झापा– मेचीनगर नगरपालिकाले करोडौँ रुपैयाँको लगानीमा निर्माण गरेका दुईवटा दिसाजन्य लेदो प्रशोधन केन्द्र पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन हुन सकेका छैनन् । नीतिगत कमजोरी, निजी सेफ्टी ट्याङ्करको कमजोर नियमन तथा पर्याप्त लेदो सङ्कलन हुन नसक्दा केन्द्रहरू अपेक्षाअनुसार सञ्चालन हुन नसकेका हुन् ।

एसियाली विकास बैंक र बिल एण्ड मेलिन्डा गेट्स फाउन्डेसनको आर्थिक सहयोग तथा खानेपानी मन्त्रालय र स्थानीय तहको लागत साझेदारीमा सात वर्षअघि मेचीनगर–१४ दुहागढी र वडा नम्बर ७ भान्सा खोलामा प्रशोधन केन्द्र निर्माण गरिएको थियो ।

दुहागढीस्थित केन्द्रले दैनिक २७ घनमिटर र भान्सा खोलास्थित केन्द्रले दैनिक १२ घनमिटरसम्म दिसाजन्य लेदो प्रशोधन गर्नसक्ने क्षमता राख्छन् । प्रशोधनपछि लेदोलाई कम्पोस्ट मल र सुरक्षित पानीमा रूपान्तरण गर्ने उद्देश्य राखिएको छ ।

चारआली साना सहरी खानेपानी तथा सरसफाइ उपभोक्ता संस्थाका सचिव प्रेमराज घिमिरेले आवश्यक पूर्वाधार, ट्याङ्कर र जनशक्ति भए पनि सबै लेदो प्रशोधन केन्द्रमै ल्याउने व्यवस्था नहुँदा केन्द्र सञ्चालनमा समस्या भएको बताए । उनका अनुसार सेवा शुल्कबाट उठ्ने आम्दानीले सञ्चालन खर्चसमेत धान्न सकेको छैन ।

काँकडभिट्टा खानेपानी उपभोक्ता तथा सरसफाइ संस्थाका कार्यालय प्रमुख दीपकप्रसाद पोखरेलले पनि केन्द्र बन्द नभए पनि पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन हुन नसकेको र सञ्चालन खर्च आम्दानीभन्दा बढी रहेको जानकारी दिए ।

मेचीनगर नगरपालिकाका प्रमुख गोपालचन्द्र बुढाथोकीले निजी सेफ्टी ट्याङ्करलाई अनिवार्य रूपमा नगरपालिकामा दर्ता गर्ने, जथाभाबी लेदो विसर्जन गर्नेलाई जरिवाना तथा कानुनी कारबाही गर्ने नीति ल्याइने बताए । उनका अनुसार नगरपालिकाले सरसफाइ तथा दिशाजन्य लेदो व्यवस्थापनसम्बन्धी ऐन र कार्यविधि कार्यान्वयन गर्दै प्रशोधन केन्द्रलाई पूर्ण क्षमतामा सञ्चालन गर्ने तयारी गरेको छ ।

सरसफाइ क्षेत्रका विज्ञहरूले सेप्टिक ट्याङ्कीबाट निस्कने दिसाजन्य लेदोको सुरक्षित व्यवस्थापन हुन नसके वातावरण प्रदूषणसँगै जनस्वास्थ्यमा समेत गम्भीर असर पर्ने चेतावनी दिएका छन् ।