काठमाडौं- दक्षिण एसियामा ऊर्जा सुरक्षा कायम राख्न भारतले आफ्ना छिमेकी मुलुकहरूलाई आपतकालीन इन्धन आपूर्ति सुरु गरेको छ । अमेरिका-इजरायल र इरानबीचको युद्धका कारण उत्पन्न विश्वव्यापी संकटबीच भारतले यो कदम चालेको हो । शनिबार श्रीलङ्काको राजधानी कोलम्बोमा ३८ हजार मेट्रिक टन इन्धन आइपुगेको छ । यसमा २० हजार टन डिजेल र १८ हजार टन पेट्रोल समावेश छ ।

मध्यपूर्वमा जारी द्वन्द्वका कारण अन्य आपूर्तिकर्ताहरूले इन्धन ल्याउन असमर्थता जनाएपछि श्रीलङ्काले भारतसँग सहयोग मागेको थियो । श्रीलङ्काका राष्ट्रपति अनुरा कुमारा दिसानायकेले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँगको टेलिफोन संवादमा यसबारे छलफल गरेका थिए । राष्ट्रपति दिसानायकेले भारतको यो द्रुत सहयोगका लागि आभार व्यक्त गरेका छन् ।

भारतले श्रीलङ्काका साथै बङ्गलादेश र माल्दिभ्सलाई पनि इन्धन सहयोग गरिरहेको छ। मार्च १० मा भारतले सीमापार पाइपलाइनमार्फत बङ्गलादेशलाई ५ हजार टन डिजेल पठाएको थियो। बङ्गलादेशमा नयाँ सरकार गठन भएपछि सम्बन्ध सुधारका लागि यसलाई महत्त्वपूर्ण मानिएको छ। भारतीय विदेश मन्त्रालयले आफ्ना छिमेकीहरूको ऊर्जा आवश्यकता पूरा गर्न निरन्तर काम गरिरहेको बताएको छ।

भारत आफैँ पनि एलपीजी ग्यासका लागि ९० प्रतिशत आयातमा निर्भर रहेकाले हर्मोज जलसन्धि बन्द हुँदा चुनौतीको सामना गरिरहेको छ। प्रधानमन्त्री मोदीले अहिलेको युद्धले गर्दा धेरै देशहरूले खाद्य र इन्धनको अभाव झेलिरहेको बताए । यस्तो कठिन समयमा भारतले ‘छिमेकी पहिलो’ नीति अनुरूप क्षेत्रीय जिम्मेवारी पूरा गर्न खोजेको विश्लेषण गरिएको छ।

दक्षिण एसियाका अधिकांश देशहरू इन्धन आयातमा निर्भर छन्। भारतबाहेक अन्य मुलुकहरूसँग वैदेशिक मुद्रा सञ्चिति कम भएकाले महँगो इन्धन किन्न कठिनाइ भइरहेको छ। यस्तो अवस्थामा भारतको इन्धन कूटनीतिले यस क्षेत्रमा स्थिरता कायम राख्न मद्दत पुग्ने देखिएको छ। छिमेकी मुलुकहरूको स्थिरता र समृद्धि भारतको आफ्नै सुरक्षाका लागि पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ।