खानपान र रहनसहनका कारण मानिसको शरीर बढि रहेको छ । व्यवस्थित खानपान नहुँदा र शारीरिक अभ्यास नहुँदा यस्ता समस्या दैनिक बढ्दो छ ।

त्यसमा पनि ग्रामिण भेगमा भन्दा शहरिया जीवन अँगालेका मानिस मोटोपनको शिकार भएका छन् ।

मोटोपनलाई यसरी नियन्त्रण गर्न सकिन्छ:

• बेलुकाको खाना चाँडै खानुपर्छ।खाना खानेबित्तिकै सत्नुहुँदैन।खाना खाएको २ घन्टापछि मात्र सुत्नुपर्छ।खाना खानेबित्तिकै सुत्ने बानीले मोटोपन बढाउँछ।
• थोरै खाने, दिनमा तीन–चारपल्ट खाने बानी राम्रो हो।सधैँ नियमित रूपले खाना खानुपर्छ।
• तौल घटाउन व्यायाम गर्नुपर्छ।बिहान सबेरै हिँड्ने बानी बसाल्नुपर्छ।व्यायाम सकेपछि नियमित नुहाउनुपर्छ।यसले शरीरलाई स्वच्छ र फुर्तिलो बनाउँछ।
• योगासन र प्राणायमबाट पनि तौल घटाउन सकिन्छ।
• जंकफुड र गुलियो खानेकुराले मोटोपन बढाउँछ।
• भोक लागेका वेला कम क्यालोरी दिने खानेकुरा गाँजर, काँक्रो, कागतीको सर्बत आदि खानुपर्छ।
• मोटोपन घटाउने बहानामा खाना खान कम गर्नु राम्रो होइन।यसबाट हाम्रो शरीरमा नराम्रा असर देखापर्छन्। उसिनेको खानेकुरा मात्र खानुपर्छ भन्ने गलत धारणा पनि राख्नुहुँदैन।
• नुनको मात्रा भने कमै प्रयोग गर्नु उचित हुन्छ।आत्मबलले अनुचित इच्छा वा लतलाई दबाउनुपर्छ।
• तौल घटाउने दृढ संकल्प लिएमा यस्ता सानातिना समस्याको सजिलै निराकरण गर्न सकिन्छ।
• प्रशस्त पानी पिउनुपर्छ।