काठमाडौं- चिनियाँ सरकारको कडा दमन र बारम्बारको गिरफ्तारीलाई छिचोल्दै ६८ वर्षीय चिनियाँ राजनीतिक विद्रोही डोङ क्वाङपिङ रबरको डुङ्गामार्फत समुद्र पार गरी दक्षिण कोरिया पुग्न सफल भएका छन् । हाल उनी क्यानडामा सुरक्षित रूपमा पुनस्र्थापना भएका छन्।

पूर्वप्रहरी अधिकारीबाट मानव अधिकारकर्मी बनेका डोङले चीनको पूर्वी सान्डोङ प्रान्तको वेइहाईबाट ३.३ मिटर लामो इन्जिन जडित रबरको डुङ्गामा सवार भई यो खतरनाक यात्रा तय गरेका थिए । खराब मौसम र जटिल परिस्थितिका कारण उनको पूर्वयोजना परिवर्तन भएको थियो । चीनबाट हिँडेको करिब चालीस घण्टापछि गत मे २७ तारिखको राति दक्षिण कोरियाली पानीजहाज तथा तटरक्षक बलले उनलाई उद्धार गरेका थिए ।

यात्राका क्रममा निरन्तरको खैरो समुद्र, चर्को घामको किरण, ब्याट्री सकिन लागेको मोबाइल र डिजिटल कम्पासको भरमा उनले यो जोखिम उठाएका थिए । बाटोमा एउटा ठूलो कार्गो जहाजसँग ठोक्किने दुर्घटनाबाट उनी केबल केही सेकेन्डको अन्तरालले मात्र बचेका थिए । दक्षिण कोरियाको इन्चोनस्थित शरणार्थी केन्द्रमा केही समय हिरासतमा रहेका उनले पछि राजनीतिक शरण प्राप्त गरी आफ्नो परिवार भएकै देश क्यानडा पुग्न सफल भएका हुन् ।

डोङमाथिको राज्य दमनको इतिहास लामो छ । सन् १९९९ मा तियानमेन स्क्वायर नरसंहारको दशौँ वार्षिकीको स्मृतिमा हस्ताक्षर अभियान चलाएपछि उनलाई प्रहरी सेवाबाट बर्खास्त गरिएको थियो।

त्यसपछि राज्य सत्ताको विरोधमा उक्साएको आरोपमा उनी सन् २००१ र सन् २०१४ मा समेत जेल परेका थिए। यसअघि पनि उनले थाइल्याण्ड, ताइवान र भियतनाम हुँदै चीनबाट भाग्ने चारवटा असफल प्रयास गरेका थिए। हरेक पटक पक्राउ पर्दै जेल सजाय भोग्दै आएका उनले यस पटक भने आफ्नो जीवनलाई नै दाउमा राखेर समुद्र पार गर्ने साहसिक निर्णय लिएका थिए।

चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले भने आफ्ना नागरिकको आवतजावत देशको कानुन र संविधानबमोजिम नै हुने प्रतिक्रिया दिएको छ। क्युबिक क्षेत्रमा पुगेपछि क्यानडाको उडानको टिकट हातमा पर्दा आफू भावुक भएको डोङले बताएका छन्। प्रस्थान गर्नुअघि ९५औँ जन्मदिन मनाएकी आफ्नी वृद्ध आमालाई आफ्नो योजनाबारे जानकारी दिन नसक्नु र आमाप्रतिको जिम्मेवारी पूरा गर्न नपाउनु नै आफ्नो जीवनको सबैभन्दा ठूलो पछुतो रहेको उनको भनाइ छ। यसअघि सन् २०२३ मा पनि अर्का चिनियाँ विद्रोही क्वोन प्योङ जेट स्कीमार्फत समुद्र पार गरी दक्षिण कोरिया पुगेर पछि अमेरिकामा पुनस्र्थापना भएका थिए।