाचनले नतिजा नदिए राजा फर्काउने एजेण्डा छाड्नुहुन्छ ? भन्ने प्रश्नमा लिङ्देनले भनेका थिए, ‘हामीले राम्रो नतिजा ल्याउँछौँ भन्ने विश्वास छ । जनतालाई बुझाउन सकेनौँ भन्ने हिसाबले अगाडि बढ्छौँ । हामीले आफ्नो एजेन्डा बिर्सदैनौँ। एजेण्डा निरन्तर चलिरहन्छ जनतालाई बुझाउन केही समय लाग्छ ।

हुन त स्थानीय तह प्रदेश र प्रतिनिधि सभा गरी ३९ क्षेत्रमा भएको उपनिर्वाचनमा पनि राप्रपाले सम्मानजनक मत ल्याउन सकेको थिएन । पार्टी अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देन वरिष्ठ उपाध्यक्ष रवीन्द्र मिश्र लगायतको टोलीले देशव्यापी रुपमा राप्रपाको प्रचार गरे पनि उसले महत्व त्यसबेला पनि बढाउन सकेन । राजा फर्काउँछु भन्दै हौसिएको राप्रपाले यो निर्वाचनमा लज्जास्पद हार निकाल्नुले पार्टीलाई ठूलै घाटा लागेको देखिन्छ ।