काठमाडौँ- वयस्क दर्शकलाई केन्द्रित गरी बनाइएका फिल्म नै ‘एडल्ट’ हुन् । यो क्याटेगोरीमा निलो फिल्मको उपस्थिति बलियो छ । निलो फिल्म अर्थात्, पोर्नोग्राफिक फिल्म ।

पोर्न कन्टेन्टमा १८ वर्षको उमेर सीमा स्पष्ट रुपमा देखाइएको हुन्छ । यसको प्रभाव स्वरुप ठूलो संख्याका दर्शकलाई ‘१८ प्लस’ कन्टेन्ट भनेको नै पोर्न भिडियो लाग्छ ।

१८ वर्षभन्दा कम उमेरकालाई पोर्न कन्टेन्टको दर्शकका रुपमा परिकल्पना गरिएको छैन । यसको प्रमुख कारण भनेको यस उमेर समूहका दर्शकमा यौन सम्बन्धी बुझाइ पूर्णरुपमा विकास भएको हुँदैन । पोर्न वास्तविक यौन सम्बन्धको सही चित्रण होइन । सोहीकारण उक्त समूहका दर्शकमा गलत बुझाइ नपरोस् भन्ने हो ।

यौन सहमति र सीमाबारे गलत बुझाइ पर्न सक्ने भएकाले कम उमेरका दर्शकलाई पोर्नबाट ढाढा राख्न जरुरी छ । यो उमेरमा उत्तेजना र आवेग नियन्त्रण काबु बाहिर जानसक्ने जोखिमलाई मध्यनजर गरी त्यस्ता कन्टेन्टमा प्रतिबन्ध लगाइएको हुन्छ ।

फिचर फिल्म, सर्ट फिल्म र डकुमेन्ट्रीहरूमा त्यहाँ समावेश दृश्य, शब्द र प्रभावका आधारमा वर्गीकरण गरी प्रदर्शन अनुमति पत्र दिइएको हुन्छ । नेपालमा सामान्तयाः ‘यू’, ‘पीजी’ र ‘ए’ सर्टिफिकेट पाउने नै फिल्म बन्ने गरेका छन् ।

यू सर्टिफिकेट पाउने फिल्म सबै उमेर समूहका दर्शकले हेर्न पाउनेछन् । पीजी सर्टिफिकेट पाउने फिल्म १६ वर्ष कम उमेरका दर्शकले अभिभावकको निगरानीमा हेर्नुपर्ने हुन्छ । ‘ए’ अर्थात एडल्ट सर्टिफिकेट पाउने फिल्म १६ वर्षभन्दा कम उमेरका दर्शकले हेर्न पाउँदैनन् ।

प्रियंका कार्कीको फिल्म ‘मास्टर्नी’ले यही एडल्ट सर्टिफिकेट पाएको हो । भारतीय फिल्म ‘दृश्यम’सँग कथा मिलेकाले ‘मास्टर्नी’ले चोरीको आरोप खेप्दै आएको छ । त्यहीमाथि सर्टिफिकेटलाई लिएर ठूलो संख्याका दर्शकमा भ्रम पैदा भएको पाइएको छ ।

धेरैले सामाजिक सञ्जालमा ‘प्रियंकाको फिल्म अश्लील हो’ भन्ने बुझाइका साथ धारणा राखेका छन् । एडल्ट सर्टिफिकेटका कारण उनीहरूमा यो भ्रमले अझ बढी प्रभाव पारेको पाइन्छ ।

‘म्याथ सिक्ने’ प्रभाव

‘डट्री ट्रयाक’ भाइव दिने र श्रवण भ्रम गराउने नियतले बनाएको प्रचार गीत ‘म्याथ सिक्ने…’ले दर्शकलाई यो फिल्म नै अश्लील छ भन्ने महसुस गराएको पाइन्छ ।

श्रवण भ्रम गराउने शब्द र यौन उत्तेजना प्रेरित गर्ने बोल्ड स्टेपका कारण उक्त प्रमोसनल गीतले यो फिल्मलाई ब्याकफायर गरेको पाइन्छ ।

यही विवादले यो फिल्म बहिस्कारको शिकार समेत भएको थियो । त्यहीमाथि फिल्मले एडल्ट सर्टिफिकेट पाएपछि दर्शक पूर्ण नकारात्मक भएको पाइन्छ ।

प्रचार गीत नै फिल्म बहिस्कारको कारक बनेपछि व्यापारमा असर त परिहाल्छ । त्यसैको उदाहरण अहिले हलमा देखिन्छ । ‘मास्टर्नी’ को शो खाली छ ।

तथापि फिल्म चलाउन प्रियंका दिनरात मेहनत गरिरहेकी छन् । जति दर्शक आएका छन् उनीहरूलाई भेट्न प्रियंका हल हलमा छिन् । मंगलबार उनी पूर्वका दर्शक भेट्न पुगेकी छन् ।

कस्ता फिल्मले पाउँछन् एडल्ट सर्टिफिकेट ?

यौनका दृश्य र अश्लील संवाद समावेश भएका फिल्मले स्वतः एडल्ट सर्टिफिकेट पाइहाल्छन् । दृश्य मात्रै होइन संवादका कारण पनि एडल्ट सर्टिफिकेट दिइने गरिन्छ ।

लागु पदार्थ र कुलतको प्रयोग बढी भएका दृश्य समावेश फिल्मलाई पनि एडल्ट सर्टिफिकेट दिइन्छ । यस्ता पदार्थ प्रयोगलाई बढावा दिने फिल्महरू कम उमेरका दर्शकलाई हेर्न दिइँदैन ।

हिंसा र रक्तपातका दृश्यहरू भएका फिल्म हेर्न पनि कम उमेरका दर्शकलाई प्रतिबन्ध लगाइन्छ । यतना र अमानवीय दृश्यहरू भएका फिल्मले पनि यही सर्टिफिकेट पाउँछन् ।

बाल मनोविज्ञान प्रतिकूलका विषयमा पनि फिल्म बन्छन् । मनोवैज्ञानिक द्वन्द्व, अपराधका जुक्ति सिक्ने र गलत शिक्षा ग्रहणको जोखिम भएका फिल्मलाई पनि एडल्ट सर्टिफिकेट दिइन्छ ।

मुख्य रुपमामाथि उल्लेख गरेका विषयहरूलाई केन्द्रमा राखेर एडल्ट सर्टिफिकेट दिइन्छ ।

‘मास्टर्नी’ अश्लील छ ?

‘मास्टर्नी’मा अश्लील दृश्य भएकाले एडल्ट सर्टिफिकेट दिइएको होइन ।

यो फिल्मको सबैभन्दा अश्लील दृश्यहरू नै प्रचार गीतमा छ । बाँकी फिल्ममा अश्लील दृश्य र संवाद शून्यप्रायः नै छ भन्दा फरक पर्दैन ।

उक्त फिल्ममा एक हत्याको घटना लुकाउन खोजिएको छ । त्यही दृश्यलाई बाल मनोविज्ञानसँग जोडेर एडल्ट सर्टिफिकेट दिइएको हो ।

फिल्ममा केही दृश्यहरू बाल मनोविज्ञान प्रतिकूल पर्ने छन् । तथापि, ती अश्लील छैनन् ।

यो फिल्म हेरेपछि बालबालिकालाई अपराध प्रेरित गराउन सक्ने जोखिम छ । यही सुक्ष्म विषयलाई ध्यानमा राखेर सेन्सर बोर्डले यो सर्टिफिकेट प्रदान गरेको पाइन्छ ।