काठमाडौं – चीनको सत्तारूढ कम्युनिस्ट पार्टीले लामो समयदेखि स्थायित्व र प्रगतिशीलताको छवि प्रस्तुत गर्दै आएको छ। तर, पछिल्लो समय सार्वजनिक भएका खुलासाहरूले चीनको सैन्य रणनीतिमा गहिरो रूपमा लुकेको खतरनाक उद्देश्य उजागर गरेका छन्। विशेषगरी, बेइजिङको बाहिरी क्षेत्रमा विशाल भूमिगत सैन्य कमान्ड सेन्टर निर्माण गरिनु चिन्ताजनक संकेत हो, जसले चीनलाई सैन्यीकरण र गोप्य युद्ध तयारीतर्फ उन्मुख गरिरहेको देखाउँछ।

विगतका वर्षहरूमा, चीनले भूमिगत सैन्य संरचनाहरूको विस्तारलाई तीव्र रूपमा अगाडि बढाएको छ। ूअण्डरग्राउन्ड ग्रेट वालू देखि लिएर हैनानको विशाल पनडुब्बी सैन्य आधारसम्म, यी सबै पूर्वाधारलाई रक्षात्मक प्रयोजनका रूपमा प्रस्तुत गरिए पनि हालै खुलासा भएको बेइजिङ मिलिटरी सिटीको आकार र जटिलताले अरू गम्भीर योजना संकेत गर्दछ। रिपोर्टअनुसार, यो भूमिगत संरचना यति विशाल छ कि यसले १० वटा अमेरिकी पेन्टागनहरू समेट्न सक्ने क्षमता राख्छ। यसको मुख्य उद्देश्य सैन्य सामग्री भण्डारण मात्र नभई, चीनको समग्र युद्ध योजनाको सञ्चालन केन्द्र बनाउनु हो।

यस रणनीतिक योजनाले चीनको प्रविधि तथा सैन्य क्षेत्रमा बढ्दो महत्वाकांक्षा झल्काउँछ। पश्चिमी मुलुकहरूले आफ्ना शीतयुद्धकालीन भूमिगत संरचनाहरूलाई ऐतिहासिक सम्पदाको रूपमा मात्र हेरिरहेका बेला, चीन भने नयाँ प्रविधि प्रयोग गरेर अत्याधुनिक सैन्य संरचना निर्माण गर्दैछ। विशेष गरी, परमाणु हमला वा अन्य कुनै महाविनाशकारी अवस्थामा समेत प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्न सक्ने गरी यो कमान्ड सेन्टर डिजाइन गरिएको छ।

चीनको यो भूमिगत पूर्वाधारले विश्वव्यापी सुरक्षा व्यवस्थामा नयाँ चुनौती थपेको छ। यस्ता गोप्य संरचनाहरूको निर्माणले अन्तर्राष्ट्रिय पारदर्शिता र उत्तरदायित्वका मापदण्डहरू उल्लङ्घन गर्दछ। पश्चिमी राष्ट्रहरूले यस्ता सैन्य योजनाहरूलाई रक्षा रणनीतिको हिस्सा मान्दैनन्, तर चीनको निरन्तर सैन्य विस्तारले उसले सम्भावित संघर्षका लागि सक्रिय रूपमा तयारी गरिरहेको संकेत दिन्छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार, चीनको यस्तो भूमिगत सैन्य सञ्जालले विश्व शान्ति र कूटनीतिक वार्तामा असर पुर्‍याउने सम्भावना छ। चीनले एकातिर आर्थिक विकास र वैश्विक सहकार्यको छवि प्रस्तुत गरिरहँदा, अर्कोतर्फ गोप्य रूपमा सैन्यीकरणको योजना अघि बढाइरहेको देखिन्छ। यसले अन्य राष्ट्रहरूलाई चीनको वास्तविक रणनीति बुझ्न कठिन बनाइरहेको छ।

यस भूमिगत सैन्य पूर्वाधारको निर्माणलाई चीनको ठूलो रणनीतिक योजनाको हिस्सा मान्न सकिन्छ। जसअनुसार, चीन कुनै पनि संभावित संकट वा युद्धस्थितिलाई आत्मनिर्भर ढंगले व्यवस्थापन गर्न चाहन्छ। यसको प्रभाव अमेरिका, भारत, जापान, र अन्य एशियाली राष्ट्रहरूसँग चीनको बढ्दो तनावमा प्रत्यक्ष देखिनेछ।

समग्रमा, चीनको भूमिगत सैन्य कमान्ड सेन्टर केवल एक इञ्जिनियरिङ चमत्कार मात्र होइन, यो चीनको शक्ति विस्तार गर्ने रणनीतिक सोचको गहिरो संकेत हो। यदि अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले समयमै ध्यान नदिएमा, यो भूमिगत सैन्य सञ्जालले भविष्यमा विश्व स्थिरता र सुरक्षामा गम्भीर संकट उत्पन्न गराउन सक्छ।