गुल्मी- गुल्मी जिल्लाको गुल्मीदरबार गाउँपालिकाले वन्यजन्तुको सङ्ख्या वृद्धि भएकाले मानव–वन्यजन्तुबीचको द्वन्द्व बढेसँगै बालीनालीमा हुने क्षतिबाट पीडित भएका किसानलाई राहत दिने नीति अघि सारेको छ । गाउँपालिकाको आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गर्दै गाउँपालिकाका अध्यक्ष सरोज थापाले वन्यजन्तु पीडित किसानलाई राहत दिने नीति अघि सारिएको बताए ।

अध्यक्ष थापाले पालिकाभित्र मुख्य समस्याका रूपमा देखा परेको बाँदर, बँदेललगायत वन्यजन्तुको समस्या समाधानका लागि सङ्घ, प्रदेश र विभिन्न सरोकार भएका निकायसँग समन्वय गरी आवश्यक व्यवस्था मिलाउने घोषणा गरे । उत्पादनमुखी कृषिलाई प्रोत्साहन गर्न गाउँपालिकाले यसअघि सञ्चालनमा ल्याएको कार्यक्रम ‘कृषिउपज उत्पादनः हातहातमा अनुदान’ भन्ने नीतिलाई यस पटक पनि निरन्तरता दिने उनको भनाइ छ ।

खेतीयोग्य जमिनलाई बाँझो राख्ने बढ्दो प्रवृत्तिलाई निरुत्साहित गर्न गाउँपालिकाले कृषिभूमि बैंकको कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिने जनाएको छ । नीति तथा कार्यक्रम सार्वजनिक गर्दै गाउँपालिकाका अध्यक्ष थापाले स्थानीय बालीको बीउबिजन सङ्कलन र व्यवस्थापन गर्दै लोपोन्मुख अवस्थामा रहेका कोदो, लट्टे, जुनेलो, घैया, तीते फापर, जौ, उवालगायत बालीको उत्पादन वृद्धि गर्न र संरक्षणका लागि किसानलाई विशेष प्रोत्साहन गरिने उल्लेख गरे ।

पालिकाले ‘कृषि उत्पादनमा वृद्धिः गुल्मीदरबारको समृद्धि’को नारालाई आत्मसात् गर्दै लागत साझेदारीमा फलफूल, तरकारी, मसलाबाली, मौरीपालन, च्याउ, पुष्पखेती, कफीखेतीलगायत व्यावसायिक परियोजना सञ्चालन गर्ने जनाएको छ । घरघरमा उद्यमशीलताको लहर ल्याउन ‘आँगनमा फूलबारी, कौशीमा मौरी घारी, घरपछाडी करेसाबारी’ कार्यक्रमलाई यसपटक पनि निरन्तरता दिने भएको छ । नागरिकको स्वास्थ्यलाई ध्यानमा राखी ‘गुणस्तरीय खाना उत्पादनमा स्वच्छता’ नीति अपनाउँदै अर्गानिक उत्पादन र रासायनिक मलको विकल्पमा जैविक तथा गड्यौलाको मलको प्रयोगलाई बढावा दिने योजना अघि सारिएको अध्यक्ष थापाले जानकारी दिए ।

पशुपालनतर्फ ‘मेरो पशुपक्षीः मेरो सम्पत्ति’ अभियान सञ्चालन गरी पशुहरूमा लाग्ने रोगको रोकथाम र उपचार पद्धतिलाई प्रभावकारी बनाउने तथा पशुको नस्ल सुधारका लागि निःशुल्क कृत्रिम गर्भाधान सेवालाई निरन्तरता दिइने उल्लेख गरेको छ । कृषि र पशु बिमा कार्यक्रममार्फत किसानद्वारा गरिएको लगानीको जोखिम न्यूनीकरण गरिनुका साथै पालिकाभित्रका उत्कृष्ट किसानलाई प्रोत्साहन गर्न ‘गुल्मीदरबार उत्कृष्ट कृषक सम्मान’ कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिइने नीतिमा समेटिएको छ ।

पालिकाले ‘गुल्मीदरबारका महिलाः उद्यमशीलतामा पहिला’ भन्ने मूलमर्मलाई आत्मसात् गर्दै महिला उद्यमशीलता विकासका कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने भएको छ । त्यसैगरी, स्वास्थ्यतर्फ ‘हाम्रो गाउँ, स्वस्थ बनाऔँ’, ‘साथी शिक्षा’, ‘मेरी आमाः स्वास्थ आमा’, ‘उपाध्यक्ष कोेसेली’ लगायत कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिने नीति तथा कार्यक्रममा उल्लेख छ । नीति तथा कार्यक्रममा पालिकाभित्र सञ्चालित सहकारी संस्थालाई सुदृढ र पारदर्शी बनाउन समस्याग्रस्त सहकारीहरूको अध्ययन गरी समाधानको पहल विषय पनि समेटिएको छ ।