काठमाडौं- अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको बढ्दो मूल्य र वैदेशिक मुद्रा सञ्चितिमा परेको दबाब कम गर्न सरकारले सातामा आइतबार र सोमबार गरी दुई दिन सार्वजनिक बिदा दिने निर्णय सरकारी अस्पतालहरूमा पनि लागू भएको छ । सुरुमा सरकारी अस्पतालमा यो व्यवस्था लागू नहुने बताइएपनि चिकित्सक र स्वास्थ्यकर्मीको दबाबका कारण स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले अन्ततः आकस्मिक बाहेकका सेवा—ओपीडी तथा शल्यक्रिया—बन्द गर्न परिपत्र जारी गरेको छ ।

मन्त्रालयको विज्ञप्ति अनुसार मन्त्रिपरिषद्को निर्णयपछि अब शनिबार र आइतबार सरकारी अस्पतालमा पनि ओपीडी तथा शल्यक्रिया सेवा बन्द गरिएको छ । मन्त्रालयले आकस्मिक तथा अत्यावश्यक सेवाहरू २४ सै घण्टा सुचारु रहने र पूर्वनिर्धारित शल्यक्रियाहरूलाई रिसेड्युल गर्न निर्देशन दिएको छ । साथै, संगठन तथा व्यवस्थापन (ओएण्डएम) सर्वेपछि सेवा थप सहज हुने दाबी गरिएको छ ।

मन्त्रालयको यस निर्णयसँगै आइतबार पूर्वनिर्धारित उपचार र शल्यक्रिया स्थगित भए । जसका कारण देशभरका बिरामीहरू मर्कामा परेका छन् । विशेषगरी टाढा–टाढाबाट उपचारका लागि राजधानी आएका बिरामीहरू अनिश्चित पर्खाइमा बस्न बाध्य भएका छन् । त्यसमाथि उनीहरुको आर्थिक र मानसिक भारसमेत बढेको छ ।

बिरामीको पीडा र होटलको बसाइई

बाराको सिमराबाट ७४ वर्षीय बुवाको हिप बोनको प्रत्यारोपणका लागि काठमाडौंको ट्रमा सेन्टर आएका शेखर भण्डारीलाई सकस परेको छ । उनी लामो समयदेखि महँगो भाडा तिरेर होटलमा बसिरहेका छन् । ट्रमामा उपचार गराइरहेका शेखरका बुवालाई शल्यक्रियाका लागि अस्पतालले आइतबारको समय दिएको थियो । अस्पतालको सल्लाह अनुसार आमासहित बुवालाई लिएर आएका भण्डारी अहिले समस्यामा परेका छन् ।

भण्डारीका अनुसार उनका बुवाको उमेरका कारण हड्डी खिइँदै गएपछि यस्तो शल्यक्रिया आवश्यक भएको चिकित्सकहरूले पहिले नै बताएका थिए । चिकित्सकहरू बिरामीको अवस्था देखेर शल्यक्रिया गर्न तयार त छन्, तर मन्त्रालयको कडिकडाउ परिपत्रका कारण उनीहरू डराइरहेको उनले बताए । शल्यक्रिया गर्दा विभागीय कारवाहीमा पर्नसक्ने भन्दै चिकित्सकहरु पन्छिरहेको उनको भनाइ छ ।

मन्त्रालयले आकस्मिक बाहेकका नियमित शल्यक्रिया स्थगन गर्न भनेपनि, कुन शल्यक्रिया कति संवेदनशील हो भन्ने कुरामा स्पष्ट मापदण्ड नहुँदा यस्तो समस्या देखिएको पिडितको बुझाइ छ ।

व्यवस्थापकीय कमजोरीको शिकार बिरामी

मन्त्रालयको तर्क एका तिर भए पनि अस्पतालको धरातलीय यथार्थ भने फरक छ । ट्रमा सेन्टरमा हाडजोर्नीको शल्यक्रिया हप्तामा दुई दिन आइतबार र बुधबार गर्ने व्यवस्था रहेको थियो । अब आइतबार घटाएपछि हप्तामा एक दिन बुधबार मात्रै हाडजोर्नीको शल्यक्रिया हुने भएको छ । जसले गर्दा बिरामीको चाप बढिरहेको छ ।

भण्डारीका अनुसार अस्पतालले शल्यक्रियाका लागि सोमबार पुनः बोलाइएको छ । तरपनि शल्यक्रिया कहिले हुन्छ भन्ने टुङ्गो नरहेको उनले जानकारी दिए । मन्त्रालयको अपरिपक्क निर्णयका कारण शल्यक्रिया रोकिएपछि उनि जस्तै धेरै बिरामीलाई शारीरिक कष्ट संगै काठमाडौँमा बस्दा लाग्ने महँगो होटल खर्च र लामो समयको मानसिक तनावले थप पीडा दिएको छ ।

पीडितको भनाइ जस्ताको त्यस्तै

म शेखर भण्डारी लामो समयदेखि ट्रमा सेन्टरमा बुवाको चेकजाँच गराउँदै आएको थिएँ । आइतबार बुवाको हिप बोनको प्रत्यारोपण गर्न सर्जरीका लागि समय पाएको थिएँ ।

त्यसको लागि चिकित्सकको सल्लाह अनुसार शनिबार बिहान ट्रमा सेन्टरमा भर्ना गर्न लागि बुवालाई लिएर आएँ । तर, परिपत्रका कारण आइतबार बिदा भएको कुरो थाहा पाएँ । डाक्टरले माफी माग्दै शुक्रबार मन्त्रालयले एउटा परिपत्र जारी गरेको रहेछ, जसमा अब आइतबार पनि सार्वजनिक बिदा हुने भएकाले अप्रेशन नगर्नुस भनिएको छ भन्ने जानकारी दिए ।

सरकारको यो निर्णयले आइतबार गर्ने भनिएको मेरो बुवाको अप्रेशन अन्यौलमा परेको छ । म बहिरबाट आएको मान्छे, अब अप्रेशन कहिले हुने केही टुङ्गो छैन ।

यसअघि यस सम्बन्धीको अप्रेशन हप्तामा दुई दिन आइतबार र बुधबार हुँदै आएको थियो । तैपनि भनेको समयमा पालो पाउन गाह्रो भएको थियो । अब त्यो अप्रेशन हप्तामा एक दिन मात्रै हुँदा बिरामीको अवस्था के होला ? सरकारले किन यसरी अपरिपक्क निर्णय गरिहरेको छ ।

म एकदमै पिडाका कारण यति भन्न बाध्य छु मेरो यो पीडा स्वास्थ्यमन्त्री कहाँ पनि पुगोस् ।