काठमाडौं- भारत र जापानबीचको द्विपक्षीय सम्बन्धमा अभूतपूर्व परिवर्तन आउँदै गर्दा अबको सहकार्यको नेतृत्व दुवै देशका साना तथा मझौला उद्योगले गर्ने देखिएको छ । विशेष गरी जापानका मध्यम स्तरका उद्योगहरू र भारतका तीव्र गतिमा बढिरहेका उत्पादकहरूबीचको साझेदारीले आर्थिक सहयोगलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ ।

साना तथा मझौला उद्योगहरू दुवै देशको अर्थतन्त्रका आधारस्तम्भ हुन्। भारतमा ५ करोड ७० लाखभन्दा बढी यस्ता उद्योगहरू छन्, जसले कुल गार्हस्थ्य उत्पादनमा ३० र निर्यातमा ४६ प्रतिशत योगदान पुर्‍याउँछन् । जापानमा ९९ प्रतिशत भन्दा बढी कम्पनीहरू यसै श्रेणीमा पर्छन् । अहिले प्याकेजिङ, कोल्ड चेन, गोदाम व्यवस्थापन, डेरी, एयरोस्पेस र रक्षा जस्ता क्षेत्रमा सहकार्यका ठुला सम्भावनाहरू देखिएका छन् ।

विश्वव्यापी आपूर्ति शृङ्खलामा आएको फेरबदलका कारण जापानले भारतलाई एक बलियो साझेदारका रूपमा हेरिरहेको छ। भारतीय कम्पनीहरूले प्रविधि, डाटा एनालिटिक्स र इन्टरनेट अफ थिङ्सजस्ता क्षेत्रमा जापानलाई सहयोग पुर्‍याउन सक्छन्। यसै सिलसिलामा जापानी कम्पनी मित्सुईले हैदराबादको स्नेहा फार्म्समा गरेको लगानीलाई एक सफल उदाहरण मानिएको छ। स्नेहा फार्म्सले अबको पाँच वर्षमा आफ्नो उत्पादन दोब्बर बनाउने र तयारी खाना बजारमा प्रवेश गर्ने लक्ष्य राखेको छ।

जापानले भारतको उत्तरपूर्वी राज्यहरूको दिगो विकासका लागि पनि काम गरिरहेको छ। विशेष गरी बाँस उद्योग, अर्गानिक खेती र चिया उद्योगलाई प्रवर्द्धन गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। यसका साथै अबको दशकमा सेमिकन्डक्टर र इलेक्ट्रोनिक्स क्षेत्रमा ठुलो सहकार्य हुने देखिएको छ। जापानको उच्च प्रविधि र भारतको बढ्दो बजारका कारण सेमिकन्डक्टर एसेम्बली र टेस्टिङ सुविधाहरूमा संयुक्त लगानी बढ्ने देखिन्छ।

भारत र जापानबीचको व्यापारिक सम्बन्ध निकै मजबुत भएको छ। आर्थिक वर्ष २०२० मा १६.९५ अर्ब डलर रहेको द्विपक्षीय व्यापार सन् २०२५ सम्म ४८ प्रतिशतले बढेर २५.१७ अर्ब डलर पुगेको छ। जापान भारतको पाँचौँ ठुलो लगानीकर्ता हो। हाल भारतमा १,५०० भन्दा बढी जापानी कम्पनीहरू सञ्चालनमा छन्।